Αγία Ζλάτα των Μογλενών

Τις προάλλες με επισκέφθηκε στο νου η αγία Ζλάτα των Μογλενών, που βασανίστηκε και είχε μαρτυρικό θάνατο στα χρόνια της οθωμανικής περιόδου. Ήταν χαρά και έκπληξη συνάμα, όταν μπήκα στην εκκλησία της Μεταμορφώσεως της Καλαμαριάς (μητρόπολη) για να ξεκουραστώ μετά από την αστική πεζοπορία μου και αντίκρυσα μια ολόσωμη τοιχογραφία της Αγίας.

Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο Συναξαριστή Νεομαρτύρων, αναφέρει ότι η νεαρή Ζλάτα, ‘ήτον από μίαν επαρχίαν της Βουλγαρίας, επονομαζομένην Μογλενών’. Το χωριό της λεγόταν Σλάτινα, που έχει μετονομασθεί σε Χρυσή, της επαρχίας που είναι γνωστή ως Καρατζόβα, ενώ σήμερα λέγεται επαρχία Αλμωπίας.  

Η Αγία παρέδωσε το πνεύμα της στις 13 Οκτωβρίου του 1795. Το όνομά της ήταν Ζλάτα και οι Έλληνες καθιέρωσαν να την αποκαλούν Χρυσή, δηλαδή με την απόδοση του βαπτιστικού της στην ελληνική γλώσσα. Στην μακεδονική γλώσσα είναι η Света Великомаченичка Злата Мегленска. Την εποχή που έζησε η Αγία, υπολογίζεται πως γεννήθηκε το 1775 και θανατώθηκε το 1795, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία η λαίλαπα του εθνικισμού δεν είχε ακόμα ενσκήψει. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί αποτελούσαν το millet-i Rûm, χωρίς περαιτέρω εθνοφυλετικούς προσδιορισμούς. Μολονότι χωρίς αμφιβολία οι Βούλγαροι δεν είναι σωστό να συγχέονται με τους Σλάβους της Μακεδονίας, εντούτοις, οι σλαβόφωνοι της Μακεδονίας χαρακτηρίζονταν ως Βούλγαροι, προς διάκρισή τους από τους ελληνόφωνους κατοίκους και από τους Βλάχους. Έτσι δικαιολογείται η αναφορά εκ μέρους του Νικοδήμου του Αγιορείτη των Μογλενών ως επαρχίας της Βουλγαρίας.

Οι τοπικές Εκκλησίες της Ελλάδος (αναφέροντας την Αγία ως Χρυσή), της Μακεδονίας, της Σερβίας και της Ρωσίας τιμούν την αγία Ζλάτα στις 13 Οκτωβρίου, ημερομηνία που συμπίπτει με τον χρόνο του μαρτυρίου της. Η τοπική Εκκλησία της Βουλγαρίας τιμά τη μνήμη της Αγίας στις 18 Οκτωβρίου και την έχει καθιερώσει ως Αγία προστάτιδα των Βούλγαρων που ζουν στο εξωτερικό. 

Στην επαρχία Μογλενών, πριν από την έναρξη των βαλκανικών πολέμων υπολογίζεται ότι υπήρχαν 39.950 περίπου κάτοικοι. Απ’ αυτούς, ποσοστό 76,8% ή 30.700 κάτοικοι μιλούσαν τα μακεδονικά. Και από πλευράς θρησκείας διακρίνονταν σε 19.950 Μουσουλμάνους και 10.750 Χριστιανούς. Στα Μογλενά κατοικούσαν Μουσουλμάνοι Πομάκοι, που μετά την ανταλλαγή πληθυσμών (1922) μετακινήθηκαν στην Τουρκία. Οι Χριστιανοί πάλι διακρίνονταν σε 8.190 Εξαρχικούς και 2.560 Πατριαρχικούς. Για να συμπληρωθεί το πληθυσμιακό τοπίο των Μογλενών, πρέπει να αναφέρουμε τους περίπου 2.800 Τούρκους Μουσουλμάνους, τους 3.250 Βλάχους Μουσουλμάνους, τους 2.150 Χριστιανούς Βλάχους και έναν αριθμό 1.050 ατόμων, αδιευκρίνιστης μητρικής γλώσσας, που μάλλον ήταν Τσιγγάνοι. Πάντως δεν μαρτυρείται παρουσία ελληνοφώνων κατοίκων στην περιοχή πριν από την εγκατάσταση προσφύγων, μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας (1922).

Αναφέροντας τα προηγούμενα, θέλω να καταδείξω πως το βαπτιστικό όνομα της Αγίας ήταν Ζλάτα και δεν μπορεί να ήταν Χρυσή.

Οι μάρτυρες της ανθρωπότητας, είτε για λόγους πίστεως, είτε υπέρ των λαϊκών ελευθεριών, είτε υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης μας μπολιάζουν με ό,τι πιο γόνιμο υπάρχει για να μην λησμονήσουμε την ανθρωπιά μας και να μην παραπέσουμε στην απόλυτη αλλοτρίωση, υπακούοντας είτε στον Φόβο που σπέρνουν άνομες εξουσίες, είτε στη Σαγήνη που προβάλλουν πονηροί ολιγάρχες, που επιδιώκουν να εκμαυλίσουν τους ανθρώπους χάριν του Κέρδους και της οικονομικής Δύναμης.

Ο εθνικισμός στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ένα απόλυτα αισθητό σκάνδαλο. Είναι καρπός ακραίας εκκοσμίκευσης και με τον τρόπο που προβάλλει αναιρεί ένα από τα πιο σημαντικά γνωρίσματα που θα πρέπει να χαρακτηρίζουν τον Χριστιανισμό και την Εκκλησία του Χριστού: Την ακύρωση κάθε λογής διχασμού, λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, ταυτότητας ή γλώσσας.

Στην Ελλάδα, επί χρόνια οι άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος δεν έχαιραν τιμής και αναγνώρισης, λόγω του μένους που επικρατούσε σε πολιτικούς και εκκλησιαστικούς για καθετί που συνδέονταν με τους Βούλγαρους και του Σλάβους. Στη Θεσσαλονίκη, στην σημερινή οδό Αλεξ. Σβώλου και ακριβώς απέναντι από τον παλιό κινηματογράφο 'Έσπερος' υπήρχε βουλγαρικός ναός των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Καταστράφηκε πέρα ως πέρα και στον χώρο όπου βρισκόταν κάποια εποχή, μέχρι πριν λίγο, φιλοξενούνταν οίκοι ανοχής. Δεν υπάρχει τίποτε που να θυμίζει πως εκεί υπήρχε μια ορθόδοξη εκκλησιά. Πίσω από το Θεαγένειο υπάρχει εκκλησία του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ο ναός χτίστηκε από Χριστιανούς Βουλγάρους προς τιμή του αγίου Γεωργίου. Οι Έλληνες δεν τον γκρέμισαν, αλλά ξανααφιέρωσαν το ναό σε άλλο Άγιο. Μια κατάσταση για οργή και κλάματα. Να μην αναφέρουμε τον Αυγουστίνο Καντιώτη, που όταν ανέλαβε μητροπολίτης της Φλώρινας γκρέμισε τον μητροπολιτικό ναό του αγίου Παντελεήμονος της πόλης και την κεντρική εκκλησία του Αμυνταίου, γιατί έκρινε πως δεν ήταν εληνοβυζαντινού ρυθμού, ενώ στο εσωτερικό οι τοίχοι ήταν ιστορημένοι με Αγίους και σλαβικές επιγραφές.

Από τη στιγμή που οι επί μέρους τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταλλάχτηκαν σε εθνικές εκκλησίες, έγιναν εργαλεία πολιτικής, κυρίως από τον 19^ο αιώνα. Στα Βαλκάνια, ο εθνικισμός των διαφόρων  ορθοδόξων λαών, έφερε σχίσματα στην Εκκλησία, και οι εθνικές εκκλησίες κατάντησαν ακόμα και όργανα εξοντωτικού διχασμού των λαών. Οι πρώτοι που προκάλεσαν σχίσμα για λόγους πολιτικούς υπήρξαν οι Έλληνες, ακολούθησαν οι Βούλγαροι, ενώ ως τις μέρες μας υπάρχει το σχίσμα της τοπικής εκκλησίας της Δημοκρατίας της Μακεδονίας. 

