ΜΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Φ. ΚΑΣΤΡΟ

Οι σκέψεις που παραθέτω στη συνέχεια, γεννήθηκαν με αφορμή τον θάνατο του ιστορικού ηγέτη της Κούβας Φιντέλ Κάστρο.

Κάποιοι εξέφρασαν διθυράμβους για τον Κάστρο, για την Επανάσταση που ανέτρεψε ένα απόλυτα διεφθαρμένο και δουλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες καθεστώς, για την ίδια την Κούβα ως σοσιαλιστική χώρα, που επιβίωσε μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Δεν είμαι αμέτοχος τόσο ως προς τους επαίνους, όσο όμως και ως προς αιχμές κριτικής για το καθεστώς Κάστρο στο Νησί της Καραϊβικής.

Ο Φιντέλ Κάστρο ανήκει πλέον στην Ιστορία, η οποία αντιμετωπίζει τις προσωπικότητες, που άφησαν ανεξίτηλα ίχνη στο χρόνο με την παρουσία τους, από τη μια μεριά με σεβασμό, ενώ συγχρόνως, εκθέτει τη ζωή τους και τα επιτεύγματά τους, αλλά και τα λάθη τους στην Κρίση των ανθρώπων. Όπως η Ιστορία σέβεται τα περιστατικά του παρελθόντος, που σημάδεψαν την πορεία λαών ή και ολόκληρης της ανθρωπότητας, έτσι και η Κρίση αυτών των περιστατικών, πρέπει να γίνεται όσο το δυνατό με περισσότερη αντικειμενικότητα και με μια μέθοδο που δεν παρακάμπτει σκόπιμα συνθήκες  και παραμέτρους, που εμφάνισαν γεγονότα του χθες με τον δικό τους τρόπο. Η προσαρμογή ιστορικών γεγονότων σύμφωνα με τις ιδεοληψίες μας στρεβλώνει την αλήθεια της Ιστορίας, την παραμορφώνει και την μεταβάλλει σε Προπαγάνδα. Και τούτο είναι πράξη ανίερη, κατά της Επιστήμης της Ιστορίας, γιατί τοποθετεί τη ζωή στο κρεβάτι του Προκρούστη.

Η Κούβα κατά το διάστημα 1952 ως 1959, που κυβερνούσε ο Μπατίστα ως δικτάτορας, ήταν ουσιαστικά  προτεκτοράτο των ΗΠΑ. Ο Μπατίστα είχε αναστείλει την ισχύ του Συντάγματος της χώρας του 1940, είχε θέσει εκτός νόμου τις πολιτικές ελευθερίες και το δικαίωμα της απεργίας. Το καθεστώς του είχε ευθυγραμμιστεί με τα συμφέροντα των πλουσιότερων γαιοκτημόνων της Κούβας, που κατείχαν τις μεγαλύτερες φυτείες ζαχαροκάλαμου. Η οικονομική πολιτική του καθεστώτος βασιζόταν σε μια στασιμότητα, αφού εξυπηρετούσε τα συμφέροντα γαιοκτημόνων, Αμερικανών και Κουβανών, αλλά και τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Έτσι, το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών Κουβανών έγινε χαώδες. Η έντονα διεφθαρμένη κυβέρνηση του Φουλγκέντσιο Μπατίστα έκανε χρήση των πιο ακραίων κατασταλτικών μέτρων, προκειμένου να πνίγονται εν τω γενέσθαι διαμαρτυρίες και αντιδράσεις από τους εργαζόμενους. Το επόμενο βήμα του καθεστώτος Μπατίστα ήταν να δώσει το πράσινο φως, με το αζημίωτο βέβαια, στην αμερικανική Μαφία για να αναπτύξει στην  Κούβα κερδοφόρες εμπορικές συναλλαγές. Το ενδιαφέρον της Μαφίας επικεντρωνόταν στον έλεγχο της διακίνησης φαρμάκων, στον έλεγχο του τζόγου και της πορνείας στην Αβάνα. Συγχρόνως, πολυεθνικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, κατάφεραν να εξασφαλίσουν με την συγκατάθεση του καθεστώτος εξαιρετικά προσοδοφόρες εμπορικές συμφωνίες στο Νησί.  

Η δυσαρέσκεια του λαού της Κούβας απέναντι στις επιλογές και στις πρακτικές του Μπατίστα συνεχώς ογκωνόταν. Οι φοιτητές εξεγείρονταν, ενώ οι λαϊκές τάξεις κάθε τόσο διαδήλωναν εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά τους. Τότε, το καθεστώς επέβαλλε αυστηρή λογοκρισία στα μέσα ενημέρωσης και με πρόσχημα την καταστολή της κομμουνιστικής δράσης, εξαπολύεται από τις κυβερνητικές δυνάμεις κατά των διαμαρτυρόμενων κατά του καθεστώτος, ευρείας κλίμακας βία, ενώ τα βασανιστήρια αποτελούσαν μια συνηθισμένη πρακτική, όπως και οι δημόσιες εκτελέσεις αντιφρονούντων. Ο απολογισμός των θυμάτων του καθεστώτος Μπατίστα κυμαίνεται από εκατοντάδες νεκρούς ως τις 20.000. Μέχρι το 1959 που έπεσε το καθεστώς από την Επανάσταση του Κάστρο, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στον δικτάτορα οικονομική, στρατιωτική και υλικοτεχνική βοήθεια. ( Οι παραπάνω πληροφορίες για το καθεστώς Μπατίστα και τις δραστηριότητές του κατά την περίοδο άσκησης της αυταρχικής και κατασταλτικής εξουσίας του, προέρχονται από τα εξής δημοσιεύματα: Historical Dictionary of the 1950s, του James Stuart Olson, Greenwood Publishing Group, 2000, σσ. 67–68, Havana Nocturne: How the Mob Owned Cuba and Then Lost It to the Revolution, του T. J. English, William Morrow, 2008, Conflict, Order, and Peace in the Americas, Lyndon B. Johnson School of Public Affairs, 1978, σ. 121, όπου αναφέρεται:  "The US-supported Batista regime killed 20,000 Cubans", Wickham-Crowley, Timothy P. (1990), Exploring Revolution: Essays on Latin American Insurgency and Revolutionary Theory. Armonk and London: M.E. Sharpe. σ. 63, Lillian Guerra (2012), Visions of Power in Cuba: Revolution, Redemption, and Resistance, 1959–1971, Chapel Hill: University of North Carolina Press. σ. 122, Lillian Guerra (2010). Grandin, Greg; Joseph, Gilbert M., eds. Beyond Paradox. A Century of Revolution. American Encounters/Global Interactions. Durham, NC: Duke University Press. σσ. 199–238).

Ο Φιντέλ Κάστρο με τους συντρόφους του, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα ήταν η θέση του Τσε Γκεβάρα, ξεκίνησε έναν ένοπλο αγώνα για την ανατροπή του καθεστώτος Μπατίστα. Η Επανάσταση, υπό την ηγεσία του Κάστρο ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1953 και συνεχίστηκε, ώσπου την 1^η Ιανουαρίου του 1959 ο Μπατίστα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εξουσία και τη χώρα. Οι δυνάμεις του Κάστρο και των συντρόφων του, ήταν γνωστές ως Κίνημα της 26^ης Ιουλίου. Η κυβέρνηση που αντικατέστησε εκείνην του Μπατίστα ήταν μια επαναστατική σοσιαλιστική κυβέρνηση. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας δεν συμμετείχε στο Κίνημα της Επανάστασης και αρκετά αργότερα, τον Οκτώβριο του 1965 το επαναστατικό καθεστώς εγκολπώθηκε το Κόμμα εκμεταλλευόμενο τους μηχανισμούς του.  

Όπως είναι γνωστό, οι Ηνωμένες Πολιτείες, όχι μόνο διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα, από το 1961, που ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν στο ζενίθ, μέχρι την 20^η Ιουλίου 2015, που αποκαταστάθηκαν επί προεδρίας Ομπάμα, αλλά υπήρξε και μια μακρά περίοδος αποκλεισμού (εμπάργκο) της Κούβας εκ μέρους των ΗΠΑ. Το εμπάργκο που επέβαλλαν οι ΗΠΑ κατά της Κούβας ήταν εμπορικό, οικονομικό και χρηματοπιστωτικό. Για πρώτη φορά επιβλήθηκε εμπάργκο στην πώληση όπλων στην Κούβα, ενόσω ήταν στην εξουσία ο Μπατίστα, στις 14 Μαρτίου 1958. Στις 19 Οκτωβρίου του 1960, ενώ είχε επικρατήσει η κουβανική επανάσταση, επιβλήθηκε εμπάργκο στην εισαγωγή αγαθών στην Κούβα, με εξαίρεση τα τρόφιμα και τα φάρμακα, μετά την εθνικοποίηση των  αμερικανικών συμφερόντων διϋλιστηρίων πετρελαίου της Κούβας χωρίς αποζημίωση. Τον Φεβρουάριο του 1962 το εμπάργκο επεκτάθηκε σχεδόν στο σύνολο των εισαγωγών. Έξι νόμοι των Ηνωμένων Πολιτειών, που καλύπτουν χρονικά μια περίοδο από το 1917 ως το 2000, ρυθμίζουν την επιβολή του αποκλεισμού της Κούβας.  Με το νόμο Cuban Democracy Act του 1992, προβλεπόταν η διατήρηση του εμπάργκο κατά της Κούβας, εφ’ όσον η κουβανική κυβέρνηση αρνιόταν να λάβει μέτρα εκδημοκρατισμού στη χώρα και να επιδείξει μεγαλύτερο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο νόμος Helms-Burton επέβαλλε περιορισμούς στους πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών, απαγορεύοντας ουσιαστικά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες Αμερικανών στην Κούβα ή με την Κούβα. Το 1999 επί Κλίντον, υποχρεώθηκαν θυγατρικές εταιρίες αμερικανικών επιχειρήσεων, με έδρα εκτός των ΗΠΑ, να εφαρμόσουν το εμπάργκο κατά της Κούβας. Τον επόμενο χρόνο, ο ίδιος Πρόεδρος των ΗΠΑ, επέτρεψε πωλήσεις ανθρωπιστικών ειδών στην Κούβα. Επίσημα, οι ΗΠΑ δεν απαιτούσαν τήρηση του αποκλεισμού της Κούβας από τρίτες χώρες, όπου δεν ίσχυε η αμερικανική νομοθεσία. Αυτό ίσχυε στην θεωρία, γιατί στην πράξη, σε ξένες χώρες που διατηρούσαν εμπορικές σχέσεις με την Κούβα  μπορούσαν κατά περίπτωση να επιβληθούν εις βάρος τους κυρώσεις. Όλα αυτά συνέβαιναν ενώ η Κούβα είχε γίνει μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορικού  (WTO) από το 1995.

