Laylatul Baraat

Η ΝΥΧΤΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΩΡΕΣΗΣ

Στο Ισλάμ υπάρχει μια γιορτή, που αρχίζει με την δύση του ήλιου την 14^η μέρα του μήνα Σιαμπάν και τελειώνει με την αυγή του ήλιου την 15^η μέρα του Σιαμπάν. Είναι γνωστή στα αραβικά ως Laylatul Baraat, ενώ στα τουρκικά λέγεται Berat Kandili. Φέτος συμπίπτει με την 21^η Μαΐου. Πρόκειται για τη Νύχτα της Συγχώρεσης.

Οι Μουσουλμάνοι πιστεύουν, πως αυτή τη νύχτα, ο Θεός κατεβαίνει από τον ουρανό, και αφήνει να χυθεί το έλεός Του χωρίς τον παραμικρό περιορισμό. Απόψε, εκδηλώνεται η ευσπλαχνία του Θεού προς τους ανθρώπους στο έπακρο. Η αγάπη του Θεού για το ανθρώπινο γένος, απόψε ματώνει. Ο πόνος που νιώθει ο Αλ Ουαντούντ (Αυτός που αγαπά), για τις πληγές των ανθρώπων που αφήνουν τα κάθε λογής αμαρτήματα, για τα σημάδια των τραυμάτων στις καρδιές και στις συνειδήσεις μας, από τα λάθη και την λειψή αγάπη μας, έρχεται ακριβώς ο πόνος του Αλλάχ και γίνεται σφουγγάρι, που σβήνει τα σημάδια των αμαρτιών, μοιράζοντας συγχώρεση.

Η συγχώρεση είναι το φάρμακο που μετατρέπει την απογοήτευση σε ελπίδα· είναι η δύναμη που δίνει κουράγιο και μπορούμε να συνεχίζουμε την οδοιπορία μας στο δρόμο της ζωής χωρίς βογκητά.

Μακάρι όλες και όλοι να ανοίξουμε τις καρδιές μας για να δεχθούμε το έλεος του Θεού, να πλημμυρίσουμε από την γλύκα του Αλ Ουαντούντ και να νιώσουμε πόσο πολύτιμη είναι η ευλογία της συγχώρεσης, που δεχόμαστε, αλλά και προσφέρουμε σε όλους εκείνους που μας έχουν πικράνει, μας έχουν αδικήσει….

Laylatul Baraat Mubarak!

Αλή Οσμάν Ουαντούντ

Ο πατερούλης Στάλιν, οι Τάταροι και η Jamala της Eurovision

Η πολιτική συνδέεται με το ενεργές ενδιαφέρον των ανθρώπων μιας κοινότητας (μικρής ή μεγάλης σε μέγεθος είναι αδιάφορο) για τα κοινά, και εκφράζεται με τη συμμετοχή των πολιτών (των μελών  της κοινότητας) στις εν γένει διαδικασίες διοίκησης και διαχείρισης των κοινών υποθέσεων. Η πολιτική από πολλούς έχει αποκτήσει αυταξία και μάλιστα υπάρχει σε διάκριση από τους ανθρώπους συχνά. Ενώ η πολιτική είναι μια έκφραση ανθρώπινης δραστηριότητας. Ο μανιχαϊσμός, μολονότι θρησκευτικής προέλευσης θέαση των πραγμάτων, με χαρακτηριστικό μια σχιζοειδή ή διπολική   τεμάχιση του κόσμου, έχει επηρεάσει και άλλες ανθρώπινες δράσεις, χωρίς να εξαιρείται η πολιτική, όταν κυρίως θεμελιώνεται σε δόγματα και υποτιθέμενες σταθερές αξίες.

Αφορμή για όσα ανέφερα πιο πάνω μου έδωσαν οι αντιδράσεις πολλών για την ανάδειξη του τραγουδιού συμμετοχής της Ουκρανίας στο πανηγύρι, μάλιστα κατά τη γνώμη μου κακής ποιότητας, που λέγεται Eurovision.

Το τραγούδι «1944» που το τραγούδησε μια εξαιρετικά όμορφη Τατάρισσα της Ουκρανίας, η Jamala, χαρακτηρίστηκε και θα συμφωνούσα κι εγώ, ως ένα μοιρολόγι για όσα έπαθαν οι Τάταροι της Κριμαίας το 1944 από τον Στάλιν. Οι Τάταροι της Κριμαίας, τουρκικός λαός και Μουσουλμάνοι, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση είχαν αυτονομία και προνόμια κοινοτικής αυτοδιαχείρισης. Με την ανάληψη της εξουσίας από τον Στάλιν, που αναδείχθηκε στυγνός και ανάλγητος δικτάτορας, η αυτονομία των Τατάρων καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από καταπίεση. Όταν καταλήφθηκε η Κριμαία από τους Ναζί πράγματι υπήρξαν Τάταροι που συγκρότησαν ένοπλα τμήματα μέσα στις τάξεις του γερμανικού στρατού. Ήταν μια φυσική και ανθρώπινη αντίδραση στην σταλινική καταπίεση. Μετά το τέλος του πολέμου, το 1944 ο Στάλιν και ο Μπέρια οργάνωσαν ένα πρόγραμμα συνολικής εθνοκάθαρσης της Κριμαίας από τους Τατάρους, όπως άλλωστε και από τους Έλληνες. Οι Τάταροι μεταφέρθηκαν βίαια στο Ουζμπεκιστάν και στη διαδρομή κάποιες χιλιάδες δεν άντεξαν και πέθαναν, ενώ οι Έλληνες μεταφέρθηκαν στον Καύκασο. 

Το Νοέμβριο του 1939, τρεις μήνες μετά την έναρξη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου οι Σοβιετικοί εισέβαλαν στη Φινλανδία, με σκοπό να ενσωματώσουν εδάφη της χώρας στη Σοβιετική Ένωση, δήθεν χάριν της προστασίας του τότε Λένινγκραντ. Στην ιστοριογραφία η σύγκρουση Σοβιετικών και Φιλανδών ονομάσθηκε «Χειμερινός Πόλεμος» και τελείωσε με τη Συνθήκη Ειρήνης της Μόσχας τον Μάρτιο του 1940. Από την Κοινωνία των Εθνών η εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στη γειτονική της χώρα κρίθηκε παράνομη επίθεση και υπήρξε αφορμή αποβολής της Σοβιετικής Ένωσης από τον Διεθνή Οργανισμό στα τέλη του 1939.

Υπάρχει μία τάση, όποιος λαός αντιστάθηκε στην σοβιετική επεκτατικότητα, κυρίως επί Στάλιν, να χαρακτηρίζεται φασίστας ή ιδίως σήμερα νεοναζί, όπως έχει συμβεί πρόσφατα με το σύνολο των Ουκρανών, που αρνούνται να είναι υποχείρια του Πούτιν και έχουν χαρακτηρισθεί γι’ αυτό σαν νεοναζί.

Ακόμα και για τους Βόσνιους Μουσουλμάνους, που συγκρότησαν ένοπλα τμήματα και ενσωματώθηκαν στις γερμανικές δυνάμεις κατοχής της Γιουγκοσλαβίας, μολονότι παρασύρθηκαν από τον Ναζί Μουφτή της Ιερουσαλήμ Αλ Χουσεϊνί, αν ψάξουμε, θα βρούμε, πέραν της πολιτικής την ανθρώπινη διάσταση αυτής της στράτευσης με του Γερμανούς Ναζί. 

Οι Μουσουλμάνοι της Βοσνίας ήταν Βογόμιλοι, που τόσο οι Ορθόδοξοι Σέρβοι, όσο και οι Καθολικοί Κροάτες τους καταδίωκαν με μόνη διέξοδο ή τον θάνατο ή την μεταστροφή τους σε μια από τις δύο μορφές χριστιανικής «ορθοδοξίας». Τελικά, με την επέκταση της οθωμανικής εξουσίας ασπάσθηκαν εκούσια το Ισλάμ και βρήκαν την ησυχία τους. Κάποια παράλληλη ιστορία διαδραματίσθηκε με τους Πομάκους του ορεινού όγκου της Ροδόπης, που ανέκαθεν ήταν εκτεθειμένοι ως Βογόμιλοι κι αυτοί στην βουλγαρική «χριστιανική» απανθρωπιά και βαρβαρότητα, μέχρι τη δύση του καθεστώτος Ζίβκοφ!

Όταν το 1918 αναδύθηκε στη διεθνή σκηνή το Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, που αργότερα, το 1929, μετονομάσθηκε σε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας, οι Μουσουλμάνοι της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης ονομάζονταν με πλήρη απαξία «Τούρκοι» και αντιμετωπίζονταν εχθρικά λόγω θρησκείας από τους φυλετικούς συγγενείς τους που ήταν Χριστιανοί, Ορθόδοξοι και Καθολικοί. Η καταφρόνια, η περιθωριοποίηση δεν ήθελε πολλά για να βρει κάποια διέξοδο, ώστε αυτό που θεωρούνταν για τους Χριστιανούς Γιουγκοσλάβους σαν μίασμα, δηλαδή οι Μουσουλμάνοι της χώρας, να διεκδικήσουν την οφειλόμενη αξία τους, έστω με έναν τρόπο ιστορικά όχι ορθό, δεχόμενοι ορισμένοι απ’ αυτούς να γίνουν όργανα των δυνάμεων του Άξονα.

Αυτά τα λίγα θέλησα να επισημάνω με τούτο το σημείωμά μου, γιατί η σχιζοφρένεια και ο δογματισμός στην πολιτική-είδωλο βλάπτει σοβαρά την ψυχολογική και νοητική υγεία μας…. 