 

   

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΕΙΡΙΟ ΥΠΟΠΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ;

Η UNESCO είναι ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό. Η  UNESCO, που ιδρύθηκε το 1945, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν τη λειτουργία της, έχει σκοπό να προάγει την ευημερία των ανθρώπων, χωρίς διακρίσεις, σ’ έναν κόσμο ειρήνης.

Ο ίδιος ο Οργανισμός αυτοπροσδιορίζεται ως εργαστήριο ιδεών, ως φορέας συλλογής και διανομής πληροφοριών, ως διαμορφωτής προτύπων με στόχο να ξεπεραστούν  μέσω κοινών κανόνων, όσα πράγματα χωρίζουν τους λαούς και να υπάρξει τελικά κατανόηση και προώθηση του διαλόγου, ως καταλύτης για τη διεθνή συνεργασία.

Την Πέμπτη που πέρασε, 13 Οκτωβρίου, μια ισχνή πλειοψηφία κρατών μελών της UNESCO, αποτελούμενη κυρίως από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, κατάφερε να εγκριθεί σχέδιο ψηφίσματος, που ουσιαστικά επιχειρεί να αποξενώσει τους Εβραίους και την Ιερουσαλήμ από την τοποθεσία της Πόλης, όπου υπήρχε ο βιβλικός Ναός και έχει απομείνει μόνο το Δυτικό Τείχος. Όπως είναι γνωστό το εξωτερικό Δυτικό Τείχος του κατεστραμμένου Ναού, το 70 μ.Χ. από τους Ρωμαίους, είναι αυτή τη στιγμή το πλέον ιερό μέρος για τους Εβραίους όλου του κόσμου.

Στο σχέδιο του ψηφίσματος της  UNESCO χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο η αραβική ονομασία του λόφου, όπου ήταν χτισμένος ο βιβλικός ιουδαϊκός Ναός και τώρα δεσπόζει το τέμενος του Ομάρ, με τον χαρακτηριστικό «χρυσό» τρούλο και το τέμενος Al Aqsa. Ο λόφος αναφέρεται ως  Al-Buraq Plaza, μια καθαρά μουσουλμανική επωνυμία, και μόνο μέσα σε παρένθεση γίνεται αναφορά στην τοποθεσία ως Plaza του Δυτικού Τείχους.  

Η διευθύντρια της UNESCO Ιρίνα Μπόκοβα, έχει εκφράσει την απογοήτευσή της για το περιεχόμενο του ψηφίσματος, αλλά είναι αδύνατο να αντιδράσει αποτελεσματικά.

Μια ύποπτη πολιτική έχει εισβάλλει στον Οργανισμό Πολιτισμού των Ηνωμένων Εθνών, που επίσημα έχει ως στόχο μέσω του διαλόγου, της εκπαίδευσης και των επιστημών να προωθηθεί η κατανόηση στον κόσμο και να γίνουν βήματα προς την εδραίωση της ειρήνης.

Κανένας δεν αρνείται ότι η Ιερουσαλήμ είναι ιερή πόλη τόσο για τους Χριστιανούς, όσο και για τους Μουσουλμάνους. Αλλά η Ιερουσαλήμ είναι η κατ’ εξοχήν Πόλη του Λαού Ισραήλ, και με το ψήφισμα επιχειρείται αυτή η αλήθεια κατ’ αρχήν να διαγραφεί, ή τουλάχιστον να υποβαθμιστεί και να υποκατασταθεί από μιαν άλλη δήθεν αλήθεια, ότι η Ιερουσαλήμ είναι μια ιερή πόλη του Ισλάμ!

Οι ιστορικές αλήθειες δεν καταργούνται με ψηφίσματα, είναι εκτός των δημοκρατικών διαδικασιών. Αυτό που είναι αυτονόητο για κάθε άνθρωπο με κοινό νου, ο Οργανισμός του Ο.Η.Ε. για την Επιστήμη επέτρεψε να καταλυθεί και με άλλοθι μια ψηφοφορία πέρα ως πέρα αμφίβολης υπόστασης, συνέβη και το παράδοξο: Μια αλήθεια, ότι η Ιερουσαλήμ είναι κυρίως η εβραϊκή Πόλη και ότι η τοποθεσία, όπου ήταν χτισμένος ο Ναός των Ιουδαίων που κατέστρεψαν οι Ρωμαίοι, είναι κυρίως ο τόπος του Ναού και μετά οτιδήποτε άλλο.

Ο ηγέτης της Παλαιστινιακής Αρχής χαιρέτησε με πολλή ευχαρίστηση το ψήφισμα, όπως και οι δυνάστες της Γάζας, οι τρομοκράτες της Χαμάς….

Τελικά, είναι ιδιαίτερα δυσάρεστο μπροστά στην πολιτική σκοπιμότητα να υποβαθμίζονται θεσμοί της Διεθνούς Κοινότητας και να στραγγαλίζονται απλές αλήθειες για να εξυπηρετηθούν σκοτεινά συμφέροντα….  

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

“Οἷος ὁ λαός, τοιοῦτοι οἱ ἡγούμενοι αὐτοῦ…”

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

          Μεμψιμοιρούμε για τους ηγέτες μας, προβάλλουμε την ανείπωτη μιζέρια που μας κατατρύχει και αρνούμαστε πεισματικά να δούμε τα πρόσωπά μας στον καθρέφτη, πετώντας τα κάθε λογής φτιασίδια στα σκουπίδια, ως άχρηστα και επιβλαβή….

          Μετριότητες έχουν καταλάβει τις έδρες της Βουλής, με τις δικές μας ψήφους, αποφασίζοντας για μας περιφρονώντας μας.

Κληρικοί, κατά κανόνα μετριότητες, με μόνο προσόν την επιλογή μιας αγαμίας, αμφίβολης ποιότητας, έχουν αναρριχηθεί στις έδρες των Μητροπόλεων της Ορθόδοξης Ελλαδικής Εκκλησίας, προβάλλουν λόγο εξουσιαστικό περί παντός επιστητού. Οι πλείστοι αποδεικνύονται βλάσφημοι και εξ ολοκλήρου απαίδευτοι περί την «ιεράν» Επιστήμη της Θεολογίας και επιδεικνύουν με κάθε ευκαιρία την περιφρόνησή τους για τον «λαό του Θεού», που υποτίθεται ότι οφείλουν να διακονούν και όχι να κατεξουσιάζουν με τόση οίηση. Αμφισβητούν, το ίδιο το Κράτος, που τους μισθοδοτεί και τους έχει προικίσει με σκανδαλώδη προνόμια, έκπαλαι….

 Οι ίδιες χρόνιες ασθένειες κατατρύχουν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και «ποιμένες» ετερόδοξων ή ετερόθρησκων θρησκευτικών κοινοτήτων στον τόπο μας και όταν σε μικρές ομάδες «άλλων», συναντούμε την εξαίρεση, λαμπερή και ελπιδοφόρα, μας καταλαμβάνει η ζήλια και το παράπονο….

Αλλά και οι ταγοί της Εκκλησίας, που αρέσκονται να τους αποκαλούν δεσπότες και αυθέντες, όπως και οι δικαστές, που μας δυσαρεστούν, όχι τόσο αραιά, με αποφάσεις τους που έρχονται σε αντίθεση προς το κατ’ ουσίαν δίκαιο, είναι οι δικοί μας άνθρωποι. Είναι τα παιδιά μας, οι συγγενείς μας, που πρώτα και κύρια από τον κύκλο της οικογένειας έλαβαν τις πρώτες βάσεις της παιδείας τους και κατόπιν μορφώθηκαν σε σχολεία και πανεπιστήμια. Τα ίδια ισχύουν και για τους δημοσίους υπαλλήλους, που δεν είναι δυστυχώς λίγοι, εκείνοι, που κρύβουν την αθλιότητα της ημιμάθειας και των ποικίλων συμπλεγμάτων τους, πίσω από την καρέκλα του γραφείου της υπηρεσίας ή πίσω από τον γκισέ συναλλαγής με το κοινό, ενώ έξω από την θύρα της όποιας αρχής ή υπηρεσίας, παραμένουν άξεστοι και γελοίοι σφογκοκωλάριοι της εκάστοτε εξουσίας. Κι αυτοί είναι οι δικοί μας άνθρωποι, που χυδαία καμαρώνουμε την κατάληψη εκ μέρους τους μιας θέσης στο Δημόσιο, έστω και προκλητικά ανάξια….