Εκτός από τον αποκλεισμό της Κούβας που επέβαλλαν οι ΗΠΑ επί τόσα χρόνια, δεν πρέπει να μας διαφεύγει, ότι στην νοτιοανατολική ακτή του Νησιού, υπάρχει η Ναυτική Βάση του Γκουαντάναμο της αμερικανικής υπερδύναμης, που έγινε ιδιαίτερα γνωστή ως φυλακή- στρατόπεδο συγκέντρωσης των ύποπτων για τρομοκρατικές δράσεις μετά την 11^η Σεπτεμβρίου 2001.

Θα ήταν παράλειψη αν δεν αναφερόταν, ότι οι ΗΠΑ από το 1959 που επικράτησε η κουβανική Επανάσταση, επανειλημμένα είχαν επιχειρήσει μέσω της CIA, να ανατρέψουν το επαναστατικό καθεστώς, ακόμα και με φυσική εξόντωση του Φιντέλ Κάστρο. Τον Απρίλιο του 1961 η CIA με παραστρατιωτική ομάδα, γνωστή ως Ταξιαρχία 2506, επιχείρησε να εισβάλλει στην Κούβα με την γνωστή απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων. Τελικά η απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης της Κούβας απέτυχε, γιατί οι παραστρατιωτικοί εισβολείς αντιμετωπίσθηκαν με επιτυχία από τις ένοπλες δυνάμεις της επαναστατικής κυβέρνησης, που τελούσαν υπό την άμεση διοίκηση του Φιντέλ Κάστρο. Οι δυνάμεις που εκπαιδεύτηκαν και εξοπλίστηκαν από την CIA αποτελούνταν από Κουβανούς της Φλόριντα και από άλλα τυχοδιωκτικά στοιχεία. Εκείνη την εποχή, ενόψει της προετοιμασίας της εισβολής στην Κούβα, έγινε προσπάθεια στρατολόγησης εθελοντών, που θα στελέχωναν την αντιεπαναστατική ομάδα, και στην Ελλάδα, που αποκαλύφθηκε από τις αρχές και ο επικεφαλής της προσπάθειας καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης.

Το επαναστατικό σοσιαλιστικό καθεστώς που εγκαθιδρύθηκε στην Κούβα μετά την επικράτηση του Κινήματος της 26 Ιουλίου δεν ήταν αντιγραφή μιας δυτικού τύπου δημοκρατίας, κατά τα πρότυπα του αγγλικού κοινοβουλευτισμού. Η δημοκρατία στην Κούβα λειτουργούσε και συνεχίζει να λειτουργεί με μορφές άμεσης συμμετοχής του λαού στη λήψη αποφάσεων.   

Δυτικοί χαρακτήρισαν τον Κάστρο διπολική πολιτική προσωπικότητα. Ο προηγούμενος χαρακτηρισμός οφείλεται στην Erika Guevara-Rosas, εκπρόσωπο της Διεθνούς Αμνηστίας στις ΗΠΑ. Ίσως θεωρηθεί εύστοχη η απόδοση της παραπάνω ιδιότητας στον Κάστρο, με το βλέμμα ενός ανθρώπου που ζει σε μια χώρα της Δύσης, που δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα από τον αποκλεισμό της πατρίδας του. Θεωρώ, πως είναι αρκετά δύσκολο να κατανοήσει ένας πολίτης της Δύσης, που χαίρεται τον καπιταλιστικό καταναλωτισμό, έναν λαό σε μια χώρα, που επί χρόνια βρίσκεται στο στόχαστρο του αφανισμού, από ένα σωρό ισχυρές δυνάμεις, μόνο και μόνο επειδή αρνείται να συμμορφωθεί στις επιλογές της υπερδύναμης που λέγεται Ηνωμένες Πολιτείες. Στα μάτια της Δύσης, ο Φιντέλ Κάστρο, χωρίς αμφιβολία ήταν ένας προοδευτικός αλλά ταυτόχρονα και προβληματικός ηγέτης. Ο λόγος είναι ο εξής: Μετά το 1959 που επικράτησε η αριστερή Επανάσταση στην Κούβα, αποκαταστάθηκαν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, που ήταν άγνωστα για την πλειοψηφία των Κουβανών. Αναφέρομαι στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας για όλους και στην ικανοποίηση του δικαιώματος στέγασης, χωρίς αποκλεισμούς. Ένας σημαντικός άθλος υπήρξε το ανασκούμπωμα της επαναστατικής κυβέρνησης να καταργήσει τον αναλφαβητισμό των λαϊκών τάξεων και να προσφέρει στον κουβανικό λαό το αγαθό της εκπαίδευσης για όλους. Το αποτέλεσμα ήταν θαυμαστό. Πολύ σύντομα ο αναλφαβητισμός στην Κούβα έγινε παρελθόν. Κανένας δεν μπορεί να παραβλέψει τις υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας και ένα θαυμάσιο σύστημα εκπαίδευσης, που καθιέρωσε υπέρ του κουβανικού λαού η Επανάσταση. Ωστόσο, το εχθρικό διεθνές περιβάλλον και οι πιέσεις εις βάρος του καθεστώτος της Κούβας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, δημιούργησαν στο εσωτερικό της χώρας συνθήκες εγρήγορσης κατά του ενδεχόμενου ανατροπής της Επανάστασης και έθεσαν σε εφαρμογή μηχανισμούς αυτοάμυνας. Πράγματι υπήρξε περιορισμός της ελευθερίας της έκφρασης και το επαναστατικό κράτος μιμήθηκε σταλινικά  πρότυπα για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του και να αντέξει τις πιέσεις και τις απροκάλυπτες επιθέσεις εις βάρος του, χωρίς ανάπαυλα,.

Πιστεύω, πως αν δεν υπήρχε η πρωτοφανής επιθετικότητα κατά της Κούβας από τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου και του εξοντωτικού εμπάργκο, συνεχώς επί μισόν αιώνα, μάλλον η Επανάσταση θα εξελισσόταν διαφορετικά. Το γεγονός, ότι η Κούβα από τη στιγμή που ανατράπηκε το διεφθαρμένο καθεστώς του Μπατίστα και ανέλαβε η επαναστατική κυβέρνηση υπό τον Φιντέλ Κάστρο την διακυβέρνηση, βρισκόταν ουσιαστικά σε εμπόλεμη κατάσταση, με διακύβευμα την ύπαρξή της, μπορεί να καταστήσει κατανοητή την όλη κατάσταση. Αρκεί να υπάρχει κοινός νους, απαλλαγμένος από τυφλές αντικομμουνιστικές προκαταλήψεις!

Υπήρχαν πράγματι στην Κούβα ελλείψεις σε καταναλωτικά αγαθά, που σε δυτικές χώρες θεωρείται αυτονόητη η επάρκειά τους. Ελλείψεις υπήρχαν ακόμα και σε αναγκαία αγαθά, όπως είναι τα ανταλλακτικά για τη συντήρηση των αμερικανικών αυτοκινήτων που βλέπανε οι τουρίστες, όταν επισκέπτονταν τη χώρα. Στην ανεπτυγμένη Δύση δεν υπήρχε οικονομικό, εμπορικό ή χρηματοπιστωτικό εμπάργκο από καμιά υπερδύναμη, ενώ ο Καπιταλισμός της καταναλωτικής υστερίας λειτουργεί θαυμάσια και αποτελεσματικά, υπέρ της κερδοφορίας των πολυεθνικών ολιγοπωλίων κυρίως. Παράλληλα με τις ελλείψεις ορισμένων αγαθών στην Κούβα, επικρατούσε επάρκεια στην δημόσια υγεία, στην εκπαίδευση, στην ανάπτυξη της επιστήμης, στην εκδήλωση έμπρακτης αλληλεγγύης προς λαούς που είχαν ανάγκη….

Στην κατάσταση της έντασης και της αντιμετώπισης της επιθετικότητας κατά του σοσιαλιστικού καθεστώτος της Κούβας από το εξωτερικό, είναι αλήθεια πως οικοδομήθηκε ένα αστυνομικό κράτος. Η επιλογή της ιδεολογίας του μαρξισμού-λενινισμού από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας, που ασκούσε μονοπωλιακά την πολιτική εξουσία στη χώρα, αναμφίβολα υπήρξε μοιραία. Όπως στις άλλες χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, για αρκετά χρόνια επικρατούσε στην Κούβα, μια μάλλον άκαμπτη ως προς το δόγμα της επίσημη ιδεολογία. Η παρέκκλιση και ιδίως η δημόσια διαφωνία προς το επίσημο δόγμα, όχι απλά δεν ήταν ανεκτή, αλλά επέφερε συχνά οδυνηρές συνέπειες στους τολμηρούς. Οι διαφωνούντες αντιμετώπιζαν το ενδεχόμενο σύλληψης και ένα σωρό πιέσεις, κυρίως για να μην γίνουν γνωστές οι απόψεις τους στο εξωτερικό. Τα παραπάνω γνωρίσματα του επαναστατικού συστήματος, μπορούν να θεωρηθούν μελανά στοιχεία ολοκληρωτικού χαρακτήρα,  που στιγμάτισαν την εποχή της μακρόχρονης διακυβέρνησης της χώρας από τον Φιντέλ Κάστρο. Οφείλουμε όμως να μην παραβλέψουμε το γεγονός, ότι η αλλαγή που επήλθε στην Κούβα μετά την ανατροπή του Μπατίστα, συνέβη, ενόσω ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν στην κορύφωσή του και η στάση των ΗΠΑ απέναντι στην κουβανική Επανάσταση, μοιραία ανάγκασε την κυβέρνηση Κάστρο να προσδεθεί στο άρμα της Σοβιετικής Ένωσης.

Στην Κούβα του Κάστρο συνυπήρχαν δύο κόσμοι, τουλάχιστον με τα δυτικά κριτήρια. Από τη μια μεριά ένα κοινωνικό κράτος με θαυμαστά επιτεύγματα και ένα εκπαιδευτικό σύστημα αξιόλογο από κάθε άποψη κι από την άλλη, ένα αστυνομικό κράτος, που περιόριζε κυρίως την ελευθερία της έκφρασης και έκρινε ως μη ανεκτό, ό,τι αποτελούσε παρέκκλιση από το επίσημο δόγμα του κράτους, ακόμα και αν αφορούσε την προσωπική ζωή των πολιτών.