Αξίζει να έχουμε κατά νου, ότι ιδίως για την πολιτική, ισχύει εκείνο που αποδίδεται στον Πρωταγόρα: «πάντων χρημάτων μέτρον ἐστὶν ἄνθρωπος…». Και ακόμη τελευταίο: Ο ανθρώπινος πόνος, η ταπείνωση και οι διωγμοί, μπορεί με τον καιρό να λησμονούνται, έτσι φαίνεται, μα στο βάθος της συλλογικής μνήμης των ανθρώπων, οι πληγές βουβές, πονούν και είναι ώρες που γιγαντώνουν φαντάσματα και βρικόλακες….

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

16/05/16

 

Η ΥΒΡΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Η ΥΒΡΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

Οι Μητροπόλεις των λεγόμενων Νέων Χωρών στην ελληνική επικράτεια ανήκουν στην κανονική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά η διοίκησή τους ασκείται επιτροπικά, σύμφωνα με τους όρους της Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξης του 1928, από την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος. Το καθεστώς αυτό είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο, όπως συνάγεται από τη διάταξη του άρθρου 3 παράγρ. 1 του Συντάγματος, που αναφέρει επί λέξει ότι: H Oρθόδοξη Eκκλησία της Eλλάδας, …είναι αυτοκέφαλη, διοικείται από την Iερά Σύνοδο των εν ενεργεία Aρχιερέων και από τη Διαρκή Iερά Σύνοδο που προέρχεται από αυτή και συγκροτείται όπως ορίζει ο Kαταστατικός Xάρτης της Eκκλησίας, με τήρηση των διατάξεων του Πατριαρχικού Tόμου της κθ΄ (29) Iουνίου 1850 και της Συνοδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίου 1928.

Ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Ελλάδος (νόμος 590/1977) στη διάταξη του άρθρου 1 παράγρ. 3 αναφέρει τα εξής: Η Εκκλησία της Ελλάδος περιλαμβάνει τας Μητροπόλεις της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος, συμφώνως προς τον από 29ης Ιουνίου 1850 Πατριαρχικόν και Συνοδικόν Τόμον και τας από Ιουλίου 1866 και Μαΐου 1882 Πατριαρχικάς Συνοδικάς Πράξεις και τας Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, συμφώνως προς την από 4ης Σεπτεμβρίου 1928 Πατριαρχικήν και Συνοδικήν Πράξιν του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

            Ενόψει της αδιαμφισβήτητης ανώτατης κανονικής δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις Μητροπόλεις των Νέων Χωρών (Ηπείρου, Μακεδονίας, Θράκης και Νήσων του Αιγαίου), κατόπιν Πατριαρχικής και Συνοδικής αποφάσεως προσκλήθηκε να συμμετάσχει στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που θα συνέλθει στην Κρήτη τον Ιούνιο, ως μέλος της Αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Θρόνου, ο Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας Ιωήλ. Η πρόσκληση διαβιβάστηκε προς την Διαρκή Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος και τελικά εκδόθηκε στις 11 Μαΐου 2016, σύμφωνα με το σχετικό ανακοινωθέν η εξής απόφαση: Κατόπιν εγγράφου του Σεβ. Μητροπολίτου Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ επί της προσκλήσεως της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου να μετάσχει ως Μέλος της Πατριαρχικής Αντιπροσωπείας στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, η Δ.Ι.Σ. αποφάσισε να μην επιτρέψει την κατά τα ανωτέρω συμμετοχή του, λαβούσα υπ’ όψιν αφ’ ενός μεν ότι η Πατριαρχική Πράξη του 1928 δεν περιλαμβάνει κάτι σχετικό, αφ’ ετέρου δε τυγχάνει κανονικώς άτοπο να μετέχει ο αυτός Ιεράρχης σε Συνοδικά Όργανα δύο Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.

Η άρνηση της Δ.Ι.Σ. της Εκκλησίας της Ελλάδος να επιτρέψει έναν Ιεράρχη, που η Μητρόπολη που διαποιμαίνει, κανονικά ανήκει στην Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, προκαλεί κατάπληξη και εκτός του ότι είναι εντελώς αβάσιμη, υποδηλώνει αναμφίβολα διάθεση ρήξης μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού Θρόνου, χωρίς να υπάρχει βάσιμος λόγος, με εκκλησιαστικά κριτήρια.

Πρέπει να επισημανθούν δύο πράγματα. Πρώτον, ότι ο άγιος Εδέσσης δεν καλείται να συμμετάσχει στην διοικούσα το Οικουμενικό Πατριαρχείο Ιερά Σύνοδο, αλλά στην Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, που θα λάβει μέρος στην Μεγάλη Σύνοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, κορυφαίου εκκλησιαστικού γεγονότος. Τα επιχειρήματα της απόφασης της Δ.Ι.Σ., ότι κάτι παρόμοιο δεν προβλέπεται στην Πατριαρχική Πράξη του 1928 και ότι είναι «κανονικώς άτοπο να μετέχει ο αυτός Ιεράρχης σε Συνοδικά Όργανα δύο Αυτοκεφάλων Εκκλησιών», είναι πέρα ως πέρα αβάσιμα και προκλητικά υβριστικά έναντι του Οικουμενικού Θρόνου, ιδίως με την χρήση των λέξεων «κανονικώς άτοπο». Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ποτέ δεν παραιτήθηκε από τα κανονικά δικαιώματά του στις Μητροπόλεις των Νέων Χωρών. Επιτροπικά ανέθεσε στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Εκκλησίας της Ελλάδος, μόνο την διοίκηση αυτών των εκκλησιαστικών επαρχιών του Θρόνου, για λόγους που είχαν σχέση με πολιτικές συγκυρίες της εποχής.  Μια Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη, όπως αυτή του 1928, που επιγράφεται «Περί τῆς Διοικήσεως τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων τῶν Νέων Χωρῶν», είναι φαιδρό να απαιτείται να ρυθμίζει μελλοντικές περιπτώσεις, που ούτως ή άλλως αναφέρονται σε ανούσιες και τριτεύουσας σημασίας λεπτομέρειες, όταν ρυθμίζεται το ζητούμενο μείζον και κεφαλαιώδες θέμα. Το σημαντικό ζήτημα που έχει ρυθμιστεί κανονικά με την Πράξη του 1928 είναι η απαρασάλευτη κανονική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Θρόνου  στις Μητροπόλεις των Νέων Χωρών και η ανάθεση εκ μέρους της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως της διοίκησής τους συνοδικά, στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος, επιτροπικώς, δηλαδή προσωρινώς, σύμφωνα με το νόημα που έχουν οι λέξεις «επίτροπος» και «επιτροπικώς». Η επιτροπεία πάντοτε αναφέρεται σε μια κατάσταση προσωρινή, άχρι καιρού, και πάντως όχι μόνιμη.

Η πλήρωση του επισκοπικού θρόνου της Θεσσαλονίκης, μετά την κοίμηση του Μητροπολίτη Παντελεήμονος του Χρυσοφάκη, είχε προκαλέσει και τότε την εμφάνιση αμφισβητήσεων εκ μέρους της Ελλαδικής Εκκλησίας, ως προς την δικαιοδοσία επί των Μητροπόλεων των Νέων Χωρών. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης από την Λήμνο, είχε κάνει τις εξής δηλώσεις, που νομίζω πως παραμένουν επίκαιρες, όσον καιρό υπάρχουν κύκλοι στην Εκκλησία της Ελλάδος, που επιθυμούν να αποκόψουν τις Μητροπόλεις του Θρόνου από την Κωνσταντινούπολη. Είχε δηλώσει τότε ο Πατριάρχης: «Διετηρήθησαν και διατηρούνται οι αρχαίοι πνευματικοί και κανονικοί δεσμοί μεταξύ των ιστορικών τούτων επαρχιών του θρόνου(των Μητροπόλεων των Νέων Χωρών) και του Κέντρου της Ορθοδοξίας. Δεν είναι  δυνατόν να μη διατηρηθούν, διότι οι πνευματικοί δεσμοί υπερισχύουν των ιστορικών αλλαγών επειδή στηρίζονται επί αισθημάτων αγάπης η οποία ουδέποτε εκπίπτει».

Είναι αλήθεια, ότι υπήρξε προσπάθεια το 2003 εκ μέρους του καθηγητή Παναγιώτη Μπούμη, ίσως και άλλων, να δοθεί μια άλλη ερμηνεία στην έννοια του όρου επιτροπικώς της Πατριαρχικής Πράξης του 1928. Νομίζω όμως τελικά, δεν ήταν επιτυχημένο και πειστικό το εγχείρημα να τεθεί η λέξη σε ένα προκρούστειο κρεβάτι….

Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Ελλάδος, που μνημονεύεται και στο Σύνταγμα, εισάγει σαφή διάκριση μεταξύ των Μητροπόλεων της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος και των Μητροπόλεων των Νέων Χωρών.

Προκαλεί αρνητική εντύπωση η στάση των μελών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, που προέρχονται από Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, δηλαδή ανήκουν στο κλίμα του Οικουμενικού Θρόνου και δέχθηκαν χωρίς ίχνος αιδούς να προσυπογράψουν την παραπάνω απόφαση, που απαγορεύει την συμμετοχή του Αγίου Εδέσσης στην Αντιπροσωπεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Πρόκειται για τους Μητροπολίτες   Σάμου και Ικαρίας Ευσέβιο, Καστορίας Σεραφείμ,  Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Θεόκλητο, Κασσανδρείας Νικόδημο, Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο και Σιδηροκάστρου Μακάριο. Το δυσάρεστο μάλιστα είναι, ότι επανειλημμένα αυτοί οι ίδιοι Μητροπολίτες, έχουν δείξει την υπακοή τους στον Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως, μάλλον υποκριτικά, αλλά σε μια κρίσιμη στιγμή έχουν αποδειχθεί πνευματικά αφερέγγυοι.