Ο καπιταλισμός, ως σύστημα οργάνωσης της κοινωνικής οικονομίας, έχει καταστήσει υπέρτατη θεότητα το χρήμα και το κέρδος. Ιδίως υπό την κυριαρχία του καταναλωτικού καπιταλισμού, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων έχει απογυμνωθεί, σχεδόν και από το ελάχιστο ίχνος ήθους. Ακόμα και οι φτωχοί, οι μη προνομιούχοι, οι ‘προλετάριοι’, που δογματικά είχαν προβληθεί από ιδεολογίες πολιτικές σαν τους πρωτοπόρους μιας αλλαγής ελευθερίας, σαν οι ανατροπείς στο ξέσπασμα μιας επανάστασης, έχουν αλλοτριωθεί εξαιτίας του εκμαυλισμού που έχουν υποστεί από τις Σειρήνες του Καπιταλισμού. Και η Επανάσταση που θα καταργούσε την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, έχει βαλτώσει προδομένη και παραμένει δροσερή ελπίδα στην Ουτοπία.

‘Οἷος ὁ λαός, τοιοῦτοι οἱ ἡγούμενοι αὐτοῦ…’, είναι μια αλήθεια, που έχουμε χρέος να αποδεχτούμε επί τέλους οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, οι κάτοικοι αυτού του τόπου, αν θέλουμε να αποκτήσουμε αυτογνωσία, προσωπική και συλλογική. Μονάχα έτσι μπορεί να ξεκινήσει η κάθαρση στην Ελλάδα. Οι θεσμοί να αποκτήσουν την αξία που τους πρέπει, το κράτος να γίνει έκφραση της οργανωμένης κοινωνίας και όχι το φέουδο προνομιούχων. Οφείλουμε, για να παύσουμε να μεμψιμοιρούμε, να καταλύσουμε την ειδωλολατρία του χρήματος και του κέρδους∙ να ορθώσουμε το πρωτείο του Πνεύματος και να καταστήσουμε τον Άνθρωπο και την Φύση αυταξίες ανυποχώρητες σε σκοπιμότητες. Να ενδυθούμε το Ήθος που αρμόζει στον άνθρωπο, που θέλει να είναι ελεύθερος και ακέραιος….  

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

08/10/16

  

Ο δρόμος για την Κερμπελά …

Έι Ταξιδιώτη∙

εσύ που ντυμένος το Πένθος

ψάχνεις να βρεις την Κερμπελά…

Είναι κοντά σου ο Τόπος

του Μαρτυρίου και του Πόνου.

Αν θες να θρηνήσεις

για τον Χουσεΐν,

μην τον γυρεύεις μακριά,

άδικος κόπος.

Ψάξε τα πρόσωπα

των Προσφύγων από την κόλαση της Συρίας

που βρίσκονται πλάι σου, στη γειτονιά σου

ψάχνοντας τη Ζωή …

Το τίμιο κεφάλι του Ιμάμη,

θα το προσκυνήσεις

στα κομμένα κεφάλια των αθώων

που φανατικοί και σκοτισμένοι άνθρωποι

βλάσφημοι του Προφήτη,

σκορπούν τυφλά τον θάνατο και τον τρόμο.

Η Κερμπελά, είναι πια στο Κομπάνι,

στις γειτονιές χωριών και πόλεων

του Κουρδιστάν,

που Τούρκοι στρατιώτες

τρομοκρατούν και θανατώνουν ανθρώπους δίχως λόγο.

Ξαναζώνεψαν ο Μωαβίας και ο Γιαζίντ,

πάνοπλοι φωνάζουν ‘Αλλάχου Άκμπαρ’,

κρατώντας μαύρες σημαίες

ή είναι πάνοπλοι στρατιώτες και στρατοχωροφύλακες

του τουρκικού κράτους.

Κι αυτοί, που τότε μαρτύρησαν φρικτά στην Κερμπελά

τώρα είναι Γιαζίντι γυναίκες που βιάστηκαν

ή Μουσουλμάνοι άδολοι και απλοί,

Χριστιανοί, αρχαίων εκκλησιών της Ανατολής,

που έζησαν την τελευταία Κρίση

καθώς τους απειλούσαν άγγελοι της κόλασης

με τα στομωμένα τους  μαχαίρια έτοιμα

να τους κλέψουν τη ζωή αναίτια και παράωρα…

Γιώργος Δούδος

© 02/10/16

ΜΑΤΕΜ.....

Του χρόνου τα γυρίσματα, 
πλεγμένα με αίμα και δάκρυ…

  
Ματέμ του έτους 1438 από Εγίρας

Κάποια στιγμή ο άνθρωπος έβαλε σημάδια στους κύκλους του ήλιου και της σελήνης κι από τότε άρχισε το μέτρημα του χρόνου….
Ο άνθρωπος, ετούτος ο γίγαντας και μικρούλης συνάμα, μες την μεγαλοσύνη του σύμπαντος τόλμησε να κάνει μοιρασιά στο αιώνιο παρόν, όπου χωρεί και διαφεντεύει μονάχα ο Κύρης των κόσμων όλων, ο γεννήτορας των πάντων, που είναι η μάνα κι ο πατέρας του γένους μας. Έτσι φτιάχτηκαν οι ενιαυτοί, γεμάτοι πλουμίδια και γιρλάντες, καθώς ο άνθρωπος τους κόσμησε με γιορτές και μνήμες, για τις χαρές μα και για τις θλίψεις του.
Οι Μουσουλμάνοι του κόσμου, περισσότεροι ήδη από ενάμιση δισεκατομμύριο ψυχές, μετρούν την 1η μέρα του σεληνιακού μήνα Μουχάραμ και χίλια τετρακόσια τριάντα οκτώ (1438) χρόνια από την Εγίρα. Το 622 έτος της κοινής χρονολογίας ταυτίζεται με το πρώτο έτος από την Εγίρα, δηλαδή από την φυγή του Προφήτη Μωάμεθ, από την αφιλόξενη και εχθρική γενέτειρά του τη Μέκκα και την καταφυγή του στην μικρή πόλη Γιαθρίμπ, που έμεινε έκτοτε γνωστή ως Μεντίνα. Αλ Μαντίνα αλ Μουναουαράχ ή και Μαντίνατ αλ Νάμπι στα αραβικά, που σημαίνουν ‘η Πόλη που ακτινοβολεί’ και ‘η Πόλη του Προφήτη’. 
Υπάρχουν Μουσουλμάνοι, που τούτη τη μέρα, την πρώτη του έτους από Εγίρας, στρέφουν τη μνήμη τους στο μαρτύριο του εγγονού του Προφήτη, του Χουσεΐν, που θανατώθηκε φρικτά και βασανιστικά στην Κερμπελά, μια πόλη του σημερινού Ιράκ. Σε τούτη την πόλη, στις 10 του Οκτώβρη του έτους 680 μετά Χριστόν ή με άλλο μέτρημα, στις 10 του μήνα Μουχάραμ του έτους 61 από Εγίρας, μια μάχη καταστροφική τερματίστηκε. Από τη μια μεριά ο Χουσεΐν, με λίγους έμπιστους και όλη την οικογένειά του από κοντά κι από την άλλη, στρατιές πολυάνθρωπες και ετοιμοπόλεμες του Γιαζίντ, γιου του Μωαβία, που το διακόνημα του Χαλίφη, δηλαδή του διαδόχου του Προφήτη ως ηγέτη της Κοινότητας των Πιστών, το έκανε θρόνο εξουσίας και κληρονομικό βασίλειο, κατά τα πρότυπα των αρχόντων που δυναστεύουν ανέκαθεν τους λαούς, κλέβουν, ρημάζουν και τρέφουν με δόξα τη μωρία τους. Σε κείνη τη μάχη, ρημάχτηκε το σόι του εγγονού του Προφήτη κι ο ίδιος ο  Χουσεΐν έχυσε το αίμα του με βάσανο και πόνο, ώσπου στο τέλος του πήραν το κεφάλι και λευτερώθηκε η ψυχή του.
Με το που μπαίνει λοιπόν το νέο έτος από την Εγίρα, υπάρχουν πολλοί Μουσουλμάνοι, που αντί να χαίρονται, κλαίνε καθώς θυμούνται την απώλεια του Αθώου, του Μάρτυρα, του Δίκαιου….
Ο Ιμάμης Χουσεΐν αγωνιζόταν για το Δίκαιο και υπερασπιζόταν το πρωτείο του Πνεύματος και του Ήθους για τους Πιστούς, μα και για όλους του ανθρώπους, απέναντι σε κείνους, που πιστεύουν στη δύναμη του κτήνους και στην άρνηση της αλληλεγγύης και της ελευθερίας. Για τούτο και ξεκινά από την 1η μέρα του μήνα Μουχάραμ και για δέκα τουλάχιστον μέρες, μια περίοδος πένθους∙ οι μέρες του Ματέμ.