Θα ήθελα να προσθέσω μια τελευταία παρατήρηση ως την ταυτότητα της Κουβανικής Επανάστασης υπό την ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο. Κατά βάση ήταν μια επανάσταση αντιαποικιακή, όμοια με άλλα επαναστατικά κινήματα, που άνθισαν μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου σε ένα σωρό αποικίες των ιμπεριαλιστικών δυτικών δυνάμεων, οπωσδήποτε όμως με τα δικά της ξεχωριστά γνωρίσματα. Όταν πλέον η Επανάσταση είχε εδραιωθεί υιοθέτησε το Κομμουνιστικό Κόμμα, ως φορέα της πολιτικής εξουσίας στη χώρα και την μαρξιστική λενινιστική ιδεολογία, προκειμένου να επιβιώσει η Επανάσταση και να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις οξύτατες πιέσεις για την ανατροπή της.

Για τους ανθρώπους που σημάδεψαν έντονα την Ιστορία, δεν ισχύει το «ο αποθανών δεδικαίωται», που αναφέρεται στην απαλλαγή των κοινών θνητών από τα λάθη τους.

Η κριτική για τα έργα και τις ημέρες του Φιντέλ Κάστρο, για να είναι το κατά δύναμη ακριβοδίκαιη, θα πρέπει να αφήσουμε να κυλήσει ο χρόνος. Χωρίς αμφιβολία, πολλά από όσα συνέβαιναν στην Κούβα της Επανάστασης μπορεί να κατανοηθούν. Το ερώτημα είναι, αν μπορεί και να δικαιολογηθούν στο σύνολό τους.

Υπάρχει ένας κοινός τόπος, αδιάψευστος ως τώρα, στην Ιστορία της ανθρωπότητας. Οι εντάσεις και οι συγκρούσεις που προκαλούν μεγάλες δυνάμεις με στόχο να αυξήσουν τον έλεγχο σε χώρες και να καθυποτάξουν λαούς, ματώνει βαθιά η ψυχή των ανθρώπων, αφήνοντας τις πληγές ανοιχτές για χρόνια. Γιατί σε τέτοιες συγκρούσεις ο άνθρωπος δεν μετράει, παρά μόνο τα κάθε λογής άνομα συμφέροντα.

Όποτε στοχάζομαι καταστάσεις, που συγκεντρώνουν στοιχεία γεμάτα ελπίδα, πλάι σε άλλα, που μαρτυρούν βαρβαρότητα και απανθρωπιά, θυμάμαι τον Ντον Ερνέστο, έναν Λατινοαμερικάνο, που κοσμεί με την παρουσία του ένα ανέκδοτο ακόμα διήγημα.  Ο Ντον Ερνέστο, σε καίρια θέματα είχε ανατρεπτικές ιδέες, σε σχέση με την τάξη του και τις θέσεις που κατείχε στη ζωή. Ποτέ όμως δεν είχε επιδιώξει να επιβάλλει τις ιδέες του σε άλλους. Στο σύστημα των αρχών του, προέχουσα θέση κατείχε η ιδιαίτερα αναπτυγμένη αίσθηση ανεκτικότητας, που τον διακατείχε. Πίστευε, ότι όλες οι ιδέες, όφειλαν να συνυπάρχουν. Ήτανε χρέος των ανθρώπων να κάνουν μπορετό κάτι τέτοιο. Ήθελε, όλα τα μονοδρόμια, που βγάζουν στην αλήθεια, να παραμένουν ανοιχτά, χωρίς εμπόδια για τους οδοιπόρους…. Συχνά επαναλάμβανε στοχαστικά, τούτα τα λόγια· στη ζυγαριά της αλήθειας, ο πόνος βαραίνει περισσότερο, από οποιοδήποτε ανατρεπτικό κίνημα, χάριν της ουτοπίας.

©ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

1 του Δεκέμβρη 2016

  

Καθήλωση της χώρας σε σύγκρουση προς την νεοτερικότητα;

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

g_doudos@yahoo.com

Ο ιστότοπος www.liberal.gr αποτελεί ένα διαδικτυακό χώρο που προάγει την ‘ελεύθερη ενημέρωση’, τουλάχιστον αυτό δηλώνει ότι φιλοδοξεί να υπηρετεί. Έχω τη γνώμη πως μάλλον τα καταφέρνει….

Πρόσφατα (04.11.16) στον παραπάνω ιστότοπο φιλοξενήθηκε ένα άρθρο του καλού δημοσιογράφου Γιάννη Παντελάκη, με θέμα τούτο το ερώτημα: Ποιος κρατάει πίσω τη χώρα;

Κάποιοι βρήκαν ενδιαφέρουσες τις απόψεις του άρθρου και το αναδημοσίευσαν μέσω των δικών τους ιστοσελίδων. Έτσι, το ερώτημα του Γ. Παντελάκη, κατά κάποιο τρόπο διαδόθηκε ακόμα περισσότερο.

Ομολογώ πως πήρα είδηση το άρθρο του Γιάννη Παντελάκη, από ανάρτηση φίλου στο Facebook σήμερα (06.11.16).

Μάλιστα ο συμπαθής φίλος και γνώριμος, με δυο αράδες κάνει τη δική του εισαγωγική τοποθέτηση στο ερώτημα ‘Ποιος κρατάει πίσω τη χώρα;’

«Αν αυτά που κρατούν την Ελλάδα οπισθοδρομική είναι οι σχέσεις Εκκλησίας - Κράτους, το ότι υποδεχόμαστε το Άγιο φως με τιμές αρχηγού κράτους, το σύμφωνο συμβίωσης και το ότι δεν έχουμε ακόμα τζαμί, προτιμώ να είμαι οπισθοδρομικός! 

Κακό άρθρο κατά τη γνώμη μου ! Ποια είναι η δική σας γνώμη;;»

Παίρνω το θάρρος, από την πρόκληση του φίλου, που ρωτά αόριστα και γενικά, «Ποια είναι η δική σας γνώμη;», να απαντήσω και να αρθρώσω τον δικό μου λόγο.

Στο χώρο των ιδεών και των πολιτικών θέσεων είναι απόλυτα θεμιτό να είναι κάποιος συντηρητικός. Να επιθυμεί και να επιδιώκει να μην αλλάξουν κάποια πράγματα, σε πείσμα των αδήριτων αλλαγών που συμβαίνουν στην κοινωνία, στις ανάγκες των ανθρώπων που ζητούν λύσεις…. Άλλωστε, σε μια ανοιχτή κοινωνία, την οποία προσωπικά υποστηρίζω και υπερασπίζομαι, αν δεν υπάρχει ευρυχωρία, τότε η κοινωνία, όχι απλά δεν είναι ανοιχτή, αλλά καταντά φυλακή, όπως μερικοί ακραίοι συντηρητικοί, θα ήθελαν, απαγορεύοντας τις εξελίξεις στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στα πολιτικά πράγματα της χώρας….

Ο Γιάννης Παντελάκης, θίγει ως ελληνική πρωτοτυπία και ευρωπαϊκό παράδοξο, το ότι το Πάσχα, η Ελλάδα «υποδέχεται με τιμές αρχηγού κράτους το λεγόμενο άγιο φως». Προσωπικά, δεν θα έκανα λόγο για «το λεγόμενο άγιο φως», αλλά απλά για το Άγιο Φως. Αλλά θεωρώ ότι η υποδοχή του Αγίου Φωτός με τιμές αρχηγού κράτους, αποτελεί ένα σκάνδαλο, που προσβάλλει την Ορθόδοξη Εκκλησία, όχι ως θεσμική θρησκεία, όπως την κατάντησαν, αλλά ως Σώμα του Ζώντος Χριστού!

Ο Γιάννης Παντελάκης, θίγει τις σχέσεις κράτους και εκκλησίας στην Ελλάδα, εντελώς αρνητικά, γιατί και κατά τη γνώμη μου, το πλαίσιο έπρεπε να είναι διαφορετικό. Είναι απαράδεκτο η Ορθόδοξη Εκκλησία να αναγορεύεται με συνταγματική διάταξη «επικρατούσα θρησκεία». Να είναι προικισμένη με ένα σωρό προνόμια, που οι πολλοί αγνοούν.

Το ελληνικό κράτος μέχρι και αυτή τη στιγμή είναι υποχείριο, όχι ακριβώς της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά των  ογδόντα ενός επαρχιούχων Ιεραρχών (Μητροπολιτών), οι οποίοι ουσιαστικά αγνοώντας το Πρεσβυτέριο των Επαρχιών τους και τους Διακόνους, κρατούν στη γωνία τα λαϊκά μέλη της Εκκλησίας, επιβάλλοντας αυταρχικά και εξ ολοκλήρου μετά από καταπόντιση των Ιερών Κανόνων στην απαξία της αχρησίας, ένα είδος λοβοτομής σε ό,τι συνιστά τον Λαό του Θεού. Ικανοποιούνται οι πλείστοι από τους Μητροπολίτες της Ελλαδικής Εκκλησίας με την προσωνυμία του ‘Δεσπότη’, κατά τρόπο, που με την συμπεριφορά τους γενικά και ιδίως απέναντι στους κληρικούς τους, δίνουν περιεχόμενο στη λέξη, καθώς αναδεικνύονται πράγματι αυθέντες και δεσπότες, συχνά άσπλαχνοι και δυναστικοί….

Αυτοί οι ογδόντα ένας Ιεράρχες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έχουν καταργήσει το Συνοδικό σύστημα διοίκησης της Εκκλησίας, παρά τα όσα ισχυρίζονται ορισμένοι απ’ αυτούς περί του αντιθέτου. Όσα εφαρμόζονται στην Ελλάδα, αποτελούν κακέκτυπο συνοδικότητας, μετατρέποντάς το σε μια κοινοπραξία ανεξάρτητων μεταξύ τους αυταρχικών ηγεμόνων. Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας, και περισσότερο η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, πράγματι συνεδριάζει, πράγματι αποφασίζει, αλλά όποτε χρειάζεται και είναι απόλυτη ανάγκη να βάλει τα δάκτυλα επί τον τύπον των ήλων, τότε απέχει.

Θα θυμήσω μόνο την περίπτωση του μακαρίτη πλέον Παντελεήμονα-Αντωνίου Μπεζενίτη. Το 1994 εκλέχτηκε Μητροπολίτης Αττικής. Τον  Αύγουστο του 2005 με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας κηρύχθηκε έκπτωτος από τον επισκοπικό θρόνο του. Υπήρξε προκλητική από κάθε άποψη η εν γένει πολιτεία του. Προκάλεσε πολλά σκάνδαλα στην Εκκλησία. Το 2008 καταδικάστηκε σε εξαετή κάθειρξη από το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων για υπεξαίρεση ποσού 66.500.000 δραχμών εις βάρος της Μονής Οσίου Εφραίμ στη Νέα Μάκρη. Φιλοξενήθηκε ως τρόφιμος στις Φυλακές Κορυδαλλού. Η διοικούσα Εκκλησία με καθυστέρηση ενός χρόνου, στις 14 Μαΐου 2009, τον καθαίρεσε από τις τάξεις του κλήρου φέροντάς τον στις τάξεις των μοναχών, για να τον επαναφέρει όμως στην αρχιεροσύνη το 2012!