Το κανονικό ατόπημα, με την πρόσκληση του Μητροπολίτη Εδέσσης Ιωήλ να συμμετάσχει στην Αντιπροσωπεία του Οικουμενικού Θρόνου στην Μεγάλη Σύνοδο, δεν μπορεί να χρεωθεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά μόνο και αποκλειστικά στην Εκκλησία της Ελλάδος. Μάλιστα πρόκειται για ένα ατόπημα που ενέχει το στοιχείο της ύβρεως, τόσο έναντι των Ιερών Κανόνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όσο και έναντι της Μητέρας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως.

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

13/05/2016

יום השואה

ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ

          Κάθε χρόνο η 27^η του μήνα Νισάν, του ιουδαϊκού ημερολογίου, που εφέτος αρχίζει από τη δύση του ήλιου της 4^ης Μαΐου 2016, έχει ορισθεί ως Ημέρα του Ολοκαυτώματος. Στα εβραϊκά είναι η Γιομ Χασσοά.

          Η Γιομ Χασσοά είναι ημέρα μνήμης για τα έξι εκατομμύρια αθώων ανθρώπων, που εξοντώθηκαν φρικτά από τους Γερμανούς Ναζί, για έναν και μοναδικό λόγο: Επειδή είχαν γεννηθεί Εβραίοι!

          Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων υπήρξε το πιο φοβερό και ολοκληρωτικά μαζικό έγκλημα, που έχει γνωρίσει η ιστορία του κόσμου. Θύτες του οι φορείς μιας απάνθρωπης ιδεολογίας, αυτής του Ναζισμού και θύματα άνθρωποι, που αμφισβητήθηκε αυθαίρετα η ανθρώπινη ιδιότητά τους, μόνο γι’ αυτό που ήταν και όχι για κάτι που έπραξαν. Στερήθηκαν την αξία του ανθρώπινου προσώπου γιατί ήταν Εβραίοι.

Οι Γερμανοί Ναζί, με τους συμμάχους τους, (Ρουμάνους και Βούλγαρους, Ούγγρους και Κροάτες, Γάλλους του Βισύ και Σλοβάκους, που είχαν προσχωρήσει εκούσια στον Άξονα, μέσα σε μια περίοδο λίγων μηνών μεταξύ Νοεμβρίου 1940 και Ιουνίου 1941), οργάνωσαν μια εκτεταμένη ανθρωποκάθαρση της Ευρώπης, για να εξαλείψουν όλους εκείνους που σύμφωνα με την ναζιστική ιδεολογία θεωρούνταν υπάνθρωποι (στα γερμανικά Untermenschen). Έπρεπε να εξοντωθούν όλοι οι Εβραίοι της Ευρώπης και το σχέδιο αφανισμού τους ονομάσθηκε η «Τελική Λύση» του εβραϊκού προβλήματος. Άλλες ομάδες πληθυσμών, που είχαν κριθεί σαν υπάνθρωποι και δεν είχαν δικαίωμα ύπαρξης ήταν οι Ρομά και οι ομοφυλόφιλοι, όπως και οι Σλάβοι, με σειρά προτεραιότητας στην απαξία τους Τσέχους, τους Πολωνούς και τους Ρώσους. Εξοντώθηκαν πάρα πολλοί Ρομά, αρκετοί ομοφυλόφιλοι και πολλοί Σλάβοι. Το Ολοκαύτωμα όμως των Εβραίων, είναι τραγικά μοναδικό, λόγω του μεγέθους των θυμάτων και του συστηματικού σχεδιασμού να επιτευχθεί η Τελική Λύση, που απέβλεπε στην εξαφάνιση της εβραϊκής παρουσίας από την Ευρώπη.

          Οι Γερμανοί Ναζί δεν είχαν εφεύρει τον ακραίο και δολοφονικό αντισημιτισμό που προκάλεσε το Ολοκαύτωμα!

          Μέσα στους κόλπους της χριστιανικής Ευρώπης, ιδίως από τον 4^ο αιώνα μ.Χ., αναπτύχθηκε ένας κατ’ αρχάς θρησκευτικός αντι-ιουδαϊσμός, που σιγά σιγά αλλά σταθερά, αναμίχθηκε με την κουλτούρα των χριστιανικών λαών και μετασχηματίστηκε σε αντισημιτισμό.

Χριστιανοί συγγραφείς και ηγέτες, γνωστοί ως Πατέρες της Εκκλησίας, αρκετά νωρίς ανέπτυξαν και καλλιέργησαν στους Χριστιανούς την άποψη, ότι οι Εβραίοι, όχι μόνο της εποχής του Ιησού, αλλά κάθε εποχής, ήταν υπαίτιοι, αλλά και υπόλογοι, για την σταύρωση του Χριστού. Ο Αυγουστίνος της Ιππώνος και ο Αμβρόσιος των Μεδιολάνων, που απέκτησαν μεγάλο κύρος στη Δύση υποστήριζαν την παραπάνω θέση. Εκείνος που διακρίθηκε για την πολεμική του κατά των Εβραίων, ήταν ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Στους οκτώ λόγους του «κατά Ιουδαίων», ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, χρησιμοποιεί ακραία και ιστορικά αβάσιμα επιχειρήματα κατά των Ισραηλιτών και εξαιρετικά βάναυσες και χυδαίες εκφράσεις. Ο μεταφραστής της Βίβλου στα λατινικά, γνωστής ως Vulgata, Ιερώνυμος, διακρίνεται επίσης για τα αντι-ιουδαϊκά του κηρύγματα, αλλά και για το αντιεβραϊκό περιεχόμενο της ακολουθίας της Μεγάλης Παρασκευής της Δυτικής Εκκλησίας που είχε συντάξει. Ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος, έχει γράψει αρκετές σελίδες, έντονα αιχμηρές κατά των Ισραηλιτών. Εξαίρεση στην επικρατούσα στάση με κατηγορίες, βρισιές και αβάσιμες διαβολές κατά των Εβραίων, αποτελεί η στάση υπέρ του λαού Ισραήλ του εκκλησιαστικού ιστορικού Ευσεβίου Καισαρείας (265-340).

Ίσως όμως το πιο αντισημιτικό έργο που έχει γραφτεί από Χριστιανό, είναι αυτό που έγραψε το 1543 ο Μαρτίνος Λούθηρος, ο ηγέτης της εκκλησιαστικής Μεταρρύθμισης στη Δύση, με τίτλο «Von den Jüden und iren Lügen» (Για τους Εβραίους και τα Ψέμματά τους). Στη Ναζιστική Γερμανία αυτό το έργο των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) λέξεων, που απ’ την αρχή ως τέλος περιέχει φοβερές κατηγορίες κατά των Ιουδαίων, «τιμήθηκε» ιδιαίτερα. Εκδόθηκε πολλές φορές και κυκλοφόρησε από το χιτλερικό καθεστώς εκτεταμένα. Μάλλον είναι απόλυτα βάσιμος ο ισχυρισμός, ότι το παραπάνω αντισημιτικό παραλήρημα του Λουθήρου, υπήρξε το έμβρυο που εμφανίστηκε ως ναζιστικός αντισημιτισμός και οδήγησε στο έγκλημα του Ολοκαυτώματος κατά των Εβραίων!

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία επανειλημμένα έχει ομολογήσει το αμάρτημά της κατά των Εβραίων και έχει προχωρήσει σε απάλειψη των αναμφίβολα αντισημιτικών λειτουργικών κειμένων της. Σχεδόν όλες οι Ευαγγελικές Εκκλησίες, που έλκουν την καταγωγή τους από την Μεταρρύθμιση του Λουθήρου, έχουν αποκηρύξει απερίφραστα τον λουθηρανικό και γενικότερα τον αντισημιτισμό. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, υπήρξαν πρωτοβουλίες, κυρίως του Οικουμενικού Πατριάρχη, που είχαν χωρίς αμφιβολία χαρακτήρα καταγγελίας και καταδίκης του αντισημιτισμού. Αλλά, πατερικά κείμενα και συλλογές λόγων, όπως αυτοί του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, με σαφές αντισημιτικό περιεχόμενο, παραμένουν στον θώκο μιας ιδιόμορφης ιερότητας, που δύσκολα την αγγίζει η κριτική. Το ίδιο συμβαίνει με την αντιμετώπιση κειμένων ακολουθιών, ιδίως της Μεγάλης Εβδομάδας, που είναι έντονα αντι-ιουδαϊκά και αναμφίβολα προσφέρουν έδαφος για την καλλιέργεια αντισημιτισμού. Κανένας ιεράρχης ή Σύνοδος Επισκόπων, φαίνεται πως δεν διανοείται ως τώρα, ούτε τολμά να τα «αποκαθάρει» ή έστω να δώσει μια ερμηνεία στο περιεχόμενό τους, που να είναι σαφής η αποστασιοποίηση της Εκκλησίας από τον αντισημιτισμό που εκλαμβάνεται ότι  υπονοούν. Ίσως η μόνη τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία, που μέλη της συμμετείχαν ενεργά σε αντισημιτικές πρωτοβουλίες στα χρόνια του μεσοπολέμου και της ναζιστικής Κατοχής ήταν αυτή της Ρουμανίας, που ανέχθηκε να υπάρξουν δεσμοί, ανάμεσα στην Εκκλησία και στην Σιδηρά Φρουρά, που ήταν ένα ακραίο εθνικιστικό κίνημα, με σαφείς αντισημιτικές διακηρύξεις.