Το Πένθος εφέτος είναι απόλυτα αισθητό, τραγικά οικείο, τουλάχιστον για τους ανθρώπους εκείνους, που ανεξάρτητα από θρησκευτικά πιστεύω, νιώθουν αλληλέγγυοι με τα θύματα του εμφυλίου στη Συρία, με τα θύματα της τυφλής βίας που εξαπολύουν οι τυφλωμένοι απ’ τον φανατισμό και τη λατρεία του θανάτου τρομοκράτες του λεγόμενου ‘Ισλαμικού Κράτους’ (ISIS ή DAESH) στη Συρία και στο Ιράκ και όπου αλλού. Ο Ιμάμης Χουσεΐν, αγωνίζεται για ελευθερία και αξιοπρέπεια, χτυπημένος βάναυσα από την ένοπλη βία, στο τουρκικό Κουρδιστάν ή στην περιοχή του Κομπάνι. Οι ματωμένοι νεκροί Κούρδοι, που κείτονται άταφοι σε δρόμους, πολλοί έχοντας πέσει εντελώς ανυπεράσπιστοι εμπρός από τη μανία καταδίωξης του τουρκικού κράτους, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, γέροντες και μαχητές της ελπίδας, είναι όλοι και όλες τους ο  Χουσεΐν των ημερών μας. Όλη η Μέση Ανατολή που βογκά από τον πόνο και τρέμει εξαιτίας του αναίτιου θανάτου είναι μια Κερμπελά!

Εφέτος, το «Για Ιμάμ», είναι για όλα τα θύματα της βίας και του τρόμου, και το «Για Χουσεΐν» είναι κραυγή οργής, καταγγελίας και αγώνα!

Ο φτωχός διακονιάρης στο κατώφλι 
του ευλογημένου Πιρ Σεγιέντ Αχμέτ Ριφαή
Αλή Οσμάν Ουαντούντ

                                                                       

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ERTOĞAN

ΓΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

g_doudos@yahoo.com

Ο Kemal Atatürk υπήρξε, σύμφωνα με την άποψη που επικρατεί μεταξύ σοβαρών ιστορικών και αναλυτών των πολιτικών γεγονότων του περασμένου αιώνα, ο πρώτος ηγέτης μιας κατεστραμμένης και ταπεινωμένης χώρας, μιας χώρας του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου, από την πολιτική συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων του μεσοπολέμου, που αρνήθηκε να υποκύψει στους ισχυρούς και τους αντιμετώπισε με επιτυχία.

Ο Kemal Atatürk είναι ο πρώτος τριτοκοσμικός ηγέτης που σήκωσε ανάστημα αξιοπρέπειας χάριν του λαού και της χώρας του, εναντίον των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής.

Ο Kemal Atatürk είναι ο ιδρυτής της Τουρκικής Δημοκρατίας και ο μεγάλος νικητής του Πολέμου της Ανεξαρτησίας.

Η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, είναι μια πραγματικά διεθνής συνθήκη, που είχε συνομολογηθεί με πολλές δυσκολίες σε χρονικό διάστημα από τις 20 Οκτωβρίου 1922 ως τις 24 Ιουλίου 1923. Στην κατάρτισή της συμμετείχαν η Βρετανική Αυτοκρατορία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ελλάδα, η Ρουμανία, το Σερβο-Κροατο-Σλοβενικού Κράτος και η Τουρκία. Την τελική πράξη της Συνθήκης είχαν προσυπογράψει οι Η.Π.Α., η Ρωσία και η Βουλγαρία, όσον αφορά το καθεστώς των στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.

Κατά το χρόνο που άρχισε το Συνέδριο της Λωζάνης, που κατέληξε στην ομώνυμη Συνθήκη, τυπικά υπήρχε η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακόμα, εντούτοις το καθεστώς του σουλτάνου ουσιαστικά είχε καταρρεύσει και για τούτο, η Τουρκία σε όλα τα επί μέρους μέρη της Συνθήκης εκπροσωπούνταν από την Κυβέρνηση της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και όχι από σουλτανική κυβέρνηση. Η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας ήταν μια συνέλευση, κατά κάποιο τρόπο επαναστατική, υπό την ηγεσία του Kemal Atatürk, που τελικά στις 29 Οκτωβρίου του 1923 ανακήρυξε το νέο κράτος, την Τουρκική Δημοκρατία, διάδοχο της άλλοτε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τους Βαλκανικούς Πολέμους για την Τουρκία ήταν εξαιρετικά δυσμενή. Οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής και οι σύμμαχοί τους, εποφθαλμιούσαν να «κατασπαράξουν» τουρκικά εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν κάποιος προσέξει τον χάρτη που είχε προκύψει μετά την Συνθήκη των Σεβρών του 1920 θα καταλάβει τί θα απέμενε από την άλλοτε κραταιά Αυτοκρατορία. Το υπό τον  Atatürk εθνικό κίνημα της Τουρκίας αρνήθηκε να επικυρώσει την Συνθήκη των Σεβρών, ανεξάρτητα του ότι είχε γίνει δεκτή από τον σουλτάνο Μεχμέτ Βαχιντεντίν τον 6^ο και αντ’ αυτής προέκυψε τελικά η Συνθήκη της Λωζάνης.

Η Συνθήκη της Λωζάνης κατοχύρωσε διεθνώς τα σύνορα της Τουρκίας, επεκτείνοντάς τα μάλιστα, στην Ανατολική Θράκη, στα νησιά του Αιγαίου Ίμβρος και Τένεδος, σε λωρίδα γης προς τη Συρία, στην περιοχή της Σμύρνης. Με την Συνθήκη υποχρεώθηκε η Ελλάδα σε πολεμικές επανορθώσεις υπέρ της Τουρκίας, που λόγω αδυναμίας της να καταβάλλει αποζημίωση σε χρήμα, παρέδωσε στην Ανατολική Θράκη το Τρίγωνο του Καραγάτς, αυξάνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο επί πλέον την έκταση της τουρκικής επικράτειας.

Σύμφωνα με όσα ίσχυαν την εποχή εκείνη, η οδυνηρή ελληνοτουρκική συμφωνία για την ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα στις δύο χώρες, με μόνο κριτήριο το θρήσκευμα, που ενσωματώθηκε στην Συνθήκη της Λωζάνης, έθεσε τα θεμέλια για την κατάργηση του πολυεθνοτικού χαρακτήρα της άλλοτε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τη δημιουργία ενός τουρκικού κράτους, σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα, με περισσότερα στοιχεία συνοχής της εθνικής κοινωνίας.

Θα μπορούσε να λεχθεί, ότι η Συνθήκη της Λωζάνης υπήρξε η μαμή της νέας Τουρκικής Δημοκρατίας! Χωρίς να αγνοείται η συμβολή σπουδαίων πολιτικών και διανοουμένων της νεότερης Τουρκίας στην ανάδειξη του νέου τουρκικού κράτους, εντούτοις κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι του Γαζή Μουσταφά Κεμάλ, απόλυτα δίκαια του δόθηκε από την Μεγάλη Εθνοσυνέλευση  το επώνυμο Ατατούρκ.