Εκείνο που είναι απαράδεκτο για ένα σύγχρονο κράτος δικαίου, είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία, να είναι κράτος εν κράτει! Είναι απαράδεκτο Μητροπολίτες, που μισθοδοτούνται από το Δημόσιο Ταμείο, να βρίζουν δημόσια υπουργούς της κυβέρνησης του κράτους (δηλώσεις Μητροπολίτη Αιγιαλείας και Καλαβρύτων Αμβροσίου Λενή κατά του Υπουργού Νίκου Φίλη), να εναντιώνονται με ασύστολη αμετροέπεια κατά νόμων του κράτους, συνηγορώντας ουσιαστικά υπέρ της κατάλυσης της νομιμότητας (περιπτώσεις νόμων για τον πολιτικό γάμο και για το σύμφωνο συμβίωσης, πριν ακόμα επεκταθεί η ισχύς του για τα ομόφυλα ζευγάρια)…. Να διατυπώνουν δημόσια, από άμβωνος, απόψεις για θέματα διεθνών σχέσεων, αλλά και για ζητήματα νομισματικής πολιτικής (περίπτωση Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ανθίμου)….

Με αφορμή την τροποποποίηση του νόμου για το σύμφωνο συμβίωσης με επέκταση της ισχύος του και ως προς ομόφυλα ζευγάρια, έγινε φανερή μια ανταρσία Μητροπολιτών κατά του κράτους. Λέχθηκαν πολλά, συχνά αβάσιμα και αισχρά από Ιεράρχες. Την πρωτοκαθεδρία στις χυδαίες ξιφουλκήσεις εναντίον ενός νόμου του κράτους, κατά της κυβέρνησης του κράτους και της Βουλής, είχαν ο Αμβρόσιος Λενής, Μητροπολίτης Αιγιαλείας και Καλαβρύτων, ο Άνθιμος Ρούσσας, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης και ο Σεραφείμ Μεντζελόπουλος, Μητροπολίτης Πειραιώς, ο οποίος μάλιστα ενέπλεξε τον Σιωνισμό με τον σχετικό νόμο! Στους παραπάνω προστέθηκαν και άλλοι Μητροπολίτες, καταδεικνύοντας το λιγότερο την αήθη αγένειά τους, όπως ο Μητροπολίτης Κορίνθου Διονύσιος, ή ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας, με τις δηλώσεις που έκαναν....

Το ότι η διοικούσα Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος έχει χάσει σχεδόν κάθε επικοινωνία με την κοινωνία και με το «ποίμνιό» της είναι αλήθεια. Οι μόνοι που επιμένουν να μην κατανοούν αυτήν την πραγματικότητα είναι οι Μητροπολίτες, μέλη της Συνόδου της Ιεραρχίας. Ορισμένοι μάλιστα απ’ αυτούς, είναι εξαιρετικά προκλητικοί σε δηλώσεις και έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων, ιδίως όταν ασκούν κριτική σε αποφάσεις της κυβέρνησης της χώρας, ή σε νόμους του κράτους, που οφείλουν και οι ίδιοι να σέβονται κατ’ αρχήν, ως πολίτες της χώρας.

Είναι ολοφάνερη η επικρατούσα αίσθηση μεταξύ πολλών Ιεραρχών της Ελλαδικής Εκκλησίας, ότι είναι υπεράνω του κράτους η Εκκλησία και οι ίδιοι ως ταγοί της. Ότι νόμοι με τους οποίους δεν συμφωνούν, μπορούν να συγκεντρώνουν τα πυρά της πιο ακραίας απαξίας τους, ακόμη και με χυδαίες εκφράσεις, αποδεικνύοντας με τον τρόπο τους ένα ιδιότυπο αναρχικό φρόνημα.

Η συμπεριφορά των μελών της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος δείχνει πως θα ήταν απόλυτα ικανοποιημένα, αν η Ελλάδα παρέμενε απομονωμένη από τον κόσμο, έξω από το Συμβούλιο της Ευρώπης και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καταδικασμένη σε ένα είδος αυτισμού!

Συχνά πυκνά Μητροπολίτες φέρονται με περισσήν ύβρη κατά του Οικουμενικού Θρόνου, ακόμα και αν ανήκουν οι Μητροπόλεις που διαποιμαίνουν στο κλίμα των Νέων Χωρών, υποκείμενες στην κανονική εξάρτηση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Θα αναφερθώ στην περίπτωση της άρνησης της Διαρκούς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος να επιτρέψει στον Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας Ιωήλ να συμμετάσχει ως μέλος της αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην σχετικά πρόσφατη Πανορθόδοξη Σύνοδο της Κρήτης (Ιούνιος 2016), κατόπιν προσκλήσεως εκ μέρους του Πατριάρχη. Μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, που δεν έδωσε άδεια στον Μητροπολίτη Ιωήλ ήταν και Μητροπολίτες των Νέων Χωρών (Σάμου και Ικαρίας  Ευσέβιος.  Καστορίας Σεραφείμ, Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Θεόκλητος,  Κασσανδρείας Νικόδημος, Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγος και Σιδηροκάστρου  Μακάριος). Έχω την αίσθηση, ότι αυτή η αντιδραστική συμπεριφορά επαρχιούχων Ιεραρχών  της Ελλαδικής Εκκλησίας κατά του Οικουμενικού Θρόνου, με προεξάρχοντα κατά θορυβώδη τρόπο, τον Αιγιαλείας και Καλαβρύτων Αμβρόσιο Λενή, έχει να κάνει με αγώνα περιφρούρησης των προνομίων αυθαιρεσίας που τους παρέχει το ελληνικό κράτος, ως μελών μιας Επισκοπικής Συνόδου, που λειτουργεί και ενεργεί πάρα πολλές φορές αντι-κανονικά και έντονα κοσμικά. Τέλος, ενώ δεν προβληματίζονται για την πείνα και δίψα της σύγχρονης κοινωνίας της χώρας (αναφέρομαι στις αγωνιώδεις πνευματικές και υπαρξιακές αναζητήσεις), ικανοποιούνται με τους συνήθεις θρήσκους, που φέρονται ως ποίμνιο πράγματι, υποταγμένο και άνευ συνειδησιακών προβληματισμών.

Στις αμετακίνητες σχέσεις κράτους και εκκλησίας στην Ελλάδα υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος. Η νικήτρια πολιτική παράταξη μετά τον αιματηρό Εμφύλιο Πόλεμο, πέραν του τυφλού και μανιώδους αντικομμουνισμού δεν είχε κάτι άλλο στην ιδεολογική της φαρέτρα. Πάντοτε υπήρχε ένας άγονος συντηρητισμός, ώστε να μη θιγούν προνόμια και κακώς κείμενα στον δημόσιο βίο. Αλλά ανέκαθεν η Δεξιά παράταξη, γιατί περί αυτής ο λόγος, είτε ως Ελληνικός Συναγερμός, είτε ως ΕΡΕ, είτε ως κεντρώες περικοκλάδες, είτε ως Νέα Δημοκρατία, μετά την μεταπολίτευση, κάθε άλλο παρά Φιλελεύθερη ιδεολογικά ήταν. Απεναντίας ήταν πάντοτε υπέρ ενός κρατισμού, που ούτως ή άλλως βόλευε και στην τακτοποίηση των ημετέρων στο Δημόσιο Ταμείο με την  ευρύτερη έννοια. Αναμφίβολα, αυτήν την πρακτική ενίσχυσης του κρατισμού συνέχισε το ΠΑΣΟΚ, υπό τον κίβδηλο μανδύα ενός τριτοκοσμικού δήθεν Σοσιαλισμού.

Η Δεξιά Παράταξη, ακόμα και στις μέρες μας τάσσεται υπέρ της Εκκλησίας, χωρίς διάκριση και με πλήρη αδιαφορία για το καλώς εννοούμενο δημόσιο συμφέρον. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του κυβερνητικού συνεταίρου, του κόμματος των ΑΝΕΛ, που εμφανίζει ως πρόθυμη θεραπαινίδα σε όλα τα κελεύσματα της Ιεραρχίας της Ελλαδικής Εκκλησίας. Εντελώς υποκριτικά, το ιδεολογικό έλλειμμα της Δεξιάς παράταξης επιχειρείται να καλυφθεί από μια προσήλωση συνηγορίας υπέρ της θεσμικής Εκκλησίας.   

Μέχρι και την περίοδο που υπουργός Παιδείας ήταν ο Α. Τρίτσης (25 Απριλίου 1986- 9 Μαΐου 1988), υπήρχε απαγόρευση διορισμού μη Χριστιανών Ορθοδόξων ως νηπιαγωγών και δασκάλων στην δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση. Ακόμα και στη Σύρο, όπου όπως είναι γνωστό υπάρχουν χωριά με πληθυσμό αμιγώς Καθολικής θρησκευτικής ταυτότητας, δεν διορίζονταν Καθολικοί δάσκαλοι ή νηπιαγωγοί!  Ακόμα και σήμερα, στις ειδικές δυνάμεις των ενόπλων δυνάμεων, σιωπηρά, δεν γίνονται δεκτοί μη Χριστιανοί Ορθόδοξοι!

Αν όσα εξέθεσα πρωτύτερα αρέσουν σε κάποιον, είναι δικαίωμά του. Πάντως, δεν έχει δικαίωμα να προβάλλει την θρησκευτική του ταυτότητα ως Ορθόδοξου Χριστιανού, είτε για να γίνεται δεκτό με τιμές αρχηγού κράτους το Άγιο Φως από την Ιερουσαλήμ, είτε για να διατηρείται η δεσπόζουσα θέση των επαρχιούχων Μητροπολιτών στον δημόσιο βίο της χώρας, είτε για να συντηρούνται διακρίσεις εις βάρος μη Ορθοδόξων Χριστιανών Ελλήνων πολιτών, είτε για να διαιωνίζονται προνόμια απαράδεκτα υπέρ της Ορθόδοξης Εκκλησίας (Εκκλησία της Ελλάδος, Εκκλησία της Κρήτης, Μητροπόλεις Δωδεκανήσου, Μονές του Αγίου Όρους κ.λπ.). Διότι η Εκκλησία του Χριστού, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, είναι υπόλογος απέναντι στο Άγιο Πνεύμα, για την προδοτική εκκοσμίκευσή της, την αλλοίωση του κατά Χριστόν ήθους της και τον σκανδαλισμό των όντως πιστών.