Δεν ήταν λίγοι οι Ορθόδοξοι ιερείς και οι φοιτητές της Θεολογίας που είχαν ενταχθεί στις τάξεις των Λεγεωναρίων της Σιδηράς Φρουράς και είχαν λάβει μέρος σε αντιεβραϊκά πογκρόμ.

Το ιστορικό μυθιστόρημα ‘25^η Ώρα’ του Ορθόδοξου ιερέα και συγγραφέα Βίργκιλ Γκεοργίου, δείχνει πολλές από τις τραγικές όψεις των διωγμών των Εβραίων της Ρουμανίας, εκείνη την περίοδο που η χώρα ήταν δέσμια στο άρμα της ναζιστικής Γερμανίας….
Αλλά και στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής και της εφαρμογής των μέτρων για την επίτευξη της "Τελικής Λύσης", εκτός από μεμονωμένες περιπτώσεις, η Ορθόδοξη Εκκλησία αντιμετώπισε την εξόντωση των Εβραίων της χώρας και κυρίως της Θεσσαλονίκης, αλλά και των Ιωαννίνων, ως μια ξένη υπόθεση!

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, ενόψει της Μεγάλης Συνόδου που θα συνέλθει το θέρος που μας έρχεται στην Κρήτη, οφείλει να διατυπώσει τον προφητικό λόγο της, καταδικάζοντας απερίφραστα τον αντισημιτισμό, είτε είναι απροκάλυπτος, είτε εμφανίζεται σε λανθάνουσα μορφή, λαμβάνοντας τις αναγκαίες συνοδικές αποφάσεις που θα αναδείξουν την μετάνοια της Εκκλησίας για πράξεις ή παραλείψεις κατά το παρελθόν, που επέτρεψαν την καλλιέργεια αντισημιτικών προκαταλήψεων ή ακόμα και την σιωπή κατά οργανωμένων διωγμών κατά Εβραίων, σε διάφορες χώρες με ορθόδοξο χριστιανικό πληθυσμό. Είναι ένα ελάχιστο χρέος πιστότητας απέναντι στο Ευαγγέλιο του Ιησού του Ναζωραίου. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας οφείλει να επαναλάβει προς όλο τον κόσμο, αυτό που έχει διακηρύξει ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, ότι ο αντισημιτισμός είναι αντιχριστιανισμός! 

Η Μνήμη του Ολοκαυτώματος δεν αφορά μόνον τους Εβραίους του Ισραήλ και της Διασποράς. Αφορά όλους τους ανθρώπους χωρίς διάκριση φυλής ή θρησκείας. Ο λόγος είναι απλός. Ποτέ ξανά δεν πρέπει να επιτρέψει η Ανθρωπότητα να διωχθούν άνθρωποι και να κινδυνέψουν με αφανισμό, γι’ αυτό που Είναι!

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία τιμάται η μνήμη (20 Ιουλίου) τριών Χριστιανών, που θανατώθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί γιατί έσωζαν ζωές Εβραίων που καταδιώκονταν από τους Ναζί και τους Γάλλους συνεργάτες τους στο Παρίσι. Πρόκειται για την αγία Μητέρα Μαρία Σκομπτσόβα, τον άγιο Πρεσβύτερο Δημήτριο Κλεπινίν, τον άγιο Γιούρι Σκομπτσόβ. Επίσης τιμάται η μνήμη του μάρτυρα  Ίλια Φονταμίνσκι, που αν και ήταν Χριστιανός Ορθόδοξος, πρόβαλλε την ιδιότητά του ως Εβραίου, θέλοντας έτσι να μοιραστεί το μαρτύριο του λαού του. Τέλος, το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας κοσμείται από τον νεομάρτυρα Αλέξανδρο Schmorell, που ως φοιτητής της Ιατρικής στο Μόναχο αγωνίστηκε κατά των Ναζί και μετά τη σύλληψή του εκτελέστηκε στη φυλακή που κρατούνταν το 1943.

Τέλος θα ήταν παράλειψη, να μη μνημονεύσουμε, δύο σπουδαίους Ορθόδοξους κληρικούς στο Κίεβο της Ουκρανίας, που αντιστάθηκαν με κατά του αντισημιτισμού. Πρόκειται για τους πατέρες Αλέξανδρο Γκλαγκόλεφ  και τον γιο του  Αλέξιο Γκλαγκόλεφ. Ο Αλέξανδρος Γκλαγκόλεφ σπουδαίος μελετητής της Παλαιάς Διαθήκης, το 1913 υπερασπίσθηκε στο Κίεβο τον Εβραίο Menahem Mendel Beilis, που συκοφαντήθηκε πως δήθεν δολοφόνησε το Πάσχα ένα μικρό χριστιανόπουλο για να του πιει το αίμα. Πρωτύτερα, στα 1905, ο πατέρας Αλέξανδρος είχε λάβει ενεργό μέρος στη μάχη κατά του αντισημιτισμού επανειλημμένα, μαζί με τον επίσης ιερέα πατέρα Μιχαήλ Ελντίνσκι. Έχοντας τεθεί επικεφαλής μιας μικρής ομάδας θαρραλέων πιστών, κατάφεραν να ματαιώσουν πογκρόμ και να ειρηνεύσουν το αγριεμένο πλήθος. Ο πρωτοπρεσβύτερος Αλέξανδρος θεωρήθηκε αντιδραστικός από το κομμουνιστικό καθεστώς, κλείστηκε στη φυλακή τον Οκτώβριο του 1937 και ένα μήνα αργότερα πέθανε από τα βασανιστήρια που του είχαν επιβάλλει.

Ο γιος του πατέρα Αλξάνδρου, Αλέξιος Αλεξάνδροβιτς Γκλαγκόλεφ, μετά τις σπουδές του στα Μαθηματικά και τη Φυσική χειροτονήθηκε Ορθόδοξος ιερέας στο Κίεβο. Στη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής της Ουκρανίας έσωσε πολλούς Εβραίους της πόλης και το Κράτος του Ισραήλ τον αναγνώρισε ως ένα από τους  «Δίκαιους των Εθνών». Η δράση του για τη σωτηρία Εβραίων είχε πολλές όψεις. Πρόσφερε άσυλο και κρυψώνα, μέσα στο σπίτι του, ακόμα και όταν η παπαδιά του Τατιάνα ήταν έγκυος. Σε άλλες περιπτώσεις είχε εκδώσει πλαστά πιστοποιητικά βάπτισης. Το 1943 οι Ναζί απήγαγαν τον ιερέα Αλέξιο Γκλαγκόλεφ μαζί με το γιο του, και τους οδήγησαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία, από όπου κατάφεραν να δραπετεύσουν. Η απαγωγή και η γερμανική αιχμαλωσία είχαν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στον κλονισμό της υγείας του πατέρα Αλεξίου.

Υπήρξαν και άλλοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, λαϊκοί και κληρικοί, στην Ελλάδα, στην Ουκρανία, στην Σερβία, όπως ο άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς και άλλοι, που στάθηκαν με θάρρος δίπλα στους Εβραίους του τόπου τους, διακινδυνεύοντας τις ζωές τους.  

Αναφέραμε τις παραπάνω μαρτυρίες άρνησης του αντισημιτισμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία, θεωρώντας τις ως ανεξάλειπτη υπόμνηση προς πάντες, ότι ο Αντισημιτισμός αποτελεί μέγα αμάρτημα και βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος. Ως χρέος των Χριστιανών, κάθε ομολογίας παραμένει στο ακέραιο, να αντιστέκονται στον Αντισημιτισμό, όπως και σε κάθε άλλη μορφή ρατσισμού, και ότι η Γιομ Χασσοά είναι ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, αλλά και μετάνοιας για τους Χριστιανούς, για όσα δεινά επέτρεψαν στο πέρασμα των αιώνων να πάθουν έως αφανισμού οι Ισραηλίτες, οι κατά σάρκα ομόφυλοι του Χριστού και της Παναγίας….

  

Μεγάλη Πέμπτη ἐν σωτηρίῳ ἒτει ͵βιστ΄

Ὁ ὑψωθείς ἐν τῷ Σταρῷ καί τοῦ θανάτου λύσας τήν δύναμιν καί ἐξαλείψας ὡς Θεός τό καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον, Κύριε, ληστοῦ τήν μετάνοιαν καί ἡμῖν παράσχου, μόνε φιλάνθρωπε, τοῖς πίστει λατρεύουσι, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, καί βοῶσί σοι· Μνήσθητι καί ἡμῶν Σωτήρ, ἐν τῇ βασιλείᾳ σου.  

Πέσαχ…

Απόψε, 14 του μήνα Νισάν ξεκινά η πορεία μας.

Μαζεύουμε τις ψυχές μας, τα όνειρά μας, τους πόθους,

που χρόνια ατέλειωτα φοβόμασταν να αποκαλύψουμε.

Απόψε, η Έξοδος από όσα μας κρατούν δέσμιους

φριχτά υποχείρια….

Καθώς αρχίζει η οδοιπορία μας, τα πόδια κάνουν σκόνη

τις αλυσίδες που βαραίνουν σώματα και ψυχές…

Οι πληγές από διωγμούς και ταπεινώσεις αιώνων γιατρεύονται

ο θρήνος για εκείνους που χάθηκαν παράωρα και άδικα

ησυχάζει, χωρίς να λησμονιέται.

Έξοδος, απόψε, 14 του μήνα Νισάν.