Όλα όσα ανέφερα πιο πάνω είναι γνωστά, όχι μόνο στους Τούρκους που έχουν μελετήσει τη σύγχρονη ιστορία της πατρίδας τους, αλλά κανένας σοβαρός ιστορικός, από οποιαδήποτε χώρα, δεν τα αμφισβητεί. Αναφέρομαι στην εκτίμηση ως προς την σημασία της Συνθήκης της Λωζάνης  για την ύπαρξη μιας σύγχρονης Τουρκίας και ως προς τον σημαντικότατο ρόλο του Kemal Atatürk.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Τουρκίας Recep Tayyip Ertoğan, με τις οποίες αμφισβήτησε την Συνθήκη της Λωζάνης προκάλεσαν κατάπληξη. Στο εσωτερικό της χώρας του ο ηγέτης αξιωματικής αντιπολίτευσης Kemal Kılıçdaroğlu ήταν έντονα επικριτικός κατά του Ertoğan, αλλά και αιχμηρός, υπερασπιζόμενος τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Μία αξιολογική εκτίμηση μένει ως προς τις δηλώσεις Ertoğan. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας επιδιώκει να προσδώσει ένα νέο πρόσωπο στην χώρα του. Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης, δεν θίγει αυτήν καθ’ αυτή την Συνθήκη, αλλά αποτελεί μια οξεία αμφισβήτηση του ίδιου του Kemal Atatürk!

Έτσι οι χθεσινές δηλώσεις (30/9/2016) προς δημοσιογράφους του Kemal Kılıçdaroğlu, Προέδρου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), του κόμματος που είχε ιδρύσει ο Kemal Atatürk, έχουν ιδιαίτερη αξία και βαρύτητα: «Η Συνθήκη της Λωζάννης είναι προνόμιο για την Τουρκία! Εμείς, υπερασπιζόμαστε την Λωζάννη, αυτοί (το ΑΚΡ) υπερασπίζονται την Συνθήκη των Σεβρών. Υπερασπιζόμαστε το Δημοκρατία αυτοί υπερασπίζονται το χαλιφάτο. Υπερασπιζόμαστε τους πολίτες αυτοί υπερασπίζονται τη δουλεία»!

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

01/10/16

Η ΑΓΙΑ ΜΗΤΕΡΑ ΤΕΡΕΖΑ ΤΗΣ ΚΑΛΚΟΥΤΑΣ

Ο Πάπας Φραγκίσκος, την Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου, ανακήρυξε την Μητέρα Θηρεσία, ίσως περισσότερο γνωστή ως Τερέζα της Καλκούτα, Αγία της Καθολικής Εκκλησίας μπροστά σε χιλιάδες προσκυνητές στην πλατεία του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη. “Εμείς διακηρύττουμε και ορίζουμε, την Ευλογημένη Θηρεσία της Καλκούτας ως μία Αγία” είπε ο Πάπας.

Η επίσημη ανακήρυξη της Μητέρας Τερέζας της Καλκούτας ήταν αναμενόμενη εδώ και χρόνια, από πολλούς ανθρώπους, όχι μόνον Καθολικούς, αλλά και άλλων πίστεων, που είχαν γνωρίσει τη ζωή και το έργο της, ανάμεσα στους ανθρώπους του περιθωρίου της πολυάνθρωπης Κολκάτας, όπως πλέον ονομάζεται η Καλκούτα. Παρόλα αυτά, υπήρξαν πολλοί, κυρίως διανοούμενοι, είτε από χώρες της Δύσης, είτε από την Ινδία, που αμφισβητούσαν το έργο της Μητέρας Τερέζας, ενώ την παγκόσμια προβολή της ίδιας, όπως και την βράβευσή της με το Νομπέλ (1979) τα είχαν θεωρήσει ως ένα καλοσχεδιασμένο προϊόν μάρκετιγκ εκ μέρους του Βατικανού!

Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός ήταν και παραμένει ως τις μέρες μας σημείο αντιλεγόμενο! Ίσως αυτή είναι η μοίρα εκείνων που Τον ακολουθούν....

Η Μητέρα Τερέζα ανάλωσε ίσως την πιο γόνιμη περίοδο της ζωής της στην Καλκούτα, σε μια πόλη με τεράστια φτώχεια, με απέραντες παραγκουπόλεις, όπου στοιβάζονται άνθρωποι του περιθωρίου, που γεύονται την έσχατη ταπείνωση και την πιο ακραία ανέχεια. Αλλά και η ίδια η Ινδία είναι μια αντιφατική χώρα. Θεωρείται η πιο πολυάνθρωπη χώρα του κόσμου. Πρόκειται για χώρα που οι Οικονομολόγοι κατατάσσουν πολύ ψηλά στις επιδόσεις οικονομικής ανάπτυξης. Διαθέτει βιομηχανικούς κολοσσούς, ενώ μερικοί θεωρούν την ινδική Silicon Valley, την πόλη Bangalore κατά πολύ ανώτερη από εκείνη της Καλιφόρνιας. Και τέλος, το Bollywood αντιπαρατίθεται επάξια το αμερικανικό Holywood! Και τί θα μπορούσε να πει κάποιος για τους Γκουρού, που ξεκινώντας από την Ινδία επεκτείνουν την επιρροή τους σχεδόν σε όλη τη Δύση, μεταφέροντας τις διδασκαλίες τους που πηγάζουν από τον Ινδουϊσμό ή από τον Σικχισμό, ή και άλλες πνευματικές παραδόσεις της μεγάλης Χώρας της Ανατολής. Όμως, δίπλα στους Γκουρού, που εκστασιάζουν τους Δυτικούς, ή πλάι στον κολοσσό της εταιρίας Tata, συνυπάρχουν η πείνα και η φτώχεια, η λέπρα και ένα σωρό άλλες αρρώστειες, που σε άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της Γης έχουν εξαλειφθεί.

Κλείνω τούτο το σημείωμα, με ένα μικρό απόσπασμα από γραπτό της Αγίας Μητέρας Θηρεσίας της Καλκούτας: “Και σήμερα είναι ο ίδιος Χριστός, ο ίδιος Ιησούς, στα πρόσωπα των φτωχών μας που είναι ανεπιθύμητοι. Είναι άχρηστοι στην κοινωνία και κανείς δεν έχει καιρό γι' αυτούς. Αν η αγάπη μας είναι αληθινή, εσείς κι εγώ πρέπει να τους ανακαλύψουμε”.

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΜΟΥ ΠΑΠΠΟΥ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ)

Αύριο οι Χριστιανοί τιμούν την τίμια Κοίμηση της Παρθένου Μαρίας, υπερευλογημένης Μητέρας του Ιησού. Η Παναγία δεν είναι «κτήμα» των Χριστιανών και της Εκκλησίας. Οι Μουσουλμάνοι την τιμούν εξίσου και μάλιστα στο Ισλάμ, έχει χαρακτηρισθεί η Παρθένος Μαριάμ, από τον ίδιο τον Προφήτη Μωάμεθ, ως η πιο ευλογημένη γυναίκα όλου του κόσμου και όλων των εποχών!

Παρακάτω ακολουθούν ορισμένα επίκαιρα αποσπάσματα από ένα ανέκδοτο αφήγημα, που αναφέρονται στην Παρθένο Μαριάμ.

…Ο παππούς αγαπούσε πολύ την Παναγία, λέγοντας με έμφαση, όποτε είχε ευκαιρία, πως η Μητέρα του Ιησού δεν ανήκε μονάχα στους Χριστιανούς, αλλά ήταν η Μάνα και των Μουσουλμάνων και όλου του κόσμου. Τόνιζε συχνά, επαναλαμβάνοντας ό,τι έλεγε ο προφήτης Μωάμεθ, πως η Παρθένος Μαριάμ ήταν η πιο ευλογημένη από όλες τις γυναίκες του κόσμου. Μετά την Παναγία ερχόταν η χαζρέτι Φάτιμα, η αγαπημένη θυγατέρα του Προφήτη, σύζυγος του Ιμάμη Αλή και μάνα των πολυευλογημένων Χασάν και Χουσεΐν, κατόπιν ακολουθούσαν η μπίμπι Χατίτζα, η Αϊσέ….