Σ’ αυτήν την εικόνα της απελπισίας, μιας εκκοσμικευμένης και αλλοτριωμένης εκκλησίας-νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, υπάρχουν λίγα στρουθία, που ψελλίζουν ένα διαφορετικό λόγο, αν και συνήθως, δεν ακούγεται. Πάντως στις ελάχιστες αυτές εξαιρέσεις αναπαύεται η ελπίδα….

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ

Το στρατόπεδο εξόντωσης Auschwitz, αποτελούνταν από τρία επί μέρους στρατόπεδα. Το  Auschwitz Ι, το Auschwitz ΙΙ-Birkenau και το στρατόπεδο Auschwitz ΙΙΙ-Monowitz. Το στρατόπεδο Auschwitz ΙΙ-Birkenau έχει ονομασθεί και Εργοστάσιο Θανάτου!

Στο Μπιρκενάου απασχολούνταν ως εργάτες Θεσσαλονικείς Εβραίοι σε μεγάλο αριθμό. Ενώ Θεσσαλονικείς ήταν και οι κρατούμενοι Εβραίοι που αποτελούσαν τα Sonderkommando, τις ομάδες εργασίας που μετέφεραν τα πτώματα από τους θαλάμους αερίων στα κρεματόρια για καούν. Οι κρατούμενοι που δούλευαν σ’ αυτό το Kommando, ήταν οι μάρτυρες της γερμανικής διαδικασίας θανάτου και γι’ αυτό εκτελούνταν μετά από εργασία τριών μηνών στους θαλάμους αερίων.

Μια γενική εξέγερση κρατουμένων στο στρατόπεδο καταστάλθηκε. Οι Έλληνες Εβραίοι του Sonderkommando ανέλαβαν πρωτοβουλία να επαναστατήσουν και ενώθηκαν μαζί τους Γάλλοι και Ούγγροι Εβραίοι, καθώς και δέκα εννιά (19) Ρώσοι Εβραίοι στρατιώτες. Ο Ισαάκ Kabelli υπολογίζει ότι συμμετείχαν 135 Έλληνες Εβραίοι στην εξέγερση στα κρεματόρια III και IV, που ξεκίνησε περίπου στις 2:15 με 2:20 το απόγευμα στις 7 Οκτωβρίου του 1944. Μετά την επίθεση εναντίον δύο Γερμανών φρουρών στο κρεματόριο IV, πήραν τα όπλα τους και μια ομάδα 25 Ελλήνων κρατουμένων έτρεξε να Κρεματόριο ΙΙΙ.

Κατά τη διάρκεια λυσσαλέας μάχης εκεί, πολλοί Γερμανοί φρουροί σκοτώθηκαν. Οι Γερμανοί πυροβολούσαν τους κρατούμενους από έξω, ενώ οι κρατούμενοι τους απαντούσαν από το εσωτερικό του κτιρίου. Ο ιστορικός Steven Bowman επισημαίνει ότι σκοτώθηκαν περίπου 20 φρουροί. Ο Ισαάκ Μπαρούχ, ένας Θεσσαλονικιός Εβραίος, με καταγωγή από τα Σκόπια, τοποθέτησε μια βόμβα  της Skopjian οικογενειακή καταγωγή, τοποθέτησε μια βόμβα στο καμίνι του Κρεματόριου ΙΙΙ. Η έκρηξη κατεδάφισε το κτίριο.

Τελικά οι Γερμανοί σκότωσαν όλους τους κρατούμενους που βρίσκονταν στο κρεματόριο. Οι κρατούμενοι πριν τους σκοτώσουν, τραγούδησαν ένα ελληνικό αντιστασιακό τραγούδι μια μελωδία και τον ελληνικό εθνικό ύμνο. Το Sonderkommando στο Κρεματόριο ΙΙ δεν κατάφεραν να επαναστατήσουν, αφού κατά την έναρξη της εξέγερσης οι Γερμανοί ενήργησαν γρήγορα και απομόνωσαν όλους τους κρατούμενους, κλειδώνοντάς τους, σε μια αίθουσα για όσο χρειαζόταν.

Αγία Ζλάτα των Μογλενών

Τις προάλλες με επισκέφθηκε στο νου η αγία Ζλάτα των Μογλενών, που βασανίστηκε και είχε μαρτυρικό θάνατο στα χρόνια της οθωμανικής περιόδου. Ήταν χαρά και έκπληξη συνάμα, όταν μπήκα στην εκκλησία της Μεταμορφώσεως της Καλαμαριάς (μητρόπολη) για να ξεκουραστώ μετά από την αστική πεζοπορία μου και αντίκρυσα μια ολόσωμη τοιχογραφία της Αγίας.

Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο Συναξαριστή Νεομαρτύρων, αναφέρει ότι η νεαρή Ζλάτα, ‘ήτον από μίαν επαρχίαν της Βουλγαρίας, επονομαζομένην Μογλενών’. Το χωριό της λεγόταν Σλάτινα, που έχει μετονομασθεί σε Χρυσή, της επαρχίας που είναι γνωστή ως Καρατζόβα, ενώ σήμερα λέγεται επαρχία Αλμωπίας.  

Η Αγία παρέδωσε το πνεύμα της στις 13 Οκτωβρίου του 1795. Το όνομά της ήταν Ζλάτα και οι Έλληνες καθιέρωσαν να την αποκαλούν Χρυσή, δηλαδή με την απόδοση του βαπτιστικού της στην ελληνική γλώσσα. Στην μακεδονική γλώσσα είναι η Света Великомаченичка Злата Мегленска. Την εποχή που έζησε η Αγία, υπολογίζεται πως γεννήθηκε το 1775 και θανατώθηκε το 1795, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία η λαίλαπα του εθνικισμού δεν είχε ακόμα ενσκήψει. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί αποτελούσαν το millet-i Rûm, χωρίς περαιτέρω εθνοφυλετικούς προσδιορισμούς. Μολονότι χωρίς αμφιβολία οι Βούλγαροι δεν είναι σωστό να συγχέονται με τους Σλάβους της Μακεδονίας, εντούτοις, οι σλαβόφωνοι της Μακεδονίας χαρακτηρίζονταν ως Βούλγαροι, προς διάκρισή τους από τους ελληνόφωνους κατοίκους και από τους Βλάχους. Έτσι δικαιολογείται η αναφορά εκ μέρους του Νικοδήμου του Αγιορείτη των Μογλενών ως επαρχίας της Βουλγαρίας.

Οι τοπικές Εκκλησίες της Ελλάδος (αναφέροντας την Αγία ως Χρυσή), της Μακεδονίας, της Σερβίας και της Ρωσίας τιμούν την αγία Ζλάτα στις 13 Οκτωβρίου, ημερομηνία που συμπίπτει με τον χρόνο του μαρτυρίου της. Η τοπική Εκκλησία της Βουλγαρίας τιμά τη μνήμη της Αγίας στις 18 Οκτωβρίου και την έχει καθιερώσει ως Αγία προστάτιδα των Βούλγαρων που ζουν στο εξωτερικό. 

Στην επαρχία Μογλενών, πριν από την έναρξη των βαλκανικών πολέμων υπολογίζεται ότι υπήρχαν 39.950 περίπου κάτοικοι. Απ’ αυτούς, ποσοστό 76,8% ή 30.700 κάτοικοι μιλούσαν τα μακεδονικά. Και από πλευράς θρησκείας διακρίνονταν σε 19.950 Μουσουλμάνους και 10.750 Χριστιανούς. Στα Μογλενά κατοικούσαν Μουσουλμάνοι Πομάκοι, που μετά την ανταλλαγή πληθυσμών (1922) μετακινήθηκαν στην Τουρκία. Οι Χριστιανοί πάλι διακρίνονταν σε 8.190 Εξαρχικούς και 2.560 Πατριαρχικούς. Για να συμπληρωθεί το πληθυσμιακό τοπίο των Μογλενών, πρέπει να αναφέρουμε τους περίπου 2.800 Τούρκους Μουσουλμάνους, τους 3.250 Βλάχους Μουσουλμάνους, τους 2.150 Χριστιανούς Βλάχους και έναν αριθμό 1.050 ατόμων, αδιευκρίνιστης μητρικής γλώσσας, που μάλλον ήταν Τσιγγάνοι. Πάντως δεν μαρτυρείται παρουσία ελληνοφώνων κατοίκων στην περιοχή πριν από την εγκατάσταση προσφύγων, μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας (1922).

Αναφέροντας τα προηγούμενα, θέλω να καταδείξω πως το βαπτιστικό όνομα της Αγίας ήταν Ζλάτα και δεν μπορεί να ήταν Χρυσή.

Οι μάρτυρες της ανθρωπότητας, είτε για λόγους πίστεως, είτε υπέρ των λαϊκών ελευθεριών, είτε υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης μας μπολιάζουν με ό,τι πιο γόνιμο υπάρχει για να μην λησμονήσουμε την ανθρωπιά μας και να μην παραπέσουμε στην απόλυτη αλλοτρίωση, υπακούοντας είτε στον Φόβο που σπέρνουν άνομες εξουσίες, είτε στη Σαγήνη που προβάλλουν πονηροί ολιγάρχες, που επιδιώκουν να εκμαυλίσουν τους ανθρώπους χάριν του Κέρδους και της οικονομικής Δύναμης.

Ο εθνικισμός στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ένα απόλυτα αισθητό σκάνδαλο. Είναι καρπός ακραίας εκκοσμίκευσης και με τον τρόπο που προβάλλει αναιρεί ένα από τα πιο σημαντικά γνωρίσματα που θα πρέπει να χαρακτηρίζουν τον Χριστιανισμό και την Εκκλησία του Χριστού: Την ακύρωση κάθε λογής διχασμού, λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, ταυτότητας ή γλώσσας.

Στην Ελλάδα, επί χρόνια οι άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος δεν έχαιραν τιμής και αναγνώρισης, λόγω του μένους που επικρατούσε σε πολιτικούς και εκκλησιαστικούς για καθετί που συνδέονταν με τους Βούλγαρους και του Σλάβους. Στη Θεσσαλονίκη, στην σημερινή οδό Αλεξ. Σβώλου και ακριβώς απέναντι από τον παλιό κινηματογράφο 'Έσπερος' υπήρχε βουλγαρικός ναός των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Καταστράφηκε πέρα ως πέρα και στον χώρο όπου βρισκόταν κάποια εποχή, μέχρι πριν λίγο, φιλοξενούνταν οίκοι ανοχής. Δεν υπάρχει τίποτε που να θυμίζει πως εκεί υπήρχε μια ορθόδοξη εκκλησιά. Πίσω από το Θεαγένειο υπάρχει εκκλησία του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ο ναός χτίστηκε από Χριστιανούς Βουλγάρους προς τιμή του αγίου Γεωργίου. Οι Έλληνες δεν τον γκρέμισαν, αλλά ξανααφιέρωσαν το ναό σε άλλο Άγιο. Μια κατάσταση για οργή και κλάματα. Να μην αναφέρουμε τον Αυγουστίνο Καντιώτη, που όταν ανέλαβε μητροπολίτης της Φλώρινας γκρέμισε τον μητροπολιτικό ναό του αγίου Παντελεήμονος της πόλης και την κεντρική εκκλησία του Αμυνταίου, γιατί έκρινε πως δεν ήταν εληνοβυζαντινού ρυθμού, ενώ στο εσωτερικό οι τοίχοι ήταν ιστορημένοι με Αγίους και σλαβικές επιγραφές.

