ΕΙΣ ΤΙΜΗΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ

Ο Σεβασμιότατος Καθολικός Αρχιεπίσκοπος πρώην Κερκύρας Ιωάννης Σπιτέρης, Καπουκίνος Μοναχός ο ίδιος, της μεγάλης Φραγκισκανικής Οικογένειας, με ανάρτησή του, μας θύμισε ότι η Καθολική Εκκλησία το 2026 το έχει αφιερώσει στα οκτακόσια χρόνια από την κοίμηση του αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης το 1226. Μάλιστα ο Σεβασμιότατος Ιωάννης Σπιτέρης, μελετητής της Ορθόδοξης Θεολογίας και της Πνευματικότητας της Ανατολικής Εκκλησίας έχει συγγράψει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο με τίτλο «Ο Φραγκίσκος της Ασσίζης και η χριστιανική Ανατολή-Μια σύγκριση» (έκδοση του Αποστολικού Βικαριάτου Θεσσαλονίκης, σειρά Analecta Theologica, 2009). Με το σημείωμα τούτο θα ήθελα να ψελλίσω λίγα λόγια εις τιμήν του αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης. Πριν χρόνια, το 1978, με την τετράχρονη κόρη μου και την σύζυγό μου κάναμε τις θερινές διακοπές μας στην Ιταλία. Είμασταν από τους ελάχιστους, μη Καθολικούς προσκυνητές από την Ελλάδα στην Ασίζη του αγίου Φραγκίσκου. Είχαμε την χαρά να μένουμε στον ξενώνα Μοναστηριού Καθολικών Μοναζουσών από την Σουηδία (Suore Brigidine Assisi). Έτσι, θαρρώ πως ωθούμαι έσωθεν να αφιερώσω λίγες αράδες στον Φτωχούλη του Θεού. Πρόθεσή μου είναι να αναφερθώ στο πώς Ορθόδοξοι Έλληνες έχουν προσλάβει τον άγιο Φραγκίσκο, έναν κατ’ εξοχή Άγιο της Καθολικής Δύσης. Πρώτα πρώτα οφείλουμε να αναφερθούμε στον Νίκο Καζαντζάκη. Ο Καζαντζάκης, προτού γράψει το μυθιστόρημα-‘συναξάρι’ του «Ο φτωχούλης του Θεού – Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης», είχε μεταφράσει την βιογραφία του αγίου Φραγκίσκου, που είχε γράψει ο Δανός συγγραφέας Johannes Jørgensen (Γιοχάνες Γιόργκενσεν). Ο Jørgensen ήταν Δανός Καθολικός λογοτέχνης, με ζωηρό ενδιαφέρον στον μυστικισμό. Η βιογραφία του αγίου Φραγκίσκου ήταν ένα εξαιρετικά σοβαρό, πνευματικό έργο και όχι ένα αγιογραφικό φυλλάδιο. Ο Καζαντζάκης δεν μετέφρασε τυχαία το έργο του Γιόργκενσεν. Στην βιογραφία του αγίου Φραγκίσκου, εκτιμάται πως είδε τον συγγραφέα της, ως έναν συγγενή αναζητητή, όχι έναν θεολόγο, οχυρωμένο στην ασφάλεια της πίστης του. Το βιβλίο του Γιοχάνες Γιόργκενσεν (Johannes Jørgensen), «Ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης», σε μετάφραση Νίκου Καζαντζάκη, κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1951. Ο Νίκος Καζαντζάκης ενώ βρισκόταν στην Αντίμπ (Antibes‎‎) της Γαλλίας γράφει το 1953 τον «Φτωχούλη του Θεού», που το αφιερώνει «στον Άγιο Φραγκίσκο του καιρού μας, τον Dr. Albert Schweitzer». Ο «Φτωχούλη του Θεού» δημοσιεύεται για πρώτη φορά σε συνέχειες στην εφημερίδα ‘Ελευθερία’ το 1954. Ο Φώτης Κόντογλου, το 1949 στην εφημερίδα ‘Ελευθερία’ (φύλλο 1407/03.04.49) δημοσιεύει ένα κείμενο με τίτλο «Ο Άγιος Φραγκίσκος. Ο φτωχός ζητιάνος από την Ασσίζι». Στο δημοσίευμα του Κόντογλου γράφονται και τα εξής: «Ένα από τους πιο αγνούς μαθητές του Χτιστού στάθηκε ο άγιος Φρατζέσκος που γεννήθηκε στην Ασσίζι της Ιταλίας στα 1182. Έζησε καθαρά όπως παρήγγειλε ο Χριστός χωρίς να ξεκλίνει καθόλου από το δρόμο που έδειξε εκείνος…. Ο άγιος Φρατζέσκος απόδειξε πως μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει ολότελα κατά τα λόγια του Χριστού, ωσάν τα κρίνα του αγρού…. Ο άγιος Φρατζέσκος ζούσε μέσα στην ελευθερία του Χριστού». Τα λόγια του Φώτη Κόντογλου έχει μιαν ιδιαίτερη βαρύτητα, αν λάβουμε υπόψη ότι υπήρξε θερμός πολέμιος του ‘Παπισμού’ και συγγραφέας ενός μικρού βιβλίου με τον τίτλο, «Τί είναι η Ορθοδοξία και τί είναι ο Παπισμός; Απλαί και ταπειναί σκέψεις ενός πιστού τέκνου της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας», (εκδόσεις ‘Αστήρ’ 1992). Ο Αρχιμανδρίτης και Καθηγητής Πανεπιστημίου Βασίλειος Στεφανίδης, (Θεολογική Σχολή Χάλκης 1912-1922, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1924-1949), στο έργο του ‘Εκκλησιαστική Ιστορία απ’ αρχής μέχρι σήμερον’ (έκδοση ‘Αστήρ’ 1978), γράφει: «Ουδείς άνθρωπος εγεννήθη με τόσον ευρείαν καρδίαν, όσον ο Φραγκίσκος»! Τέλος, οπωσδήποτε αξίζει η μνημόνευση της έκδοσης στα ελληνικά, του έργου «Τα Μικρά Άνθη του αγίου Φραγκίσκου», με εξαιρετική εισαγωγή, μετάφραση και σημειώσεις του Παναγιώτη Αρ. Υφαντή (εκδόσεις ‘Ελληνικά Γράμματα’ 2002). ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ 07/01/2026