…Μια Πέμπτη βράδυ στο ζικρ, άκουσα τον παππού να μας λέει τα εξής: «Όποιος άνθρωπος ποθεί να βαδίσει τον δρόμο της μετάνοιας και της κάθαρσης, της σοφίας και της καλής αλλοίωσης, ώστε η ύπαρξή μας να ωριμάσει, να  γίνει ‘Ινσάν ι Κιαμίλ’ (τέλειος, ολοκληρωμένος, ώριμος άνθρωπος), δεν θα τα καταφέρει, αν το σώμα του δεν μεταμορφωθεί σε ό,τι ήταν η Μητέρα Μαριάμ. Η Παναγία όλου του κόσμου και όχι μόνο των Χριστιανών, όπως από άγνοια πολλοί πιστεύουν, αφέθηκε χωρίς επιφυλάξεις στο θέλημα του Θεού. Όταν ο Αρχάγγελος της μετέφερε το μήνυμα πως θα γεννήσει τον Ιησού, αν και δεν την είχε αγγίξει άντρας, το δέχθηκε και ούτε προς στιγμή δεν άφησε περιθώρια στην αμφιβολία να κυριαρχήσει στην άγια ύπαρξή της. Αν αφεθούμε να γίνουμε Μαριάμ, τότε η ψυχή μας θα είναι σε κατάσταση να κυοφορήσει τον Ιησού τον Μεσσία, τον άγιο Ρουχουλλάχ (Πνεύμα του Αλλάχ). Τότε και μόνο τότε, η ύπαρξή μας θα υπάρχει χωρίς εγώ και θέλω, γιατί θα οικειωθεί απόλυτα με τον εντός της Θεό, θα σβήσει μέσα στον Θεό, θα χαθεί εντός του Θεού. Κατά τα φαινόμενα, δεν θα χάσουμε την ατομικότητά μας, αλλά κατ’ ουσία ανάμεσα σε μας και στον Θεό δεν θα υπάρχει διάκριση, εγώ και εσύ. Η ύπαρξή μας θα πραγματώσει την υπέρλογη Ενότητα, το ταουχίντ[1]….

…Θα σας πω μια ιστορία, που μερικοί ίσως να την έχετε ακουστά. Γνωρίζετε πως στην περιοχή της Κομοτηνής υπάρχει μια εικόνα, γνωστή ως η «Παναγία του Αγά»; Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, πριν από πεντακόσια περίπου χρόνια βρέθηκε θαμμένη μια εικόνα της Παναγίας, κάτω από ένα καραγάτσι στο τσιφλίκι Φατήρ Γιακά, κοντά στον σημερινό Αίγειρο. Ο Αγάς του τεραστίου τσιφλικιού, επί τρεις νύκτες, έβλεπε ένα φωτεινό σημάδι στον ουρανό, στην κορυφής του δένδρου. Δεν πίστευε στην αρχή στα μάτια του, όπως λέμε, ώσπου σε όνειρο του φανερώθηκε η ίδια η Παναγία. Του υπέδειξε, να ενημερώσει τον Δεσπότη της περιοχής και στη συνέχεια του είπε, ο ίδιος ο Αγάς, και μόνον αυτός, να σκάψει στη ρίζα του δένδρου όπου εμφανιζόταν το φωτεινό σημείο, βεβαιώνοντάς τον ότι,  σε μικρό βάθος κάτω από το έδαφος θα έβρισκε την εικόνα της. Ο Αγάς υπάκουσε. Ήρθε στη Γκιουμουλτζίνα και είπε τα καθέκαστα στο Δεσπότη της Μαρώνειας. Μετά απ’ αυτό όρισαν μια μέρα και ο Δεσπότης μαζί με παπάδες και άλλους Χριστιανούς πρόκριτους, επισκέφτηκαν το τσιφλίκι. Κατευθύνθηκαν στο καραγάτσι κι εκεί ο Αγάς, με πολλή προσοχή άρχισε να σκάβει. Παρόντες ήταν και Μουσουλμάνοι, που είχαν ακούσει το περιστατικό από στόμα σε στόμα. Όλοι περίμεναν με αγωνία. Δεν χρειάστηκε να σκάψει πολύ βαθειά ο Αγάς. Κάποια στιγμή παράτησε τον κασμά και βρέθηκε να κρατά στα χέρια, μια μικρή φορητή εικόνα της Παναγίας που κρατά στα χέρια τρυφερά τον Χριστό ως βρέφος.

…Σώζεται επίσης το εξής περιστατικό, καταγεγραμμένο σε μια από τις πρώτες βιογραφίες του προφήτη Μωάμεθ, που είχε γράψει ο Ibn Ishâq. Όταν ο Προφήτης μας επέστρεψε στη Μέκκα, ως ηγέτης των Πιστών, μια από τις πρώτες πράξεις του ήταν να καθαρίσει την Καάμπα από τα είδωλα που ήταν παρατεταγμένα στο εσωτερικό της. Μάλιστα φρόντισε ο ίδιος προσωπικά γι’ αυτό. Εκτός από τα διάφορα ξόανα υπήρχε και μια τοιχογραφία της Παρθένου Μαρίας με το Βρέφος Ιησού. Λέγεται λοιπόν, πως ο Προφήτης στάθηκε μπροστά στην εικόνα αυτή και άπλωσε τα χέρια του, κατά τέτοιο τρόπο που κάλυπτε την εικόνα της Παναγίας, δίδοντας την εξής οδηγία στους ανθρώπους: «Καθαρίστε τα πάντα εκτός απ’ αυτό που καλύπτεται από τα χέρια μου»!

Παραμονή της Παναγίας 2016

Γιώργος Δούδος

---

[1] Tawhid, είναι θεμελιώδης αρχή του Ισλάμ. Αναφέρεται στην ενότητα και στη μοναδικότητα του Θεού. Παρά την ποικιλομορφία που επικρατεί στο Σύμπαν, το tawhid αποτελεί υποστατικό κατηγόρημα του σύμπαντος κόσμου, ως απόρροια Εκείνου από τον Οποίο έχει έλθει στον κόσμο της ύπαρξης.

Η ΚΙΝΗΣΗ FETHULLAH GÜLEN ΕΠΙΜΕΤΡΟ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΜΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

g_doudos@yahoo.com

Το Νοέμβριο του 2013 έγραψα ένα κείμενο για την Κίνηση του Fethullah Gülen, που ήδη έχει δημοσιευθεί μέσω του διαδικτύου (http://george-doudos.blogspot.gr/2013/11/fethullah-gulen.html). Υπήρξαν πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία και η Hizmet, όπως είναι επίσης γνωστή η Κίνηση Gülen βρέθηκε στο προσκήνιο καθώς το τουρκικό κράτος έχει εξαπολύσει ποικίλες κατηγορίες, τόσο κατά του Χότζα προσωπικά, όπως συνηθίζουν να αποκαλούν τον M. Fethullah Gülen οι ακόλουθοί του, όσο και κατά της Κίνησης.  Σκέφτηκα λοιπόν, πως θα ήταν χρήσιμο ένα επίμετρο στο δημοσίευμά μου του 2013, με ορισμένες εκτιμήσεις μου, για το πώς η τουρκική κυβέρνηση έφτασε στο σημείο να θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση την Κίνηση  Fethullah Gülen, που έχει δημιουργήσει στη χώρα μια «παράλληλη δομή» προς το επίσημο κράτος, με σκοπό να ανατρέψει την κυβέρνηση. Μάλιστα, μετά την πρόσφατη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία (15/07/2016), ο M. Fethullah Gülen και η Κίνησή του, έχουν κατηγορηθεί ως υπαίτιοι και εμπνευστές της αποτυχημένης απόπειρας αντικατάστασης της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης της χώρας από μια νέα στρατιωτική δικτατορία. Σκέφτηκα λοιπόν, να διατυπώσω σε ένα επίμετρο κάποιες εκτιμήσεις μου, αναμφίβολα υποκειμενικές και όχι θέσφατα, για το πώς οξύνθηκε σε τόσο μεγάλο βαθμό η αντιπαλότητα μεταξύ του επίσημου τουρκικού κράτους, υπό την διακυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (στα τουρκικά Adalet ve Kalkınma Partisi) και πιο γνωστό ως ΑΚΡ ή AK Parti.