Από τη στιγμή που οι επί μέρους τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταλλάχτηκαν σε εθνικές εκκλησίες, έγιναν εργαλεία πολιτικής, κυρίως από τον 19^ο αιώνα. Στα Βαλκάνια, ο εθνικισμός των διαφόρων  ορθοδόξων λαών, έφερε σχίσματα στην Εκκλησία, και οι εθνικές εκκλησίες κατάντησαν ακόμα και όργανα εξοντωτικού διχασμού των λαών. Οι πρώτοι που προκάλεσαν σχίσμα για λόγους πολιτικούς υπήρξαν οι Έλληνες, ακολούθησαν οι Βούλγαροι, ενώ ως τις μέρες μας υπάρχει το σχίσμα της τοπικής εκκλησίας της Δημοκρατίας της Μακεδονίας. 

 

   

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΕΙΡΙΟ ΥΠΟΠΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ;

Η UNESCO είναι ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό. Η  UNESCO, που ιδρύθηκε το 1945, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν τη λειτουργία της, έχει σκοπό να προάγει την ευημερία των ανθρώπων, χωρίς διακρίσεις, σ’ έναν κόσμο ειρήνης.

Ο ίδιος ο Οργανισμός αυτοπροσδιορίζεται ως εργαστήριο ιδεών, ως φορέας συλλογής και διανομής πληροφοριών, ως διαμορφωτής προτύπων με στόχο να ξεπεραστούν  μέσω κοινών κανόνων, όσα πράγματα χωρίζουν τους λαούς και να υπάρξει τελικά κατανόηση και προώθηση του διαλόγου, ως καταλύτης για τη διεθνή συνεργασία.

Την Πέμπτη που πέρασε, 13 Οκτωβρίου, μια ισχνή πλειοψηφία κρατών μελών της UNESCO, αποτελούμενη κυρίως από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, κατάφερε να εγκριθεί σχέδιο ψηφίσματος, που ουσιαστικά επιχειρεί να αποξενώσει τους Εβραίους και την Ιερουσαλήμ από την τοποθεσία της Πόλης, όπου υπήρχε ο βιβλικός Ναός και έχει απομείνει μόνο το Δυτικό Τείχος. Όπως είναι γνωστό το εξωτερικό Δυτικό Τείχος του κατεστραμμένου Ναού, το 70 μ.Χ. από τους Ρωμαίους, είναι αυτή τη στιγμή το πλέον ιερό μέρος για τους Εβραίους όλου του κόσμου.

Στο σχέδιο του ψηφίσματος της  UNESCO χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο η αραβική ονομασία του λόφου, όπου ήταν χτισμένος ο βιβλικός ιουδαϊκός Ναός και τώρα δεσπόζει το τέμενος του Ομάρ, με τον χαρακτηριστικό «χρυσό» τρούλο και το τέμενος Al Aqsa. Ο λόφος αναφέρεται ως  Al-Buraq Plaza, μια καθαρά μουσουλμανική επωνυμία, και μόνο μέσα σε παρένθεση γίνεται αναφορά στην τοποθεσία ως Plaza του Δυτικού Τείχους.  

Η διευθύντρια της UNESCO Ιρίνα Μπόκοβα, έχει εκφράσει την απογοήτευσή της για το περιεχόμενο του ψηφίσματος, αλλά είναι αδύνατο να αντιδράσει αποτελεσματικά.

Μια ύποπτη πολιτική έχει εισβάλλει στον Οργανισμό Πολιτισμού των Ηνωμένων Εθνών, που επίσημα έχει ως στόχο μέσω του διαλόγου, της εκπαίδευσης και των επιστημών να προωθηθεί η κατανόηση στον κόσμο και να γίνουν βήματα προς την εδραίωση της ειρήνης.

Κανένας δεν αρνείται ότι η Ιερουσαλήμ είναι ιερή πόλη τόσο για τους Χριστιανούς, όσο και για τους Μουσουλμάνους. Αλλά η Ιερουσαλήμ είναι η κατ’ εξοχήν Πόλη του Λαού Ισραήλ, και με το ψήφισμα επιχειρείται αυτή η αλήθεια κατ’ αρχήν να διαγραφεί, ή τουλάχιστον να υποβαθμιστεί και να υποκατασταθεί από μιαν άλλη δήθεν αλήθεια, ότι η Ιερουσαλήμ είναι μια ιερή πόλη του Ισλάμ!

Οι ιστορικές αλήθειες δεν καταργούνται με ψηφίσματα, είναι εκτός των δημοκρατικών διαδικασιών. Αυτό που είναι αυτονόητο για κάθε άνθρωπο με κοινό νου, ο Οργανισμός του Ο.Η.Ε. για την Επιστήμη επέτρεψε να καταλυθεί και με άλλοθι μια ψηφοφορία πέρα ως πέρα αμφίβολης υπόστασης, συνέβη και το παράδοξο: Μια αλήθεια, ότι η Ιερουσαλήμ είναι κυρίως η εβραϊκή Πόλη και ότι η τοποθεσία, όπου ήταν χτισμένος ο Ναός των Ιουδαίων που κατέστρεψαν οι Ρωμαίοι, είναι κυρίως ο τόπος του Ναού και μετά οτιδήποτε άλλο.

Ο ηγέτης της Παλαιστινιακής Αρχής χαιρέτησε με πολλή ευχαρίστηση το ψήφισμα, όπως και οι δυνάστες της Γάζας, οι τρομοκράτες της Χαμάς….

Τελικά, είναι ιδιαίτερα δυσάρεστο μπροστά στην πολιτική σκοπιμότητα να υποβαθμίζονται θεσμοί της Διεθνούς Κοινότητας και να στραγγαλίζονται απλές αλήθειες για να εξυπηρετηθούν σκοτεινά συμφέροντα….  

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

“Οἷος ὁ λαός, τοιοῦτοι οἱ ἡγούμενοι αὐτοῦ…”

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

          Μεμψιμοιρούμε για τους ηγέτες μας, προβάλλουμε την ανείπωτη μιζέρια που μας κατατρύχει και αρνούμαστε πεισματικά να δούμε τα πρόσωπά μας στον καθρέφτη, πετώντας τα κάθε λογής φτιασίδια στα σκουπίδια, ως άχρηστα και επιβλαβή….

          Μετριότητες έχουν καταλάβει τις έδρες της Βουλής, με τις δικές μας ψήφους, αποφασίζοντας για μας περιφρονώντας μας.

Κληρικοί, κατά κανόνα μετριότητες, με μόνο προσόν την επιλογή μιας αγαμίας, αμφίβολης ποιότητας, έχουν αναρριχηθεί στις έδρες των Μητροπόλεων της Ορθόδοξης Ελλαδικής Εκκλησίας, προβάλλουν λόγο εξουσιαστικό περί παντός επιστητού. Οι πλείστοι αποδεικνύονται βλάσφημοι και εξ ολοκλήρου απαίδευτοι περί την «ιεράν» Επιστήμη της Θεολογίας και επιδεικνύουν με κάθε ευκαιρία την περιφρόνησή τους για τον «λαό του Θεού», που υποτίθεται ότι οφείλουν να διακονούν και όχι να κατεξουσιάζουν με τόση οίηση. Αμφισβητούν, το ίδιο το Κράτος, που τους μισθοδοτεί και τους έχει προικίσει με σκανδαλώδη προνόμια, έκπαλαι….

 Οι ίδιες χρόνιες ασθένειες κατατρύχουν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και «ποιμένες» ετερόδοξων ή ετερόθρησκων θρησκευτικών κοινοτήτων στον τόπο μας και όταν σε μικρές ομάδες «άλλων», συναντούμε την εξαίρεση, λαμπερή και ελπιδοφόρα, μας καταλαμβάνει η ζήλια και το παράπονο….

Αλλά και οι ταγοί της Εκκλησίας, που αρέσκονται να τους αποκαλούν δεσπότες και αυθέντες, όπως και οι δικαστές, που μας δυσαρεστούν, όχι τόσο αραιά, με αποφάσεις τους που έρχονται σε αντίθεση προς το κατ’ ουσίαν δίκαιο, είναι οι δικοί μας άνθρωποι. Είναι τα παιδιά μας, οι συγγενείς μας, που πρώτα και κύρια από τον κύκλο της οικογένειας έλαβαν τις πρώτες βάσεις της παιδείας τους και κατόπιν μορφώθηκαν σε σχολεία και πανεπιστήμια. Τα ίδια ισχύουν και για τους δημοσίους υπαλλήλους, που δεν είναι δυστυχώς λίγοι, εκείνοι, που κρύβουν την αθλιότητα της ημιμάθειας και των ποικίλων συμπλεγμάτων τους, πίσω από την καρέκλα του γραφείου της υπηρεσίας ή πίσω από τον γκισέ συναλλαγής με το κοινό, ενώ έξω από την θύρα της όποιας αρχής ή υπηρεσίας, παραμένουν άξεστοι και γελοίοι σφογκοκωλάριοι της εκάστοτε εξουσίας. Κι αυτοί είναι οι δικοί μας άνθρωποι, που χυδαία καμαρώνουμε την κατάληψη εκ μέρους τους μιας θέσης στο Δημόσιο, έστω και προκλητικά ανάξια….

Ο καπιταλισμός, ως σύστημα οργάνωσης της κοινωνικής οικονομίας, έχει καταστήσει υπέρτατη θεότητα το χρήμα και το κέρδος. Ιδίως υπό την κυριαρχία του καταναλωτικού καπιταλισμού, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων έχει απογυμνωθεί, σχεδόν και από το ελάχιστο ίχνος ήθους. Ακόμα και οι φτωχοί, οι μη προνομιούχοι, οι ‘προλετάριοι’, που δογματικά είχαν προβληθεί από ιδεολογίες πολιτικές σαν τους πρωτοπόρους μιας αλλαγής ελευθερίας, σαν οι ανατροπείς στο ξέσπασμα μιας επανάστασης, έχουν αλλοτριωθεί εξαιτίας του εκμαυλισμού που έχουν υποστεί από τις Σειρήνες του Καπιταλισμού. Και η Επανάσταση που θα καταργούσε την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, έχει βαλτώσει προδομένη και παραμένει δροσερή ελπίδα στην Ουτοπία.