Το όραμα της Πόλης, όπου θα αντικρύσουμε και θα σμίξουμε με τον Μεσσία ολοζώντανο, όπως ήταν από πάντα·

  !לְשָׁנָה הָבָּאָה בִּירשָׁלָיִם

Λεσσανά αμπαά μπε Γιερουσαλάϊμ!

Γιζρεέλ Ντουνταΐ

14 Νισάν 5776/22 Απριλίου 2016

Προς την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο

Πορεία μετ’ εμποδίων και πολλών πειρασμών….

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

Έγινε πλέον γνωστή η σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της καθ’ όλου Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ήδη έχει εξαγγελθεί η σχετική με την σύγκληση της Συνόδου Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιος, που εξέδωσε προς τον κόσμο το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η έναρξή της ορίσθηκε την ημέρα της Πεντηκοστής του έτους 2016 με πανορθόδοξης συμμετοχής Ευχαριστιακή Σύναξη. Διότι, όπως εύστοχα και ευλογημένα έχει επισημάνει ο σεβαστός Γέροντας Αρχιμανδρίτης Βασίλειος ο Γοντικάκης, «τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ἔχομε τὴν πρώτη λειτουργικὴ σύνοδο, τὴ δημουργία τῆς Ἐκκλησίας, τὴν ἔλλαμψι τοῦ Πνεύματος σὲ κάθε Ἀπόστολο». Επομένως αν πιστεύουμε  όπως η Παναγία Μητέρα μας με κατάνυξη και λέμε Κλήρος και Λαός ακαταπαύστως, «ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ρῆμά σου», τότε κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Μεγάλης Συνόδου, η έλλαμψη του Αγίου Πνεύματος εκ νέου μπορεί να επισυμβεί σε όλους τους Χριστιανούς, άνδρες και γυναίκες και ιδίως στους Επισκόπους της Εκκλησίας στους συμμετέχοντες στη Σύνοδο και στους μακράν ευρισκόμενους….

Βέβαια, όπως παρατηρεί ο π. Γεώργιος Φλορόφσκι, «τό ἱστορικόν γεγονός, ὃτι ἀπό αἰώνων οὐδεμία Οἰκουμενική Σύνοδος ἒχει συγκληθῆ εἰς τήν Ἀνατολικήν Ἐκκλησίαν, οὐδόλως ἀποδεικνύει ὃτι ἡ Ἐκκλησία ἒχασε τήν διδακτικήν της αύθεντίαν. Ζῇ πάντοτε ὑπό τό φῶς ταῆς ζώσης πίστεως, ὑπό την ἒμπνευσιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, αὐτοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ διδασκάλου, ὁ ὁποῖος τήν ὁδηγεῖ εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν…».

Ενώ η σύγκληση της Συνόδου έχει ορισθεί και θα περίμενε καθένας και καθεμιά να διακατέχει, κυρίως τους Επισκόπους της Εκκλησίας, ένθερμη απαντοχή για το ιερό γεγονός και προσευχές νυχθήμερες,  υπέρ ευοδώσεως του έργου της μέλλουσας αγίας Συνόδου, δυστυχώς εμφανίζονται άλλα πράγματα.

Συχνά πυκνά δημοσιοποιούνται αντιρρήσεις, ενστάσεις, αιτιάσεις και απροκάλυπτη εναντίωση ακόμα κατά της σύγκλησης της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου εκ μέρους Ορθοδόξων Επισκόπων, αλλά και Συνόδων τοπικών εθνικών Εκκλησιών. Αυτή η κατάσταση προκαλεί ποικίλα και δυσάρεστα συναισθήματα σε όσους αγαπούν την Εκκλησία αλλά και ερωτηματικά.

Προβάλλεται ως καινοτομία και συνακόλουθα ως οργανωτική αμφισβήτηση της Μεγάλης Συνόδου η συγκρότησή της δι' αντιπροσώπων των επί μέρους Εκκλησιών. Δηλαδή δεν θα μετέχουν όλοι οι Επαρχιούχοι Επίσκοποι της Εκκλησίας. Όμως η ένσταση δεν είναι ορθή. Ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης γράφει: «Οι τοπικές Εκκλησίες, μετέχουν στις συνόδους ως ενιαίο όλο «εν ενί στόματι και μία καρδία», όπως η ευχαριστιακή ενότητα απαιτεί. Ο Επίσκοπος είναι το ένα στόμα της Εκκλησίας του, όχι όπως αυτό γίνεται αντιληπτό στην περίπτωση της δημοκρατικής εκπροσώπησης. Ο Επίσκοπος είναι το ένα στόμα της Εκκλησίας του επειδή αυτός, ως εικόνα του Χριστού, μεταφέρει την ευλογία και την εξουσία του Κυρίου στον λαό, τον οποίο, ως προεστώς της Ευχαριστίας, συνάπτει σε ένα σώμα». Οι Επίσκοποι στη Σύνοδο της Εκκλησίας δεν μετέχουν ως άτομα μεμονωμένα, φορείς των προσωπικών τους απόψεων και γνωμών, αλλά ως προεστώτες της Εκκλησίας που διαποιμαίνουν.

 

Οι μύδροι και οι οιμωγές, η αρνητικότητα κατά της μέλλουσας Μεγάλης Συνόδου που γίνεται γνωστή και διαδίδεται χωρίς εμπόδια, μιας και ζούμε στην εποχή της κυκλοφορίας πληροφοριών και ειδήσεων, έχω την αίσθηση ότι πλήττει αυτό καθ’αυτό το γεγονός της σύγκλησης της Μεγάλης Συνόδου. Λες και υπάρχουν Ορθόδοξοι Επίσκοποι, που έχουν βολευτεί στο από αιώνων καθεστώς, όπου η φανέρωση της συνοδικότητας εντός της Καθολικής Ορθοδοξίας δεν ήταν αισθητή και έτσι επιθυμούν να μείνουν τα πράγματα. Υπό τις παρούσες συνθήκες, αν ω μη γένοιτο, η Σύνοδος αποτύχει και μεταπέσει κατά τα κοσμικά πρότυπα, σε ένα ακόμη διεθνές φόρουμ, τότε, εξαιτίας των «ἡμετέρων ἁμαρτημάτων», όπως αιτούνται στην θεία λειτουργία Επίσκοποι και Πρεσβύτεροι, η Σύνοδος θα είναι πράγματι Μεγάλη από πλευράς συμμετοχής, όχι όμως και Αγία. Το αποστολικό «Ἔδοξε τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι καὶ ἡμῖν», έχουμε όλοι ευθύνη, πρώτιστα οι Επίσκοποι, αλλά και οι υπόλοιποι Κληρικοί και Λαϊκοί, μετά το τέλος των εργασιών της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου να είναι λόγος πλήρης περιεχομένου. Μια αποτυχία της Συνόδου θα είναι ενώπιον του κόσμου άρνηση της ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, κατά τον τρόπο της Αγίας Τριάδος και θα αποδειχθεί ανυπακοή των Επισκόπων, στην αρχιερατική προσευχή του Κυρίου Ιησού στον Κήπο της Γεσθημανή: «ἳνα πάντες ἓν ὦσιν, καθὼς σὺ, Πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν" (Ιω. 17:21). 

          Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προσωπικά όχι απλώς απεύχομαι, αλλά πιστεύω βαθύτατα ότι δεν θα συμβεί. Από την πλευρά Κλήρου και Λαού και ως πρώτιστο χρέος των Επισκόπων της Εκκλησίας, αναδύεται ένα και μοναδικό: Προσευχή με δάκρυα, ώστε να ευλογηθεί και να φέρει καρπούς Πνεύματος Αγίου η Μεγάλη Σύνοδος της Καθολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και να γίνει δεκτή στη συνείδηση των πάντων ως πράγματι Αγία Σύνοδος....

Οι προβληματισμοί ως την ημέρα έναρξης της Συνόδου, δεν πρέπει να είναι αιτιάσεις αρνητικές προς απαξία της, αλλά προβληματισμοί προσευχής με μετάνοια και δάκρυα, ώστε σε όσα ζητήματα αφορούν την Ορθόδοξη Εκκλησία και εμφανίζονται ως αδιέξοδα ή δυσεπίλυτα να εμφανισθεί επί τέλους η κατά Θεόν λύση.

Επειδή ακριβώς, όλα τα μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, χωρίς διάκριση, καλούμαστε, να δείξουμε ενδιαφέρον για το γεγονός της Συνόδου, προβάλλω στη συνέχεια ορισμένες σκέψεις και προβληματισμούς μου.