          Η σύγκρουση του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας, του AK Parti με τον M. Fethullah Gülen και το κίνημά του, γνωστό ως Hizmet ή Cemaa, έχει ως αφετηρία το έτος 2013, όταν ο Recep Tayyip Ertoğan ήταν πρωθυπουργός της χώρας. Η κυβέρνηση είχε αποφασίσει να δημιουργήσει ένα εμπορικό κέντρο στην θέση του πάρκου Γκεζί, κοντά στην πλατεία Ταξίμ. Από τις 28 Μαΐου 2013 αρχίζουν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά του κυβερνητικού σχεδιασμού. Οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε ταραχές σε όλη τη χώρα, όταν μια ομάδα που είχε καταλάβει το πάρκο δέχθηκε επίθεση της Αστυνομίας. Ο Πρωθυπουργός της χώρας εμφανίστηκε ανυποχώρητος με δηλώσεις του την 1^η Ιουνίου και τότε οι συγκρούσεις διαδηλωτών και Αστυνομίας έλαβαν τη μορφή γενικευμένης εξέγερσης σε όλη την Τουρκία. Ο απολογισμός ήταν, επίσημα, πέντε νεκροί και περισσότεροι από 7.500 τραυματίες, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία. Από τους τραυματίες 50 περίπου ήταν σε κρίσιμη κατάσταση, άλλοι αντιμετώπιζαν αναπνευστικά προβλήματα και τον κίνδυνο να χάσουν την όρασή τους. Η  Διεθνής Αμνηστία με βαρείς χαρακτηρισμούς έκανε λόγο για «επαίσχυντη βία από την πλευρά των Αστυνομικών», ενώ η τουρκική κυβέρνηση δέχθηκε έντονη κριτική για την όλη στάση της απέναντι στους διαδηλωτές από τις Η.Π.Α. και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τότε ο Fethullah Gülen άσκησε κριτική κατά της τουρκικής κυβέρνησης για τη σκληρότητά της και αυτή η στάση του, υπήρξε η αφορμή, σύμφωνα με τους αναλυτές, να προκύψει η σύγκρουση και να εμφανισθεί η αντιμαχία μεταξύ της Hizmet και του AK Parti. Είχε προηγηθεί η κριτική του Gülen το 2010, κατά του τρόπου που οργανώθηκε η επιχείρηση, που έμεινε γνωστή ως Gaza flotilla και ουσιαστικά επιδίωξε να «σπάσει» τον ισραηλινό αποκλεισμό της Γάζας, με πρόσχημα την μεταφορά ανθρωπιστικού και οικοδομικού υλικού στη Γάζα. Επικεφαλής της όλης οργάνωσης του στολίσκου της Ελευθερίας, όπως ήταν επίσημα η ονομασία της επιχείρησης, ήταν οργάνωση με δεσμούς με την τουρκική κυβέρνηση. Και τότε, η κριτική του Gülen είχε προκαλέσει δυσαρέσκεια στους Τούρκους κυβερνώντες.

Η αντιμαχία του τουρκικού πλέον κράτους απέναντι στον  Fethullah Gülen και στο κίνημα που καθοδηγεί στην Τουρκία, με ό,τι συνεπάγεται έχει φτάσει στο ανώτατο επίπεδο όξυνσης. Ήδη το τουρκικό κράτος κατηγορεί τον Χότζα, όπως αποκαλούν τον Gülen οι ακόλουθοί του, ως τρομοκράτη και την οργανωτική δομή της Hizmet ως τρομοκρατική οργάνωση. Κατηγορείται ο Fethullah Gülen και το κίνημά του ότι επιδίωκε να ανατρέψει την κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και τον Πρόεδρο της χώρας Recep Tayyip Ertoğan, έχοντας δημιουργήσει μεθοδικά μία παράλληλη δομή προς το νόμιμο κράτος. Ο Ertoğan έχει αποκαλέσει την όλη δραστηριότητα του Χότζα και του κινήματός του Paralel Örgütün δηλαδή παράλληλη οργάνωση προς την οργάνωση του κράτους, με σκοπό την διαλυτική αποδυνάμωση του δεύτερου και ανάδειξη ενός νέου τουρκικού κράτους, κατά τα πρότυπα των ιδεών και τις οδηγίες προς τους οπαδούς του, του Fethullah Gülen.

Η δημιουργία Paralel Örgüt ή Paralel Yapılanma (παράλληλη οργάνωση ή παράλληλη δομή), που αποδίδεται επίσημα από το τουρκικό κράτος στο κίνημα  Gülen, μάλλον αποτελεί ένα δάνειο της έννοιας του parallel state που έχει χρησιμοποιήσει ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας και ιστορικός Robert O. Paxton, για να περιγράψει οργανισμούς, που η όλη δομή τους μπορεί να συγκριθεί μόνο με τη δομή του κράτους, χωρίς ωστόσο να επιδιώκουν την ανατροπή του επίσημου κράτους. Στο σημείο αυτό, διαφέρει το τουρκικό Paralel Örgüt ή  παράλληλη οργάνωση, που αποδίδεται στο κίνημα του Fethullah Gülen, διότι ευθέως κατηγορείται ότι αυτή η δομή επιδιώκει ως τρομοκρατική οργάνωση, την ανατροπή του συνταγματικού τουρκικού κράτους.

Δεν έχω την πρόθεση να ασχοληθώ με την διερεύνηση αν οι κατηγορίες της επίσημης Τουρκίας και του Fethullah Gülen είναι ακριβείς ή υπερβολικές ή αναληθείς. Θα εκθέσω στη συνέχεια τις απόψεις μου, κατά πόσον η δραστηριότητα της Hizmet στην Τουρκία έδωσε βάσιμες αφορμές για να θεμελιωθούν οι κατηγορίες του κράτους εναντίον της και προπάντων εναντίον του «ερημίτη» του Saylorsburg της Πενσυλβάνια.

Η Hizmet (Υπηρεσία στα ελληνικά) ή Cemaat (Κοινότητα στα ελληνικά), όπως λέγεται η Κίνηση Gülen, έχει μια ιδιότυπη, αδιαφανή οργανωτική δομή, απόλυτα αποτελεσματική, τουλάχιστον, όσο δεν υπήρχαν οι διώξεις στην Τουρκία, γνωστή μόνο στους «μεμυημένους» ακολούθους του Χότζα. Προς τα έξω εμφανίζεται ως ένα δίκτυο ποικίλων δραστηριοτήτων.

Σ’ αυτές τις δραστηριότητες, προέχουσα θέση το σύνολο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, που δεν περιορίζονται μόνο στην Τουρκία, αλλά και σε ένα σωρό χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α., της Γερμανίας…. Τα σχολεία αυτά είναι φανερό πως λειτουργούν όπως τα καθολικά εκπαιδευτήρια, που γίνονται δεκτοί μαθητές κάθε θρησκείας και αποφεύγεται ο απροκάλυπτος προσηλυτισμός. Χαρακτηριστικό των σχολείων της Κίνησης, είναι ότι διδάσκεται η τουρκική γλώσσα, ως ξένη γλώσσα σε όσα λειτουργούν εκτός Τουρκίας. Εξαίρεση αποτελούν τα εκπαιδευτήρια που λειτουργούν στη Ρωσία, όπου είχε απαγορευθεί η διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας. Τα εκπαιδευτήρια της Hizmet στην Τουρκία δεν είχαν καμιά σχέση με τα μουσουλμανικά ιεροδιδασκαλεία, τα İmam Hatip. Στα πλαίσια των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων της Κίνησης πρέπει να προστεθεί ένα δίκτυο φροντιστηρίων, που λειτουργούσε σε όλη την τουρκική ύπαιθρο. Στα φροντιστήρια παρέχονταν, ως εξωσχολική δραστηριότητα, στους μαθητές και στους σπουδαστές τα μέσα καλύτερης προετοιμασίας τους στα μαθήματα, χρήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών και «μύησης» στην εκμετάλλευση των δυνατοτήτων του διαδικτύου.    

          Σε βαλκανικές χώρες, όπως στην Αλβανία και στην Βοσνία-Ερζεγοβίνη υπάρχουν πανεπιστήμια και  κολλέγια της Κίνησης, τα οποία ανταγωνίζονταν παρόμοια ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις ίδιες χώρες που είχαν ιδρυθεί και χρηματοδοτούνταν από το επίσημο τουρκικό κράτος.

Η Κίνηση είχε ιδρύσει και λειτουργούσε οικοτροφεία, όχι αποκλειστικά στην Τουρκία, όπου γίνονταν δεκτοί κατά κανόνα ή ίσως και μόνο Μουσουλμάνοι σπουδαστές ή μαθητές. Στους οικοτρόφους καλλιεργούνταν η μουσουλμανική ευσέβεια σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την Hizmet.