‘Οἷος ὁ λαός, τοιοῦτοι οἱ ἡγούμενοι αὐτοῦ…’, είναι μια αλήθεια, που έχουμε χρέος να αποδεχτούμε επί τέλους οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, οι κάτοικοι αυτού του τόπου, αν θέλουμε να αποκτήσουμε αυτογνωσία, προσωπική και συλλογική. Μονάχα έτσι μπορεί να ξεκινήσει η κάθαρση στην Ελλάδα. Οι θεσμοί να αποκτήσουν την αξία που τους πρέπει, το κράτος να γίνει έκφραση της οργανωμένης κοινωνίας και όχι το φέουδο προνομιούχων. Οφείλουμε, για να παύσουμε να μεμψιμοιρούμε, να καταλύσουμε την ειδωλολατρία του χρήματος και του κέρδους∙ να ορθώσουμε το πρωτείο του Πνεύματος και να καταστήσουμε τον Άνθρωπο και την Φύση αυταξίες ανυποχώρητες σε σκοπιμότητες. Να ενδυθούμε το Ήθος που αρμόζει στον άνθρωπο, που θέλει να είναι ελεύθερος και ακέραιος….  

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

08/10/16

  

Ο δρόμος για την Κερμπελά …

Έι Ταξιδιώτη∙

εσύ που ντυμένος το Πένθος

ψάχνεις να βρεις την Κερμπελά…

Είναι κοντά σου ο Τόπος

του Μαρτυρίου και του Πόνου.

Αν θες να θρηνήσεις

για τον Χουσεΐν,

μην τον γυρεύεις μακριά,

άδικος κόπος.

Ψάξε τα πρόσωπα

των Προσφύγων από την κόλαση της Συρίας

που βρίσκονται πλάι σου, στη γειτονιά σου

ψάχνοντας τη Ζωή …

Το τίμιο κεφάλι του Ιμάμη,

θα το προσκυνήσεις

στα κομμένα κεφάλια των αθώων

που φανατικοί και σκοτισμένοι άνθρωποι

βλάσφημοι του Προφήτη,

σκορπούν τυφλά τον θάνατο και τον τρόμο.

Η Κερμπελά, είναι πια στο Κομπάνι,

στις γειτονιές χωριών και πόλεων

του Κουρδιστάν,

που Τούρκοι στρατιώτες

τρομοκρατούν και θανατώνουν ανθρώπους δίχως λόγο.

Ξαναζώνεψαν ο Μωαβίας και ο Γιαζίντ,

πάνοπλοι φωνάζουν ‘Αλλάχου Άκμπαρ’,

κρατώντας μαύρες σημαίες

ή είναι πάνοπλοι στρατιώτες και στρατοχωροφύλακες

του τουρκικού κράτους.

Κι αυτοί, που τότε μαρτύρησαν φρικτά στην Κερμπελά

τώρα είναι Γιαζίντι γυναίκες που βιάστηκαν

ή Μουσουλμάνοι άδολοι και απλοί,

Χριστιανοί, αρχαίων εκκλησιών της Ανατολής,

που έζησαν την τελευταία Κρίση

καθώς τους απειλούσαν άγγελοι της κόλασης

με τα στομωμένα τους  μαχαίρια έτοιμα

να τους κλέψουν τη ζωή αναίτια και παράωρα…

Γιώργος Δούδος

© 02/10/16

ΜΑΤΕΜ.....

Του χρόνου τα γυρίσματα, 
πλεγμένα με αίμα και δάκρυ…

  
Ματέμ του έτους 1438 από Εγίρας

Κάποια στιγμή ο άνθρωπος έβαλε σημάδια στους κύκλους του ήλιου και της σελήνης κι από τότε άρχισε το μέτρημα του χρόνου….
Ο άνθρωπος, ετούτος ο γίγαντας και μικρούλης συνάμα, μες την μεγαλοσύνη του σύμπαντος τόλμησε να κάνει μοιρασιά στο αιώνιο παρόν, όπου χωρεί και διαφεντεύει μονάχα ο Κύρης των κόσμων όλων, ο γεννήτορας των πάντων, που είναι η μάνα κι ο πατέρας του γένους μας. Έτσι φτιάχτηκαν οι ενιαυτοί, γεμάτοι πλουμίδια και γιρλάντες, καθώς ο άνθρωπος τους κόσμησε με γιορτές και μνήμες, για τις χαρές μα και για τις θλίψεις του.
Οι Μουσουλμάνοι του κόσμου, περισσότεροι ήδη από ενάμιση δισεκατομμύριο ψυχές, μετρούν την 1η μέρα του σεληνιακού μήνα Μουχάραμ και χίλια τετρακόσια τριάντα οκτώ (1438) χρόνια από την Εγίρα. Το 622 έτος της κοινής χρονολογίας ταυτίζεται με το πρώτο έτος από την Εγίρα, δηλαδή από την φυγή του Προφήτη Μωάμεθ, από την αφιλόξενη και εχθρική γενέτειρά του τη Μέκκα και την καταφυγή του στην μικρή πόλη Γιαθρίμπ, που έμεινε έκτοτε γνωστή ως Μεντίνα. Αλ Μαντίνα αλ Μουναουαράχ ή και Μαντίνατ αλ Νάμπι στα αραβικά, που σημαίνουν ‘η Πόλη που ακτινοβολεί’ και ‘η Πόλη του Προφήτη’. 
Υπάρχουν Μουσουλμάνοι, που τούτη τη μέρα, την πρώτη του έτους από Εγίρας, στρέφουν τη μνήμη τους στο μαρτύριο του εγγονού του Προφήτη, του Χουσεΐν, που θανατώθηκε φρικτά και βασανιστικά στην Κερμπελά, μια πόλη του σημερινού Ιράκ. Σε τούτη την πόλη, στις 10 του Οκτώβρη του έτους 680 μετά Χριστόν ή με άλλο μέτρημα, στις 10 του μήνα Μουχάραμ του έτους 61 από Εγίρας, μια μάχη καταστροφική τερματίστηκε. Από τη μια μεριά ο Χουσεΐν, με λίγους έμπιστους και όλη την οικογένειά του από κοντά κι από την άλλη, στρατιές πολυάνθρωπες και ετοιμοπόλεμες του Γιαζίντ, γιου του Μωαβία, που το διακόνημα του Χαλίφη, δηλαδή του διαδόχου του Προφήτη ως ηγέτη της Κοινότητας των Πιστών, το έκανε θρόνο εξουσίας και κληρονομικό βασίλειο, κατά τα πρότυπα των αρχόντων που δυναστεύουν ανέκαθεν τους λαούς, κλέβουν, ρημάζουν και τρέφουν με δόξα τη μωρία τους. Σε κείνη τη μάχη, ρημάχτηκε το σόι του εγγονού του Προφήτη κι ο ίδιος ο  Χουσεΐν έχυσε το αίμα του με βάσανο και πόνο, ώσπου στο τέλος του πήραν το κεφάλι και λευτερώθηκε η ψυχή του.
Με το που μπαίνει λοιπόν το νέο έτος από την Εγίρα, υπάρχουν πολλοί Μουσουλμάνοι, που αντί να χαίρονται, κλαίνε καθώς θυμούνται την απώλεια του Αθώου, του Μάρτυρα, του Δίκαιου….
Ο Ιμάμης Χουσεΐν αγωνιζόταν για το Δίκαιο και υπερασπιζόταν το πρωτείο του Πνεύματος και του Ήθους για τους Πιστούς, μα και για όλους του ανθρώπους, απέναντι σε κείνους, που πιστεύουν στη δύναμη του κτήνους και στην άρνηση της αλληλεγγύης και της ελευθερίας. Για τούτο και ξεκινά από την 1η μέρα του μήνα Μουχάραμ και για δέκα τουλάχιστον μέρες, μια περίοδος πένθους∙ οι μέρες του Ματέμ.

Το Πένθος εφέτος είναι απόλυτα αισθητό, τραγικά οικείο, τουλάχιστον για τους ανθρώπους εκείνους, που ανεξάρτητα από θρησκευτικά πιστεύω, νιώθουν αλληλέγγυοι με τα θύματα του εμφυλίου στη Συρία, με τα θύματα της τυφλής βίας που εξαπολύουν οι τυφλωμένοι απ’ τον φανατισμό και τη λατρεία του θανάτου τρομοκράτες του λεγόμενου ‘Ισλαμικού Κράτους’ (ISIS ή DAESH) στη Συρία και στο Ιράκ και όπου αλλού. Ο Ιμάμης Χουσεΐν, αγωνίζεται για ελευθερία και αξιοπρέπεια, χτυπημένος βάναυσα από την ένοπλη βία, στο τουρκικό Κουρδιστάν ή στην περιοχή του Κομπάνι. Οι ματωμένοι νεκροί Κούρδοι, που κείτονται άταφοι σε δρόμους, πολλοί έχοντας πέσει εντελώς ανυπεράσπιστοι εμπρός από τη μανία καταδίωξης του τουρκικού κράτους, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, γέροντες και μαχητές της ελπίδας, είναι όλοι και όλες τους ο  Χουσεΐν των ημερών μας. Όλη η Μέση Ανατολή που βογκά από τον πόνο και τρέμει εξαιτίας του αναίτιου θανάτου είναι μια Κερμπελά!

Εφέτος, το «Για Ιμάμ», είναι για όλα τα θύματα της βίας και του τρόμου, και το «Για Χουσεΐν» είναι κραυγή οργής, καταγγελίας και αγώνα!

Ο φτωχός διακονιάρης στο κατώφλι 
του ευλογημένου Πιρ Σεγιέντ Αχμέτ Ριφαή
Αλή Οσμάν Ουαντούντ

                                                                       

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ERTOĞAN

ΓΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

g_doudos@yahoo.com

Ο Kemal Atatürk υπήρξε, σύμφωνα με την άποψη που επικρατεί μεταξύ σοβαρών ιστορικών και αναλυτών των πολιτικών γεγονότων του περασμένου αιώνα, ο πρώτος ηγέτης μιας κατεστραμμένης και ταπεινωμένης χώρας, μιας χώρας του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου, από την πολιτική συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων του μεσοπολέμου, που αρνήθηκε να υποκύψει στους ισχυρούς και τους αντιμετώπισε με επιτυχία.

Ο Kemal Atatürk είναι ο πρώτος τριτοκοσμικός ηγέτης που σήκωσε ανάστημα αξιοπρέπειας χάριν του λαού και της χώρας του, εναντίον των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής.