1.-Πρέπει οπωσδήποτε να βρεθεί λύση στην σφοδρή αντιμαχία που πλήττει τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία Αντιοχείας και Ιεροσολύμων, με αφορμή την ίδρυση εκ μέρους της ιεροσολυμίτικης Εκκλησίας της Αρχιεπισκοπής Κατάρων (ελληνικός γεωγραφικός νεολογισμός του Κράτους του Κατάρ!).  Είναι γνωστό ότι η αντιμαχία αφορά την ίδρυση ορθόδοξης επισκοπής σε μια χώρα με συντριπτική πλειοψηφία μουσουλμανικού πληθυσμού και με μικρή παρουσία Χριστιανών, διαφόρων ομολογιών, αποκλειστικά αλλοδαπών εργαζομένων. Αν κάποιος αντικειμενικός και με κοινό νου παρατηρητής προσέξει κατ’αρχάς τα γεωγραφικά δεδομένα, θα δει ότι η επικράτεια του Κατάρ καταλαμβάνει μια χερσόνησο στον Περσικό Κόλπο, περίκλειστη από ξηράς από την Σαουδική Αραβία, αρκετά πέραν του Ιράκ και νοτίως του Κουβέιτ. Οφείλουμε να λάβουμε υπόψη ότι μία από τις Μητροπόλεις του Θρόνου της Αντιοχείας, είναι η Μητρόπολη Βαγδάτης, Κουβέιτ και Κτήσεων. Από την άλλη μεριά ο τίτλος του Πατριάρχη Ιεροσολύμων είναι  «Πατριάρχης της Αγίας Πόλεως Ιερουσαλήμ και πάσης Παλαιστίνης», ενώ παλαιότερα χρησιμοποιούνταν ο τίτλος «Πατριάρχης της Αγίας Πόλεως Ιερουσαλήμ και πάσης Παλαιστίνης, Συρίας της πέραν του Ιορδάνου Ποταμού, Κανά της Γαλιλαίας και Αγίας Σιών». Ουδέποτε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είχε δικαιοδοσία, με τα γεωγραφικά και πολιτικά σημερινά δεδομένα, πέραν του Ισραήλ, των Παλαιστινιακών Εδαφών και της Ιορδανίας, κάτι που συνάγεται και από τον τίτλο του Πατριάρχη. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, ένα ζήτημα είναι σκανδαλώδες να χρονίζει και να προκαλεί οιονεί σχίσμα στην Εκκλησία, ενώ είναι εύκολο να επιλυθεί με ταπείνωση εκ μέρους κυρίως του Πατριάρχη Ιεροσολύμων και με χρήση του κοινού νου, που αναμφίβολα είναι δώρο του Δημιουργού προς τον άνθρωπο!  Η Αρχιεπισκοπή Κατάρ δεν μπορεί παρά να ανήκει στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αντιοχείας.

2.-Μείζον κατά τη γνώμη μου θέμα που πρέπει επί τέλους να βρει λύση, σύμφωνη με την θέληση του Δομήτορος της Εκκλησίας, είναι ό,τι έχει σχέση με την Ορθόδοξη Διασπορά και με την ανακήρυξη του αυτοκεφάλου τοπικών Εκκλησιών. Πρέπει να αποτελέσει αφορμή βαθειάς εξομολογήσεως και μετάνοιας το γεγονός, ότι εντός των κόλπων της Ορθόδοξης Εκκλησίας έχει παρεισφρήσει  ο διαλυτικός εθνικισμός. Η Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιος εξαγγελίας της συγκλήσεως της Μεγάλης Συνόδου, πολύ ορθά αναφέρει: «Οἱ καιροὶ εἶναι κρίσιμοι καὶ ἡ ἑνότης τῆς Ἐκκλησίας δέον νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ὑπόδειγμα τῆς ἑνότητος τῆς σπαρασσομένης ἀπὸ διαιρέσεις καὶ συγκρούσεις ἀνθρωπότητος. Ἡ ἐπιτυχία τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου εἶναι ὑπόθεσις ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, τὰ ὁποῖα καὶ καλοῦνται νὰ ἐπιδείξουν τὸ ἐνδιαφέρον των δι᾿ αὐτήν».

Είναι μεγάλο αμάρτημα κατά του Αγίου Πνεύματος μια τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία να αποτελεί όχημα πολιτικών διεκδικήσεων και εξυπηρέτησης της αρρωστημένης εθνολατρείας. Αν υπάρχει, και πράγματι υπάρχει χρέος, με αφορμή την σύγκληση της Μεγάλης Συνόδου  να φανερωθεί η αέναη Σύνοδος επουρανίων και επιγείων, που κατά την Θεία Λειτουργία πραγματώνεται ως θεολογική μυσταγωγία, δώρο πολύτιμο της σάρκωσης του Θεού Λόγου και της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, που συγκροτεί την Εκκλησίας, όπως παρατηρεί ο Γέροντας Βασίλειος ο Γοντικάκης,  τότε οι εθνικές μισαλλοδοξίες δεν έχουν πλέον θέση στη ζωή της Εκκλησίας, άπαξ διά παντός. 

Αποτελούν σκάνδαλα και πειρασμούς να διασπάται η καθολικότητα της Αγιωτάτης Εκκλησίας του Χριστού και να εμφανίζονται σχίσματα, για πολιτικούς λόγους. Αποτελεί σκάνδαλο στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων να υπάρχει η σημαία του ελληνικού κράτους, όπως και σε ιδρύματα της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Αφρική, γιατί αυτή η πράξη κρύβει το Πρόσωπο του Χριστού από τους ανθρώπους και προβάλλει σαν είδωλο την αξία ενός έθνους. Είναι σκάνδαλο στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων να μην μετέχει ως μέλος της ο ένας και μοναδικός Παλαιστίνιος Επίσκοπος, ο Αρχιεπίσκοπος Σεβαστείας Θεοδόσιος Χάννα, όταν το πλήρωμα της Εκκλησίας αυτής αποτελείται κυρίως από Παλαιστίνιους και Ιορδανούς Άραβες, ενώ η διοίκηση της Μητέρας των Εκκλησιών συνεχίζει να ασκείται αποκλειστικά από Έλληνες Αρχιερείς και λοιπούς Κληρικούς, απαξιώνοντας ουσιαστικά με τον τρόπο αυτό τον Λαό του Θεού αυτής της τοπικής Εκκλησίας.

3.- Ένα άλλο θέμα που πρέπει να λυθεί με την ευκαιρία της σύγκλησης της Μεγάλης Συνόδου είναι η έμπρακτη μετάνοια της Ορθόδοξης Εκκλησίας, κατά το ανθρώπινο, για το σκάνδαλο του αντι-ιουδαϊσμού και του αντισημιτισμού που συντηρείται ακόμα και είναι αισθητός εντός των κόλπων  της. Είναι ένα αμάρτημα και προσβολή κατά του ευλογημένου Λαού Ισραήλ, στους κόλπους του οποίου κατά σάρκα γεννήθηκε ο Ιησούς Χριστός, θυγατέρα του οποίου υπήρξε η Κυρία Θεοτόκος και όλη η χορεία των Αγίων Αποστόλων,  ο οποίος έχει υποφέρει απάνθρωπους διωγμούς, με την ένοχη συμμετοχή ή απαθή σιωπή τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών σ’ αυτούς. Περιορίζομαι να αναφέρω την ευθύνη της Ρωσικής Εκκλησίας για τα πογκρόμ κατά των Εβραίων στην Τσαρική Ρωσία, όπως και  την ευθύνη της Εκκλησίας της Ρουμανίας κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που η χώρα ήταν συνδεδεμένη στο άρμα των Γερμανών Ναζί, και η Ρουμανική Εκκλησία δεν αντέδρασε στις εξοντωτικές διώξεις κατά των Εβραίων της χώρας, στα πλαίσια εφαρμογής της ναζιστικής «Τελικής Λύσης», που εφάρμοζαν οι Γερμανοί κατά των Ισραηλιτών. Και στην Ελλάδα υπήρξαν κύκλοι Ορθοδόξων Χριστιανών, που είχαν εκδώσει και διακινούσαν το ψευδεπίγραφο κατασκεύασμα των τσαρικών μυστικών υπηρεσιών «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών».

4.- Αιτιάσεις προβάλλονται όσον αφορά το εκκλησιολογικό θέμα. Οι ενιστάμενοι θεωρούν ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία και επομένως το θέμα ως προς τις σχέσεις της Εκκλησίας με τις μη Ορθόδοξες Εκκλησίες και την εν γένει συμμετοχή της στην Οικουμενική Κίνηση πρέπει να τεθεί σε διαφορετική βάση απ’ αυτήν που εισάγεται στη Σύνοδο.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στο βάθος της υπόστασής της φυλάγει την συνείδηση της Μιάς, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, που ίδρυσε ο Χριστός και εμφανίστηκε στην ιστορία την ημέρα της Πεντηκοστής. Ακριβώς, επειδή η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει την συνείδηση της μιάς Εκκλησίας του Χριστού, δεν παραβλέπει τα σχίσματα, που προκαλούν ρωγμές στην καθολικότητά της. Ο άγιος Φιλάρετος Μόσχας είχε γράψει χαρακτηριστικά: Δεν θα τολμήσω να ονομάσω ψεύτικη καμιά Εκκλησία που πιστεύει ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός». Σε άλλο σημείο του ίδιου έργου του, ο Άγιος γράφει: «Περιμένεις τώρα να δεις πώς θα κρίνω το άλλο μισό της σύγχρονης Χριστιανοσύνης…. Αλλά δεν κάνω τίποτε άλλο από το να παρατηρώ. Βλέπω ότι ο Αρχηγός και Κύριος της Εκκλησίας θεραπεύει πολυάριθμες και βαθειές πληγές, που έχουν προξενηθεί από τον αρχαίο όφι, σε όλα τα μέρη και σε όλα τα μέλη του σώματος τούτου…. Στηρίζομαι στην πίστη μου, ότι η θεία δύναμη θα θριαμβεύσει κατά τρόπο φανερό επάνω στις ανθρώπινες αδυναμίες, το καλό επάνω στο κακό ή η ενότητα πάνω στη διαίρεση, η ζωή επάνω στο θάνατο».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως λέγει ο π. Γεώργιος Φλορόφσκι, είναι «ἡ ἑνότης καί ὃλη ἡ ζωή της ἒγκειται εἰς αὐτήν τήν ἑνότητα καί αὐτήν τήν ἓνωσιν ἐν Χριστῷ…. Μέτρον της δέν εἶναι ἡ καθολικότης… εἰς τρόπον ὣστε τό πλῆθος τῶν πιστῶν δέν εἶναι παρά μία καρδία καί μία ψυχή;» Επίσης, έχει συνείδηση η Εκκλησία ότι το σχίσμα είναι χωρισμός, απώλεια και άρνηση της καθολικότητας. Η Εκκλησία δεν αγνοεί, ως γνήσια Μητέρα, τους πολυάριθμους δεσμούς, που κατά κάποιο τρόπο διατηρούν τα σχίσματα μαζί της, ότι υπάρχει ένα είδος ένωσης μεταξύ σχισμάτων και Εκκλησίας. Η Εκκλησία, σε κάθε Ευχαριστιακή Σύναξη,  παρακαλεί «ὑπέρ … εὐσταθείας τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καί τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως». Είναι μια ευχή, με την οποία καλούμαστε με ιδιαίτερη προσοχή να προσανατολίσουμε την θέλησή μας, στο να μειώσουμε το πείσμα της διάστασης σε σχέση με τους αδελφούς μας, που μπορεί να ζουν απομακρυσμένοι, αλλά κάθε άλλο παρά ξένοι μας είναι, γιατί μας συνδέει μαζί τους ο Χριστός. Και ο λόγος του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, είναι εξαιρετικά σημαντικός: «Δεν επιδιώκουμε τη νίκη, αλλά την επιστροφή αδελφών, που ο χωρισμός τους μας προκαλεί αγωνία». 