Μια άλλη σημαντική δραστηριότητα ήταν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, έντυπα και ηλεκτρονικά. Η καθημερινή εφημερίδα Zaman στην Τουρκία, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ήταν πρώτη σε κυκλοφορία. Πολλή σημαντική ήταν και η καθημερινή αγγλόφωνη εφημερίδα Today Zaman. Οι παραπάνω εφημερίδες διέθεταν ιστότοπους στο διαδίκτυο. Οι αναγνώστες των παραπάνω φύλλων δεν ήταν αποκλειστικά Μουσουλμάνοι και πολύ περισσότερο ακόλουθοι του Χότζα. Επρόκειτο για δύο εκδοτικές προσπάθειες, μάλλον άρτιες στην παρεχόμενη ενημέρωση, με ήπιες πολιτικές θέσεις. Σε κάθε φύλλο, υπήρχε μία στήλη που ασχολούνταν με ζητήματα ισλαμικής πίστης. Συγγραφείς θεολόγοι στελέχη της Κίνησης. Η  Zaman είχε εκδοτική παρουσία στο Αζερμπαϊτζάν, στη Ρουμανία, στη Γερμανία, στη Γαλλία (γαλλόφωνη έκδοση). Στον χώρο της τηλεόρασης το τουρκικό κανάλι Samanyolu TV ανήκε στην Κίνηση. Ενώ, ένα ανεξάρτητο πρακτορείο ειδήσεων στην Τουρκία επίσης ανήκε στην Hizmet. Η τράπεζα Bank Asya ήταν συμφερόντων ακολούθων του Χότζα, όπως και η ασφαλιστική εταιρία Işık.

Η Κίνηση έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να προσεταιριστεί επιχειρηματίες με ικανοποιητική οικονομική επιφάνεια. Δεν απαιτούσε πάντοτε αφοσίωση απ’ αυτούς τους ανθρώπους, αλλά τους ενθάρρυνε να είναι χορηγοί, κυρίως των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων της. Διότι πρέπει να λεχθεί, ότι στα εκπαιδευτήρια της Hizmet, προκειμένου να φοιτούν και μαθητές από φτωχές οικογένειες λειτουργούσε ένας μηχανισμός παροχής υποτροφιών, για να καλύπτονται τα έξοδα σπουδών ή διαμονής στα οικοτροφεία των μην προνομιούχων οικονομικά μαθητών ή σπουδαστών. Οπότε οι χορηγίες από πλούσιους δωρητές ήταν αναγκαίες. Σοβαροί επιχειρηματικοί όμιλοι στην Τουρκία ανήκαν σε αφοσιωμένους ακόλουθους του Χότζα.

Τους κύκλους της Cemaat εμπλούτιζαν αξιόλογοι επιστήμονες και ελεύθεροι επαγγελματίες.

Η  Hizmet πράγματι είχε διεισδύσει στα σώματα ασφαλείας της Τουρκίας (Αστυνομία και Στρατοχωροφυλακή). Στελέχη της Αστυνομίας και της Στρατοχωροφυλακής ήταν αφοσιωμένοι στους σκοπούς της Hizmet και στον Gülen. Επίσης ανεξακρίβωτος, πάντως όχι αμελητέος αριθμός δικαστών, ήταν επίσης άνθρωποι που εγκολπώνονταν τις αρχές της Κίνησης.

Ο M. Fethullah Gülen είναι ένας αναμφίβολα χαρισματούχος άνθρωπος. Απέφυγε να δημιουργήσει οικογένεια για να αφοσιωθεί στο έργο του, που είναι η Hizmet. Είναι ένας Μουσουλμανός Σουννίτης Ιμάμης, της σχολής Χανεφί. Χωρίς να έχει υπάρξει ποτέ μέλος σούφικης Αδελφότητας έχει αναδειχθεί αξιόλογος μελετητής του Σουφισμού και έχει συγγράψει ένα σημαντικό σχετικό έργο. Η επιρροή που έχει εμπνεύσει τις ιδέες του  Gülen οφείλεται στον Bediuzzaman Said Nursi και στο πολύτομο έργο του Risale-i Nur που θεωρείται από αρκετούς Τούρκους Μουσουλμάνους ένα σπουδαίο ταφσίρ (συλλογή ερμηνευτικών σχολίων στο Κοράνιο).

Κατά βάση, οι αρχές που εμπνέει ο  Fethullah Gülen στους αφοσιωμένους ακολούθους του είναι άκρως συντηρητικές και στερούνται την αύρα που εμπνέει ο Σουφισμός σε όσους έχουν μαθητεύσει δίπλα σε φωτισμένους Σούφι Δασκάλους. Λ.χ. οι γυναίκες της Κίνησης οφείλουν να καλύπτουν το κεφάλι τους με τη γνωστή μουσουλμανική μαντήλα και γενικά να τηρούν τους ενδυματολογικούς κανόνες του hijab. Το κάπνισμα είναι απαγορευμένο. Ο ζήλος που επιδεικνύουν οι ακόλουθοι του Χότζα ως προς την ακριβή τήρηση, από πλευράς χρόνου, των πέντε ημερήσιων τελετουργικών προσευχών, ακόμα και όταν ταξιδεύουν, για έναν «αμύητο» παρατηρητή θα μπορούσε να εκληφθεί σαν μια εμμονή.

Με τους όρους που παρουσίασε ο Robert Paxton το παράλληλο κράτος (parallel state), χωρίς αμφιβολία η Hizmet ήταν ένα «κράτος εν κράτει» μέσα στην Τουρκία. Μάλιστα, ενώ ο Χότζας, παρουσιάζεται σαν ένας απλός και αφοσιωμένος άνθρωπος του θεού, με τις δραστηριότητες της Κίνησής του ενδιαφερόταν να διεισδύσει στους πλέον αποτελεσματικούς μηχανισμούς της τουρκικής κοινωνίας και κατά κάποιο τρόπο μ’ αυτό τον τρόπο να την «αλώσει». Δηλαδή, όπως λέχθηκε επικέντρωνε   η Κίνηση το ενδιαφέρον της να στρατολογήσει στις τάξεις της οικονομικά εύρωστους επιχειρηματίες, αστυνομικούς και δικαστές. Ταυτόχρονα, με την χρήση των παντοδύναμων στην εποχή μας Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας επιδίωκε να επηρεάσει την τουρκική κοινωνία, αλλά και τους Τούρκους μετανάστες κυρίως σε ευρωπαϊκές χώρες.  Τέλος, το ιδιαίτερο βάρος που έδειχνε στην παροχή εκπαίδευσης στη νεότητα ήταν ίσως ο πιο σοβαρός σχεδιασμός για να διαμορφωθεί μακροπρόθεσμα ένα μοντέλο σκέψης, σύμφωνα με τις αρχές μουσουλμανικές αρχές του Χότζα.

Το μεγάλο πρόβλημα ασυνέπειας, κατά τη γνώμη μου, τόσο του ίδιου του Fethullah Gülen, όσο και της Κίνησής του ήταν ότι αδιαφορούσε για τους απλούς ανθρώπους της τουρκικής κοινωνίας, που είναι φτωχοί, συχνά ολιγογράμματοι, χωρίς τη δυνατότητα να συνεισφέρουν  οικονομικά για την υλοποίηση των σχεδιασμών της Cemaat, αλλά που παρόλα αυτά είναι άνθρωποι του Θεού και χωρίς αμφιβολία έχουν ανάγκη να μάθουν περισσότερα για την πίστη τους και να στηριχτούν για να υπομείνουν τις αδικίες μιας σκληρής κοινωνίας, όπως είναι η τουρκική. Η Κίνηση του Χότζα ποτέ δεν άρθρωσε λόγο, τουλάχιστον από τα μελετήματά μου και από τις εμπειρίες μου, υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης που να αφορά τους απλούς ανθρώπους του λαού. Με τρόπο που τολμώ να χαρακτηρίσω ανάλγητο, η Hizmet ενδιαφερόταν να κάνει συμμάχους και οπαδούς της, τους από κάθε άποψη ισχυρούς της τουρκικής κοινωνίας και της τουρκικής πολιτικής κονίστρας. Και αποδείχθηκε, ότι η επιρροή του Fethullah Gülen στις λαϊκές μάζες ήταν και παραμένει ανύπαρκτη….

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Οφείλω θερμές ευχαριστίες στον κ. Δημοσθένη Γιαγτζίογλου για τις παρατηρήσεις του, που με οδήγησαν σε κάποιες επιβεβλημένες διορθώσεις.

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

30/07/2016