Ο Kemal Atatürk είναι ο ιδρυτής της Τουρκικής Δημοκρατίας και ο μεγάλος νικητής του Πολέμου της Ανεξαρτησίας.

Η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, είναι μια πραγματικά διεθνής συνθήκη, που είχε συνομολογηθεί με πολλές δυσκολίες σε χρονικό διάστημα από τις 20 Οκτωβρίου 1922 ως τις 24 Ιουλίου 1923. Στην κατάρτισή της συμμετείχαν η Βρετανική Αυτοκρατορία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ελλάδα, η Ρουμανία, το Σερβο-Κροατο-Σλοβενικού Κράτος και η Τουρκία. Την τελική πράξη της Συνθήκης είχαν προσυπογράψει οι Η.Π.Α., η Ρωσία και η Βουλγαρία, όσον αφορά το καθεστώς των στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.

Κατά το χρόνο που άρχισε το Συνέδριο της Λωζάνης, που κατέληξε στην ομώνυμη Συνθήκη, τυπικά υπήρχε η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακόμα, εντούτοις το καθεστώς του σουλτάνου ουσιαστικά είχε καταρρεύσει και για τούτο, η Τουρκία σε όλα τα επί μέρους μέρη της Συνθήκης εκπροσωπούνταν από την Κυβέρνηση της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και όχι από σουλτανική κυβέρνηση. Η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας ήταν μια συνέλευση, κατά κάποιο τρόπο επαναστατική, υπό την ηγεσία του Kemal Atatürk, που τελικά στις 29 Οκτωβρίου του 1923 ανακήρυξε το νέο κράτος, την Τουρκική Δημοκρατία, διάδοχο της άλλοτε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τους Βαλκανικούς Πολέμους για την Τουρκία ήταν εξαιρετικά δυσμενή. Οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής και οι σύμμαχοί τους, εποφθαλμιούσαν να «κατασπαράξουν» τουρκικά εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν κάποιος προσέξει τον χάρτη που είχε προκύψει μετά την Συνθήκη των Σεβρών του 1920 θα καταλάβει τί θα απέμενε από την άλλοτε κραταιά Αυτοκρατορία. Το υπό τον  Atatürk εθνικό κίνημα της Τουρκίας αρνήθηκε να επικυρώσει την Συνθήκη των Σεβρών, ανεξάρτητα του ότι είχε γίνει δεκτή από τον σουλτάνο Μεχμέτ Βαχιντεντίν τον 6^ο και αντ’ αυτής προέκυψε τελικά η Συνθήκη της Λωζάνης.

Η Συνθήκη της Λωζάνης κατοχύρωσε διεθνώς τα σύνορα της Τουρκίας, επεκτείνοντάς τα μάλιστα, στην Ανατολική Θράκη, στα νησιά του Αιγαίου Ίμβρος και Τένεδος, σε λωρίδα γης προς τη Συρία, στην περιοχή της Σμύρνης. Με την Συνθήκη υποχρεώθηκε η Ελλάδα σε πολεμικές επανορθώσεις υπέρ της Τουρκίας, που λόγω αδυναμίας της να καταβάλλει αποζημίωση σε χρήμα, παρέδωσε στην Ανατολική Θράκη το Τρίγωνο του Καραγάτς, αυξάνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο επί πλέον την έκταση της τουρκικής επικράτειας.

Σύμφωνα με όσα ίσχυαν την εποχή εκείνη, η οδυνηρή ελληνοτουρκική συμφωνία για την ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα στις δύο χώρες, με μόνο κριτήριο το θρήσκευμα, που ενσωματώθηκε στην Συνθήκη της Λωζάνης, έθεσε τα θεμέλια για την κατάργηση του πολυεθνοτικού χαρακτήρα της άλλοτε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τη δημιουργία ενός τουρκικού κράτους, σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα, με περισσότερα στοιχεία συνοχής της εθνικής κοινωνίας.

Θα μπορούσε να λεχθεί, ότι η Συνθήκη της Λωζάνης υπήρξε η μαμή της νέας Τουρκικής Δημοκρατίας! Χωρίς να αγνοείται η συμβολή σπουδαίων πολιτικών και διανοουμένων της νεότερης Τουρκίας στην ανάδειξη του νέου τουρκικού κράτους, εντούτοις κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι του Γαζή Μουσταφά Κεμάλ, απόλυτα δίκαια του δόθηκε από την Μεγάλη Εθνοσυνέλευση  το επώνυμο Ατατούρκ.

Όλα όσα ανέφερα πιο πάνω είναι γνωστά, όχι μόνο στους Τούρκους που έχουν μελετήσει τη σύγχρονη ιστορία της πατρίδας τους, αλλά κανένας σοβαρός ιστορικός, από οποιαδήποτε χώρα, δεν τα αμφισβητεί. Αναφέρομαι στην εκτίμηση ως προς την σημασία της Συνθήκης της Λωζάνης  για την ύπαρξη μιας σύγχρονης Τουρκίας και ως προς τον σημαντικότατο ρόλο του Kemal Atatürk.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Τουρκίας Recep Tayyip Ertoğan, με τις οποίες αμφισβήτησε την Συνθήκη της Λωζάνης προκάλεσαν κατάπληξη. Στο εσωτερικό της χώρας του ο ηγέτης αξιωματικής αντιπολίτευσης Kemal Kılıçdaroğlu ήταν έντονα επικριτικός κατά του Ertoğan, αλλά και αιχμηρός, υπερασπιζόμενος τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Μία αξιολογική εκτίμηση μένει ως προς τις δηλώσεις Ertoğan. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας επιδιώκει να προσδώσει ένα νέο πρόσωπο στην χώρα του. Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης, δεν θίγει αυτήν καθ’ αυτή την Συνθήκη, αλλά αποτελεί μια οξεία αμφισβήτηση του ίδιου του Kemal Atatürk!

Έτσι οι χθεσινές δηλώσεις (30/9/2016) προς δημοσιογράφους του Kemal Kılıçdaroğlu, Προέδρου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), του κόμματος που είχε ιδρύσει ο Kemal Atatürk, έχουν ιδιαίτερη αξία και βαρύτητα: «Η Συνθήκη της Λωζάννης είναι προνόμιο για την Τουρκία! Εμείς, υπερασπιζόμαστε την Λωζάννη, αυτοί (το ΑΚΡ) υπερασπίζονται την Συνθήκη των Σεβρών. Υπερασπιζόμαστε το Δημοκρατία αυτοί υπερασπίζονται το χαλιφάτο. Υπερασπιζόμαστε τους πολίτες αυτοί υπερασπίζονται τη δουλεία»!

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

01/10/16

Η ΑΓΙΑ ΜΗΤΕΡΑ ΤΕΡΕΖΑ ΤΗΣ ΚΑΛΚΟΥΤΑΣ

Ο Πάπας Φραγκίσκος, την Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου, ανακήρυξε την Μητέρα Θηρεσία, ίσως περισσότερο γνωστή ως Τερέζα της Καλκούτα, Αγία της Καθολικής Εκκλησίας μπροστά σε χιλιάδες προσκυνητές στην πλατεία του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη. “Εμείς διακηρύττουμε και ορίζουμε, την Ευλογημένη Θηρεσία της Καλκούτας ως μία Αγία” είπε ο Πάπας.

Η επίσημη ανακήρυξη της Μητέρας Τερέζας της Καλκούτας ήταν αναμενόμενη εδώ και χρόνια, από πολλούς ανθρώπους, όχι μόνον Καθολικούς, αλλά και άλλων πίστεων, που είχαν γνωρίσει τη ζωή και το έργο της, ανάμεσα στους ανθρώπους του περιθωρίου της πολυάνθρωπης Κολκάτας, όπως πλέον ονομάζεται η Καλκούτα. Παρόλα αυτά, υπήρξαν πολλοί, κυρίως διανοούμενοι, είτε από χώρες της Δύσης, είτε από την Ινδία, που αμφισβητούσαν το έργο της Μητέρας Τερέζας, ενώ την παγκόσμια προβολή της ίδιας, όπως και την βράβευσή της με το Νομπέλ (1979) τα είχαν θεωρήσει ως ένα καλοσχεδιασμένο προϊόν μάρκετιγκ εκ μέρους του Βατικανού!

Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός ήταν και παραμένει ως τις μέρες μας σημείο αντιλεγόμενο! Ίσως αυτή είναι η μοίρα εκείνων που Τον ακολουθούν....

Η Μητέρα Τερέζα ανάλωσε ίσως την πιο γόνιμη περίοδο της ζωής της στην Καλκούτα, σε μια πόλη με τεράστια φτώχεια, με απέραντες παραγκουπόλεις, όπου στοιβάζονται άνθρωποι του περιθωρίου, που γεύονται την έσχατη ταπείνωση και την πιο ακραία ανέχεια. Αλλά και η ίδια η Ινδία είναι μια αντιφατική χώρα. Θεωρείται η πιο πολυάνθρωπη χώρα του κόσμου. Πρόκειται για χώρα που οι Οικονομολόγοι κατατάσσουν πολύ ψηλά στις επιδόσεις οικονομικής ανάπτυξης. Διαθέτει βιομηχανικούς κολοσσούς, ενώ μερικοί θεωρούν την ινδική Silicon Valley, την πόλη Bangalore κατά πολύ ανώτερη από εκείνη της Καλιφόρνιας. Και τέλος, το Bollywood αντιπαρατίθεται επάξια το αμερικανικό Holywood! Και τί θα μπορούσε να πει κάποιος για τους Γκουρού, που ξεκινώντας από την Ινδία επεκτείνουν την επιρροή τους σχεδόν σε όλη τη Δύση, μεταφέροντας τις διδασκαλίες τους που πηγάζουν από τον Ινδουϊσμό ή από τον Σικχισμό, ή και άλλες πνευματικές παραδόσεις της μεγάλης Χώρας της Ανατολής. Όμως, δίπλα στους Γκουρού, που εκστασιάζουν τους Δυτικούς, ή πλάι στον κολοσσό της εταιρίας Tata, συνυπάρχουν η πείνα και η φτώχεια, η λέπρα και ένα σωρό άλλες αρρώστειες, που σε άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της Γης έχουν εξαλειφθεί.

Κλείνω τούτο το σημείωμα, με ένα μικρό απόσπασμα από γραπτό της Αγίας Μητέρας Θηρεσίας της Καλκούτας: “Και σήμερα είναι ο ίδιος Χριστός, ο ίδιος Ιησούς, στα πρόσωπα των φτωχών μας που είναι ανεπιθύμητοι. Είναι άχρηστοι στην κοινωνία και κανείς δεν έχει καιρό γι' αυτούς. Αν η αγάπη μας είναι αληθινή, εσείς κι εγώ πρέπει να τους ανακαλύψουμε”.