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

Παραμονή της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως 2016

Ο Αδελφός μου ο Ξένος, ο Πρόσφυγας…

      Με αφορμή την πρωτόγνωρη ανθρωπιστική κρίση, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης εισόδου προσφύγων από την ματωμένη και ρημαγμένη Συρία, που έχει να αντιμετωπίσει ο λαός μας και ο τόπος μας, ως πολιτεία. Στους πρόσφυγες προστίθενται και οι «παράτυποι» οικονομικοί μετανάστες από άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής, όπου η ανθρώπινη υπόσταση έχει ευτελιστεί και η επιβίωση βρίσκεται σε κίνδυνο, και το όλο θέμα διογκώνεται και γίνεται περισσότερο πολύπλοκο. Είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι, μεταξύ των οποίων σημαντική είναι η θέση μικρών παιδιών, που αρκετά μάλιστα φτάνουν ασυνόδευτα, εκτός του ότι είναι αλλοεθνείς και ετερόγλωσσοι, κατά πλειοψηφία πρεσβεύουν άλλες θρησκείες και κυρίως το Ισλάμ, που θεωρείται ξένο προς το θρήσκευμα της πλειοψηφίας των Ελλήνων και Ελληνίδων.

   Τα πράγματα με το Ισλάμ για πολλούς ανενημέρωτους ή και βαθειά προκατειλημμένους πολίτες εμφανίζουν μια εικόνα φρίκης και φόβου, μετά την εμφάνιση και την πράγματι εγκληματική δραστηριότητα του λεγόμενου «Ισλαμικού Κράτους» (ISIS ή DAESH). Το «Ισλαμικό Κράτος», όσο και αν επικαλείται το Ισλάμ είναι ολωσδιόλου αντίθετο και ξένο προς αυτήν την θρησκεία, την οποία καπηλεύεται με απέραντη αναίδεια, χρησιμοποιώντας την σαν κάλυμμα για τα πολλαπλά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττει.

   Όταν ακούω Ορθόδοξους Χριστιανούς του τόπου μας, επισκόπους, άλλους κληρικούς, αλλά και λαϊκούς, να διατυπώνουν απροκάλυπτα, σε πιο ήπιο βαθμό  επιφυλάξεις έως πλήρη εχθρότητα για τους απελπισμένους, που φτάνουν κατά κανόνα με μύριους κινδύνους στην Ελλάδα, όχι με πρόθεση να παραμείνουν εδώ, αλλά γιατί είναι η πύλη εισόδου προς  την Ευρώπη, νιώθω μεγάλη θλίψη και προβληματίζομαι έντονα.    

    Αναρωτιέμαι, τα πτώματα των προσφύγων και των μεταναστών που παράωρα πνίχτηκαν τραγικά στο Αιγαίο, με το φως των ελπίδων τους να δύει στα μάτια τους, δεν συγκινεί τις καρδιές αυτών των Χριστιανών που εναντιώνονται στην άφιξη και στην παρουσία αυτών των ανθρώπων; Και αν βέβαια οι όποιες επιφυλάξεις ήταν έκφραση προβληματισμών για την καλύτερη αντιμετώπιση της φιλοξενίας και της φροντίδας αυτών των δύσμοιρων συνανθρώπων μας, κανένας δεν θα είχε κάτι να αντιλέξει. Μα όταν προβάλλονται ως λόγοι γι’ αυτές τις επιφυλάξεις ή και της εχθρότητας, ο κίνδυνος μήπως αλλοιωθεί η καθαρότητα της Ελλάδας, μήπως διαφθαρούν τα ήθη των Χριστιανών Ορθοδόξων Ελλήνων, ή και σε πιο προχωρημένο βαθμό ξενοφοβίας και αντιϊσλαμικής προκατάληψης, προβάλλεται σαν ορατός ο κίνδυνος, αυτοί οι Μουσουλμάνοι πρόσφυγες και μετανάστες, ιδίως αν κάποιοι απ’ αυτούς αναγκασθούν να παραμείνουν ανάμεσά μας, προβούν σε ισλαμοποίηση της «χριστιανικής» Ελλάδος….

    Αν η αγάπη, χωρίς επιφυλάξεις, είναι η μόνη προτεραιότητα για έναν Χριστιανό, είτε διακονεί ως ποιμένας της Εκκλησίας, είτε είναι λαϊκός, τότε κάθε άλλος λόγος, που αρθρώνεται από Επίσκοπο ή Πρεσβύτερο ή Διάκονο ή Λαϊκό Χριστιανό και μαρτυρεί έλλειψη παντελή ή έλλειμμα αγάπης είναι λόγος σαθρός, λόγος αργός, λόγος μάταιος.

    Στα γραπτά του μακαρίου Καρόλου de Foucauld,  του Μικρού Αδελφού του Ιησού βρήκα τα εξής, που μου φαίνονται σημαντικά και εξαιρετικά επίκαιρα για όσα καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, με χαρά και υπομονή:

«Σε κάθε άνθρωπο πρέπει να βλέπω τον Ιησού, και να ενεργώ με συνέπεια: με καλοσύνη, με σεβασμό, με αγάπη, με ταπεινοφροσύνη, με γλυκύτητα, να κάνω για εκείνον περισσότερα από όσα κάνω για μένα.

» Κάθε Χριστιανός οφείλει να βλέπει τον κάθε άνθρωπο σαν πολυαγαπημένο αδελφό του…. Για όλους τους ανθρώπους πρέπει να έχει τα ίδια αισθήματα της Ιεράς Καρδίας του Ιησού».

   Είναι αμάρτημα και προκαλεί αναμφίβολα μεγάλη θλίψη στο Πνεύμα το Άγιο, το να υποβαθμίζουμε την Εκκλησία του Χριστού, στον κυκεώνα των εθνικών συμφερόντων, στις αγκυλώσεις των περιορισμών που εγείρονται από τις φαντασιώσεις για «καθαρές» φυλές, στο σκάνδαλο να θέλουμε να περιορίσουμε το έλεος του Χριστού μονάχα στους Χριστιανούς….

   Μεγάλη Σαρακοστή. Μια πνευματική οδοιπορία προς τον Γολγοθά, με την απαντοχή της Ανάστασης!

    Ας δούμε τί απάντηση δίνει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος, σχετικά με την καρδιά που πρέπει να είναι πλημμυρισμένη από ευσπλαχνία και έλεος:

“Και τί εστίν ελεήμων καρδία; και είπε· καύσις καρδίας υπέρ πάσης κτίσεως, υπέρ των ανθρώπων, και των ορνέων, και των ζώων, και των δαιμόνων, και υπέρ παντός κτίσματος. Και εκ της μνήμης αυτών, και της θεωρίας αυτών ρέουσιν οι οφθαλμοί αυτού δάκρυα. Εκ της πολλής και σφοδράς ελεημοσύνης της συνεχούσης την καρδίαν, και εκ της πολλής καρτερίας σμικρύνεται η καρδία αυτού, και ου δύναται βαστάξαι, ή ακούσαι, ή ιδείν βλάβην τινά, ή λύπην μικράν εν τη κτίσει γινομένην. Και διά τούτο και υπέρ των αλόγων, καί υπέρ των εχθρών της αληθείας, και υπέρ των βλαπτόντων αυτήν εν πάση ώρα ευχήν μετά δακρύων προσφέρει, του φυλαχθήναι αυτούς, και ιλασθήναι αυτούς, ομοίως και υπέρ της φύσεως των ερπετών εκ της πολλής αυτού ελεημοσύνης της κινουμένης εν τη καρδία αυτού αμέτρως καθ' ομοιότητα Θεού".

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

30/03/2016

Ο ΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΣ ΩΣ ΠΡΟΜΑΧΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΟΥΔΟΣ

          Ο Τεκτονισμός ή Ελευθεροτεκτονισμός, διαμορφώθηκε ως ένα φιλοσοφικό ρεύμα αναζήτησης της αλήθειας, προσδίδοντας ιδιαίτερη αξία στον μυθικό λόγο και στην μυσταγωγική μύηση με τελετές συμβολικού περιεχομένου. Ο Ελευθεροτεκτονισμός εμφανίστηκε στο προσκήνιο της ιστορίας στα τέλη του 16^ου, αρχές του 17^ου αιώνα. Ιστορικά, η πρώτη τεκτονική Μεγάλη Στοά υπήρξε η Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1717 με τον τίτλο «Μεγάλη Στοά του Λονδίνου και του Γουεστμίνστερ». Το φαινόμενο του Τεκτονισμού, μπορεί να εμφανίστηκε οργανωμένα στη Δύση, αλλά υπήρχε αρκετά χρόνια πρωτύτερα στην Ανατολή, κυρίως υπό τον μανδύα των σούφικων Αδελφοτήτων, που ιδρύθηκαν εντός των κόλπων του Ισλάμ τον 10^ο αιώνα. Το πνεύμα όμως που διακρίνει τον Τεκτονισμό, ως ρεύματος αναζήτησης της αλήθειας χωρίς περιορισμούς, με σκοπό την λάξευση του «ακατέργαστου λίθου», όπως εκλαμβάνεται ο άνθρωπος, ώστε να επιτευχθεί η μόρφωση της ύπαρξής του ως ολοκληρωμένης και ελεύθερης προσωπικότητας, συναντιέται πολύ πριν από τον 16^ο αιώνα. Ο Τεκτονισμός ως τάση εντός του οικουμενικού πολιτισμού αγγίζει τα όρια εμφάνισης του ανθρώπου ως έλλογου όντος, που σκέπτεται, κρίνει και έχει συνείδηση περί του εαυτού του και του κόσμου εντός του οποίου υπάρχει.

Η 25^η Μαρτίου είναι αφιερωμένη στην Ελευθερία των Ελλήνων, ως επέτειος μνήμης της Εξέγερσης κατά της οθωμανικής επικυριαρχίας και έναρξης των πολυσχιδών αγώνων των υποδούλων για την απόκτηση της ελευθερίας τους και την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Δημόσια, τηρείται μια ένοχη, κατά τη γνώμη μου, σιγή κατά τους εορτασμούς της επετείου της 25^ης Μαρτίου, ως προς την συμβολή του Ελευθεροτεκτονισμού στους αγώνες των Ελλήνων και στην επίτευξη μιας ανεξάρτητης πατρίδας και μετάβασης από την δουλεία στην ελευθερία του Λαού.   Απεναντίας, πολύς λόγος γίνεται για την συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στους υπέρ της Ελευθερίας αγώνες, που συχνά είναι υπερβολικός και διανθισμένος με ποικίλα μυθεύματα.

Ίσως αυτή η σιγή να οφείλεται στο γεγονός της επιρροής που ασκεί η Ορθόδοξη Εκκλησία στον δημόσιο βίο και στο γεγονός, ότι αρκετά όψιμα, σε σύγκριση με την Καθολική Εκκλησία, από το 1930 και μετά η Ελλαδική Εκκλησία έχει καταγγείλει επανειλημμένα τον Τεκτονισμό «ως σύστημα αντιχριστιανικόν και πεπλανημένον» (1930, 1933), εξαγγέλλοντας συνάμα ότι «η ιδιότης του Μασώνου υπό οιανδήποτε μορφήν είναι ασυμβίβαστος προς την ιδιότητα του χριστιανού μέλους του Σώματος του Χριστού» (1972, 1996).

Ο Τεκτονισμός υπήρξε πάντοτε πρόμαχος της ελευθερίας της συνειδήσεως και των πολιτικών ελευθεριών και για τούτο καταδιώχθηκε συχνά με πολλή σκληρότητα από αυταρχικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα. Η Καθολική Εκκλησία ως σύστημα θρησκευτικό και πολιτικό, αυστηρά συγκεντρωτικού χαρακτήρα, ιδίως κατά το παρελθόν, επανειλημμένα εξέδωσε καταδίκες κατά του Τεκτονισμού ήδη από το 1738. Ίσως η πλέον αυστηρή και πανηγυρική καταδίκη του Τεκτονισμού έγινε από τον Πάπα Λέοντα τον 13^ο με την Εγκύκλιό του Humanum Genus (1884). Αργότερα ακολούθησε ο εμπλουτισμός του Κώδικα Κανονικού Δικαίου του 1917 με τον κανόνα 2335, που θεωρεί ασυμβίβαστη την ιδιότητα του Καθολικού με εκείνη του Τέκτονα.

Διωγμοί του Τεκτονισμού και των Τεκτόνων εμφανίστηκαν στην Τσαρική Ρωσία διότι θεωρούνταν επικίνδυνος θεσμός για το ανελεύθερο και εξαιρετικά αυταρχικό καθεστώς. Τέλος, το ναζιστικό καθεστώς έθεσε υπό διωγμό τον Τεκτονισμό, όχι μόνο στην Γερμανία, αλλά και στις χώρες που κατακτούσε. Όταν οι Γερμανοί Ναζί εισέβαλαν στην Θεσσαλονίκη, μεταξύ των πρώτων πολιτών είχαν συλλάβει τον διαπρεπή Δικηγόρο Ιωάννη Λαδά, εξαιτίας της τεκτονικής του ιδιότητας.

Οι Έλληνες Τέκτονες υπήρξαν πρωτεργάτες στον αγώνα υπέρ της Ελληνικής Ελευθερίας. Οι τεκτονικές στοές, που λειτουργούσαν στα Ιόνια νησιά, στην Κωνσταντινούπολη και στην Σμύρνη, πολύ πριν από την έναρξη της Επανάστασης, αναδείχθηκαν εργαστήρια Ελευθερίας της Πατρίδας. Κατά το 1821, σύμφωνα με σοβαρές εικασίες υπήρχαν τεκτονικές στοές στο Ναύπλιο και στα Ψαρά. Η Φιλική Εταιρία ιδρύθηκε από Τέκτονες, τους  Νικόλαο Σκουφά, Εμμανουήλ Ξάνθο, Αθανάσιο Τσακάλωφ και λειτουργούσε με πρότυπο τις τεκτονικές στοές. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, που αναδείχθηκε  αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, ο Δημήτριος Υψηλάντης, μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ο Νικόλαος Υψηλάντης, αρχηγός του Ιερού Λόχου, μέλος επίσης της Φιλικής Εταιρείας, ήταν Τέκτονες. Για να μην πλατειάσω με την παράθεση ονομάτων, περιορίζομαι να αναφέρω ότι μεταξύ των  επιφανών Ελλήνων Τεκτόνων ήταν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

Ο Τεκτονισμός αναδείχθηκε πρόμαχος της Ελευθερίας των Ελλήνων και σε άλλες κρίσιμες περιόδους, που ο Ελληνισμός διακινδύνευε. Αυτό συνέβη λόγου χάρη στις αρχές του 20^ου αιώνα, όταν στην τότε οθωμανική Μακεδονία, η βουλγαρική επεκτατικότητα, με λυσσαλέο τρόπο επιδίωκε να μειώσει ή να εξοβελίσει εντελώς το ελληνικό φρόνημα, κυρίως πληθυσμών της υπαίθρου, οπότε και τότε ο Τεκτονισμός έλαβε πρωτοβουλίες για να περισωθεί η ελληνική παρουσία στη Μακεδονία.

Περιορίζομαι να αναφέρω την τεκτονική Στοά των Σερρών «Αριστοτέλης», που ιδρύθηκε το 1904, ακριβώς μόλις είχε εκδηλωθεί βίαια η βουλγαρική επιθετικότητα στη Μακεδονία. Σκοπός της ίδρυσης της Στοάς αυτής εκ μέρους της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος, μαζί με άλλες τρεις στοές που ιδρύθηκαν αργότερα, στη Θεσσαλονίκη, στη Δράμα και στο Μοναστήρι, υπήρξε η πρόθεση να συμβάλλει αποφασιστικά ο Τεκτονισμός στην διαφύλαξη του Ελληνισμού και στην προετοιμασία της απελευθέρωσης της Μακεδονίας και στην ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος. Το 1913 οι Βούλγαροι έκαψαν την πόλη των Σερρών και συνέλαβαν ως ομήρους διακεκριμένα μέλη της ελληνικής Κοινότητας. Κατέστρεψαν την τεκτονική Στοά ολοκληρωτικά και συνέλαβαν τον Σεβάσμιό της Αναστάσιο Χρυσάφη, σπουδαίο Ιατρό Μαιευτήρα, τον Α΄ Επόπτη Κωνσταντίνο Σταμούλη, τον Β΄ Επόπτη Νέστωρα Φωκά και τον επίσης Τέκτονα Ιατρό Λεωνίδα Παπαπαύλου, τους οποίους δολοφόνησαν  με μαρτυρικό θάνατο.

Σήμερα η αίγλη του Ελληνικού Τεκτονισμού φαίνεται να έχει παρέλθει δυστυχώς. Διχοστασίες και σχίσματα έχουν πλήξει τον Τεκτονισμό εδώ και αρκετά χρόνια, με συνέπεια να εμφανίζεται κατακερματισμένος, δίχως το κύρος προηγούμενων χρόνων. Μεγάλο πλήγμα, κατά τη γνώμη μου δέχθηκε ο Ελληνικός Τεκτονισμός, όταν ο Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης, ως Υπουργός Δικαιοσύνης (1982-1986) του ΠΑΣΟΚ, είχε εξαγγείλει ότι η συμμετοχή δικαστικών λειτουργών στον Τεκτονισμό θα αντιμετωπισθεί ως πειθαρχικό παράπτωμα.

Μολονότι ο Ελληνικός Τεκτονισμός σήμερα περνά από δυσάρεστη καμπή, η συμβολή του στους αγώνες των Ελλήνων υπέρ της Ελευθερίας παραμένει άξια κάθε τιμής και ανέπαφη από σκόπιμες επιθέσεις της Λήθης….  

©ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΟΥΔΟΣ

25/03/2016